Hum Geog Res

University of Tehran

پژوهشهای جغرافیای انسانی

2008-6296

University of Tehran

10.22059/jhgr.2014.51253

جغرافیای سیاسی

بسترهای ژئوپلیتیکی قاچاق کالا و ارز با تأکید بر بازارچه‎های مرزی (مطالعۀ موردی: استان کرمانشاه)

پیشگاهی فرد

زهرا

دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

قالیباف

محمّد باقر

دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

حیدری فر

محمد رئوف

استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه پیام نور، کرمانشاه، ایران

حیدری

شهریار

دکتری جغرافیای سیاسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

23 09 2014

46 3 465 484 04 12 2011 13 05 2013

2014

https://jhgr.ut.ac.ir/article_51253.html

اقدامات تجاری پویا و بازارچه‎های مرزی، می‎توانند نقش اساسی و بسیار مؤثری در ترقی و پیشرفت و همچنین، توسعۀ پایدارِ اقتصاد نواحی مرزی و بهبود استانداردهای زندگی مردم، کاهش فقر، توزیع مناسب درآمدها، ایجاد روابط دوستی و جلوگیری از مهاجرت و به‎خصوص کاهش و حتی جلوگیری از جریان قاچاق کالا و ارز ایفا کنند. در بازارچه‎های مرزی کرمانشاه مبادلاتی زیادی انجام می‎گیرد. جریان قاچاق کالا و ارز در کنار سایر گونه‎های قاچاق، ازجمله فعالیت‎های مافیایی است که مخاطرات انسانی و مشکلات بی‎شماری را در مقیاس‎های گوناگون برای مکان و جوامع به‎ارمغان آورده است. این نوشتار درصدد است نقش بازارچه‎های مرزی کرمانشاه را درثبات اقتصادی و امنیتی مرتبط با جریان قاچاق در این استان، به‎ویژه در مناطق مرزی بررسی کند. سؤال اصلی پژوهش این‎گونه مطرح شده است که آیا ایجاد بازارچه‎ها، ثبات اقتصادی و امنیتیِ مناطق مرزی را به‎همراه دارد و زمینۀ کاهش قاچاق را فراهم می‎آورد؟ برای پاسخ به این پرسش، از روش پژوهش تحلیلی ـ توصیفی بهره‎جویی شده است. جمع‎آوری اطلاعات و داده‎ها نیز میدانی (پرسشنامه) و کتابخانه‎ای است، استفاده از نمودار و تحلیل داده‎ها، زمینۀ شکل‎گیری پاسخ نهایی و نتیجه‎گیری را فراهم آورده است. نتایج پژوهش بیان می‎کند که مجموعه عوامل ژئوپلیتیکی نامناسبی در مناطق مرزی وجود دارد که همانند بازارچه‎های مرزی، زمینۀ قاچاق کالا و ارز را فراهم کرده است. امنیت و ثبات اقتصادی نیز در این مناطق وجود ندارد و اغلب، سرمایه‎گذاری برای حل مشکل بیکاری درکانون توجه نیست.

: امنیت بازارچه‎های مرزی ثبات اقتصادی قاچاق مبادلات مرزی

1. Abdi, E., 2009, the Study of Developmental Reflexes of Borderland Bazarcheh, University of Tarbite

Modars, Tehran (in Persian).

2. Akhbari, M., Akhbari, M., and Agababaie, R., 2010, The Application for Fuzzy Logic Approach in Illegal

(Smuggle) Trade Modeling of Iran, The Journals of Economic Studies, Vol. 7, No. 4, PP. 117-149.

(in Persian)

3. Alibabaie, G.R., 1990, Dictionary of International Relations, Safir, Tehran. (in Persian)

4. Aminipour, B., 2010, The Aims of Borderland Bazarcheh, Available in: http://baharerusta.blogfa.com/post-

6.aspx. (in Persian)

5. Andalib, A.R., 2001, Basic Theory and Principals of Border land Uses, Department of Sepah, Tehran.

(in Persian)

6. Borderland Forces of Kermanshah, 2009-2011, Statistics of Smuggled Goods and Materials Explorations.

(in Persian)

7. Drysdale, A. and Blake, G., 1985, The Middle East and North Africa: A Political Geography, Oxford Press,

New York. Translated by Dorreh Mir-hedar, Samt, Tehran. (in Persian)

8. Eazati, E.A., 2009, Strategic Geography of Iran, National Geographical Organization Publication, Tehran.

(in Persian)

9. Ebadi Nejad, S.A., Safari, A., Pourgolami, H., and M. R. Pourgolami, 2010, The Role of Geomorphologic

Phenomena on Drugs Traffics Over Southeast Borders of Iran, Journals of Police Management, Vol. 5,

No.3, PP. 476-485. (in Persian)

10. Elsan, M., 2010, Sustainable Development Necessities for Economic and Cultural Improvement in

Borderland Regions, The First Festival Inviting for papers of Safe Economics, Office for Combating with

Goods and Currencies Smuggling (Deputy of Culture and Propaganda).

11. Ezadi, M.M., 2007, The Study of Effective Police Factors on Illegal Traffics in Qasere Shirin Borders,

Dissertation, University of Police Science, Tehran. (in Persian)

12. Gaderihajat, M., Abdi , E., Jalili Parvaneh, Z., and N., Bageri Sarnjianeh, 2010, The Explain of Borderland

Bazarcheh Role on Sustainable Development and Security in Surrounding Areas, Case Study:

Borderland Bazarcheh of South Khorasan, Geopolitics Quarterly, Vol. 6, No. 3, PP. 121-151. (in Persian)

13. Galibaf, M.B. , Yarie Shegfti, I., and M., Ramazanzadie Lesboui, 2008, The Effects of Social Capital on the

Security of Borders, Case Study: Borders of Nosood District of Paveh County in Kermanshah Province,

Geopolitics Quarterly, Vol. 12, No. 2, PP. 25-50. (in Persian)

14. Glassner, M.I. and Fahrer, Ch., 2004, Political Geography, Third Edition, John Wiley and Sons, New York.

15. Golizadeh, S.E., Alipour, A., and Zogieh Barani, K., 2010, Outcomes and Reasons for Commodities

Exchange Smuggling in Iran after Islamic Revolution, Journal of Police Sciences, Vol. 12, No. 4, PP. 109-

142. (in Persian)

16. Hafeznia, M.R., 2006, Principal and Concepts of Geopolitics, Papoly Press, Mashhad. (in Persian)

17. Hafeznia, M.R., 2011, Political Geography of Cyber Space, Samt, Tehran. (in Persian)

18. Head Office for Export and Import Regulations, 2001, Regulations for Exports and Imports, Commercial

Publications, Tehran. (in Persian)

19. Hoseni, S.A., Hoseni, O. and Fathi, S., 2012, The Study of Influencing Factors on Smuggle in Borderland

Cities (Case Study: City of Paveh), Conference of Borderland Cities and Security, Challenges and

Approaches, University of Sistan and Baluchistan, 28 Jun, Zahedan, Iran. (in Persian)

20. Kermanshah Agriculture of Jihad Organization, 2009, The Study of Detailed Development Project of

Kermanshah Agriculture Poles, Second Version, Knowing of Social Circumstances, The Structure of

Settlements and Demographic Evolutions, Agriculture Ministry of Jihad Organization. (in Persian).

21. Koshafar, H.R., 2011, The Study of Commodities Exchange Smuggling in Semnan Province and its Effects

on The Issue of Security, Conference on Discipline, Economic Security and Commodity and Foreign

Exchange Smuggling, Sereis 30, 17 Aug, Tehran,. (in Persian)

22. Mahmmodi, A., 2003, Facilitatingof Borderland Exchanges and Providing of Security, Conference of

National Borders, 12 Jun, University of Tehran. (in Persian)

23. Mir-Heydar, D., 1991, The Foundation of Political Geography, Samt, Tehran. (in Persian)

24. Mir-Heydar, D., 2001, The Foundation of Political Geography, Samt, Tehran (in Persian)

25. Mirzaee Pour, H., 2011, Strategic Geography of Iran (Case Study: Borders between Iraq and Kermanshah

Province and Its Role in Strategic Aims of Iran), PhD Thesis of Political Geography, Azad University, Unit

of Science and Research, Tehran. (in Persian)

26. Mohammadi, H.R. and Fatemi, A.A., 2005, The Role of Borderland Bazarcheh (Market Place) in Spatial

Development, Case Study: Borderland Bazarcheh of Bajgiran, Geopolitics Quarterly, Vol. 1, No. 1, PP. 55-

76. (in Persian)

27. Mohammadi, H.R., 2003, The situation of Small Crafts in Rural Development, Journal of Earth Science,

Vol. 5 No. 32 PP. 123-142. (in Persian)

28. Muir, R., 1997, Political Geography a New Introduction, Macmillan Press Ltd, London, Translated by Dorreh

Mir-Heydar and S.R. Safavi, National Geographical Organization Publication, Tehran. (in Persian)

29. Roknodin Eftekhari, R.D., Papolie Yazdi, A., Abdi, M.H., and E., Abdi, 2008, The Evaluating of Economic

Effects of Borderland Bazarcheh (Market Place) on the Development of Borderland Regions, Case Study:

Sheikh Saleh Borderland Bazarcheh of Salaseh Babajani County, Geopolitics Quarterly, Vol. 4, No. 2, PP.

82-109. (in Persian)

30. Saiedi, S.H.R, 2011, Economic Jihad in terms of Combating with Goods and Currencies Smuggling,

Central Organization against Goods and Currencies Smuggling, Deputy of Culture and Propaganda, Tehran.

(in Persian)

31. Sangrie Abiz, F. and M., Sangri, 2011, A Glance to Causes of Goods Smuggling to the Countries and Ways

for Encountering and Prohibiting of It, Conference on Discipline, Economic Security and Commodity and

Foreign Exchange Smuggling, Sereis 30, 17 Aug, Tehran. (in Persian)

32. Solimani, M., 2000, Series of National and Political Laws and Regulations of Iran, Head Office of Border

Affairs, Tehran. (in Persian)

33. Soltani, N., 1999, Geopolitics of Kermanshah Borders and its Role on National Security, Dissertation,

Tehran University of Police, Tehran. (in Persian)

34. Taleb, M., 2005, Rural Sociology, Tehran University Press, Tehran. (in Persian)

35. The Customs of Kermanshah Province, 2009, Statistics of Imports and Exports, Kermanshah (in Persian)

36. The Customs of Kermanshah Province, 2012, Statistics of Imports and Exports, Kermanshah (in Persian)

37. The Economic and Financial Ministry of Iran, 1992, the Regulations for Establishing of Borderland

Bazarcheh. (in Persian)

38. The Governor of Paveh County, 2009, Statistical Data of Goods and Individuals Arrivals and Departures

from Borderland Bazarcheh, Kermanshah. (in Persian)

39. The Governor of Qasreh Shirin County, 2009, Statistical Data of Goods and Individuals Arrivals and

Departures from Borderland Bazarcheh, Kermanshah. (in Persian)

40. The Governor of Salaseh Babajani County, 2009, Statistical Data of Goods and Individuals Arrivals and

Departures from Borderland Bazarcheh, Kermanshah. (in Persian)

41. The Interior Vice- ministry of Security and Police, 2004, The Office of Encountering with Goods Smuggling.

42. The Statistical Center of Iran, 1996, Population Identification of Kermanshah Province. (in Persian)

43. Zamani, M., 1997, Market or Non-Market, Program and Budget Press, Tehran. (in Persian)

Hum Geog Res

University of Tehran

پژوهشهای جغرافیای انسانی

2008-6296

University of Tehran

10.22059/jhgr.2014.51282

آمایش سرزمین جغرافیا و برنامه ریزی شهری مدیریت بحران

بررسی گسترش افقی شهر مشهد در چند دهۀ اخیر و تأثیر آن بر منابع آب

پوراحمد

احمد

استاد جغرافیا و برنامه‎ریزی شهری، دانشگاه تهران، ایران

حسینی

سید علی

دانشجوی دکتری جغرافیای و برنامه‎ریزی شهری، دانشگاه تهران، ایران

حسینی

سید محمد

دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک، دانشگاه تهران، ایران

نصیری

محمد

دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت تهران، ایران

23 09 2014

46 3 485 504 18 07 2012 13 05 2013

2014

https://jhgr.ut.ac.ir/article_51282.html

الگوی حاصل از توزیع فضایی فعالیت‎های انسان شهری که از آن به فرم یا شکل شهر یاد می‎شود، بنا بر ماهیت پویا و متغیر شهرها، همیشه در حال تغییر و دگرگونی بوده است، اما ناپایدارترین و نامطلوب‎ترین شکلی که شهرها تا کنون به خود دیده‎اند، شکل گسترده یا گسترش افقی شهری است. شهر مشهد که شهر مورد مطالعه در این پژوهش انتخاب شده نیز از این مقوله مستثنا نیست. نتایج پژوهش نشان می‎دهد که رشد افقی سریع و بی‎برنامۀ شهر مشهد در دهههای اخیر (1385– 1335) به بحرانهای زیست‎محیطی، به‎ویژه در منابع آبهای سطحی و زیرزمینی منجر شده است. این مهم که با استفاده از روش‎های مختلف مانند عکس‎های هوایی، نقشه‎های موجود در سازمان‎ها، نقشه‎های توپوگرافی و نرم‎افزارهای GIS و SPSS انجام شده است، نتیجه می‎دهد که توسعۀ جسته‎گریختۀ مناطق شهری و صنعتی در حومۀ شهر مشهد، به‎صورت مستقیم و غیر مستقیم سبب تخریب و نابودی منابع آبی منطقه شده است. برای نمونه در دوره‎های مختلف رشد این شهر 88 رشته قنات و تعداد زیادی چشمه به‎کلی نابود شده‎اند که با نابودی این منابع آبی پایدار و بروز بحران کم‎آبی در شهر، از روش‎های جدید، مانند حفر چاه‎های عمیق و احداث سدها استفاده شده است که عمدتاً ناپایدارند. در حال حاضر با وجود صرف هزینۀ زیاد برای تأمین آب شرب، هنوز هم این شهر با مشکل کمبود آب مواجه است.

بحران‎های زیست‎محیطی شکل‌های پایدار گسترش افقی مشهد منابع آب

Abbaszadeh, G., 2006, Modeling the Physical Development of the Urban Texture a Long Sustainable Development, Case Pattern: Mashhad City, The Faculty of Literature and Human Science, Ferdowsi University Press, Mashhad. (in Persian)

Alikhani, A., 2001, Environmental Command and Staff College, Defense Publication, Tehran. (in Persian)

Arefzadeh, A., 1997, The Process of Mashhad Development and its Effects on Urban Ecology, PhD Dissertation for the Course of the Geography and Urban Lanning, The Faculty of Literature and Human Science, University of Tehran, Tehran. (in Persian)

Athari, K., 2001, Toward the Efficiency of Government Intervention in Urban Land Market, Journal of Housing Economics, Vol. 3, No. 18, PP. 27- 41. (in Persian)

Banzhaf, E. and Netzband, M., 2000, Analysis and Evaluation of Nature Space Potential in Peri-Urban Spaces Using Remote Sensing Data and GIS, ISPRS, Vol. 33, Amsterdam.

Deal, B. and Schunk, D., 2004, Spatial Dynamic Modeling and Urban Land Use Transformation: a simulation Approach to Assessing the Costs of Urban Sprawl, Ecological Economics, Vol. 51, No. 1, PP.79-95.

Dinar, A., Maria, R., 1998, Geopolitics and the Corporatization of Water, Institute of Economic Growth, Dehli.

Elkin, T., McLaren, D. and Hillman, M., 1991, Reviving the City: Towards Sustainable Urban Development, Friends of the Earth, London.

Farnahad Consulting Engineers, 2005, Development and Reconstruction Plan (Inclusive), of Mashhad Site. Vol. 7, Ministry of Housing and Urban Planning, General Office of Housing and Urban Planning of Khorasan Province, 2nd ed. (in Persian)

Gillham, O., 2002, The Limitless City: A Primer on the Urban Sprawl, Island Press, Washington D.C.

Gupta, K. and Jain, S., 2005, Enhanced Capabilities of IRS P6 LISS IV Sensor for Urban Mapping, Current Science, Vol. 89, No. 11, PP. 1805-1812.

Hataminejad, H., 2001, City and Social Justice ‘‘Spatial Heterogeneous in Mashhad Neighborhoods’’, PhD dissertation for the course of the Geography and Urban landing, The Faculty of Earth Sciences. (in Persian)

Hess, G.R., 2001, Just What is Sprawl, Anyway? www4.ncsu.edu/~grhess.

Hosseini, S.A., 2008, The Analyzing of Mashhad City Sprawl and Its Effect on the Soil and Water Resources, M.A. Thesis in Geography and Urban Planning, University of Tehran. (in Persian)

Huang, J., Lu, X.X., Sellers, J.M., 2007, A Global Comparative Analysis of Urban form: Applying Spatial Metrics and Remote Sensing, Landscape and Urban Planning, Vol. 82, No. 4, PP. 184-197.

Iran Statistic Centre, 2006, Population and Building Census in 1956, 1966, 1976, 1986, 1996 and 2006.

(in Persian)

Jafarzadeh, R, 1997, The Problem of Open Land Located Within the City, Case Study: Mashhad, Proceedings of the Housing Development Policies, the Ministry of Housing and Urban Development.

(in Persian)

Javan, J., 2005, Approach on How to Organize the Metropolitan Periphery, Case Study: City of Mashhad, Journal of Geography and Regional Development, Literature and Humanities Faculty, Ferdowsi University, Vol. 1, No. 3, PP. 51-73. (in Persian)

Khamoshi, A., 1993, Qanat and Modern Technology, Proceedings Regional Workshop on Hydrology and Water Resources in Arid and Semi-arid, Water Ministry of Energy Research Center, Tehran University.

(in Persian)

Khorasan Regional Water Company, 2001, Report about Water Resources of Mashhad Plain, Study Affairs.

(in Persian)

Kuylenstierna, J. L., Bjorklund, G. and Najlis, P. (1997). Future Sustainable Water Use: Challenges and Constraints, Journal of Soil and Water Conservation, Vol. 52, No. 3, PP. 151 – 156.

Majedi, H., 2000, The Issue of Urban Development, Abadi Magazine, Vol. 9, No. 33, PP. 1-22. (in Persian)

Ministry of Energy, 2005, The Reserves of Iran Water Recourse, 2nd ed. Ministry of Energy Press.

(in Persian)

Municipality of Mashhad, 2005, Statistic Report of Mashhad City, Organization of Statistics, Information and Computer Services of Mashhad Municipality. (in Persian)

Negahban Marvy, M., 2002, New Cities and Their Roles in the Process of Decentralization from the Metropolitans, the Case of the New City Called Golbahar, Thesis for Master Degree, Sistan and Balochestan University. (in Persian)

O’ Tuathail, G., Dalby, S., Routledge, P., 1998, The Geopolitics Reader, Routledge, London.

Owen, G., 1997, Environmental Issues, Oxford University Press, U.K.

Rahnama, M. and Abbaszadeh, G., 2005, The Principles, Foundation and Models of the Estimation of the Urban, Jihad Daneshgahi of the Mashhad Press, Mashhad. (in Persian)

Rahnama, M., 1996, Old Fabric Regeneration and Urban Development, Case Pattern: Residential Fabric of Centre of Mashhad City. PhD Dissertation for the Course of the Geography and Urban Planning, Tarbiyat Modarres University, Tehran. (in Persian)

Sameni, J., 1994, Titles and Headings of Cities, Jahane Andishe Publication, Mashad. (in Persian)

Sanders, F., Taheri, K., 1995, Soiling Studies Overview and Classification of Land in Mashhad- Ghochan Area, Journal of Soil and Water Research Institute, Vol. 6, No. 17, PP. 45-64. (in Persian)

Saraei, H., 2008, Physical Development of the City of Yazd, Geographical Research Journal, Vol. 21, No. 83, PP. 85-106.

Taghvaei, M. and Saraei, M.H., 2004, Urban Sprawl and the Capacities of Land in Yazd, Geographical Research, Vol. 73, No. 3, PP. 187- 202. (in Persian)

Tsai, Y.-H., 2005, Quantifying Urban form: Compactness versus Sprawl, Urban Studies, Vol. 42, No. 1,

PP. 141-161.

Velayati, S., 1992, Water Resources and Problems in Khorasan, Publication of Astane Qodse Razavi, Mashhad. (in Persian)

Watershed Management of Khorasan Agricultural Association, 1994, Flood Control Projects, Khorasan Agricultural Association. (in Persian).

Weng, Q., 2002, Land Use Change Analysis in the Zhujiang Delta of China Using Satellite Remote Sensing, GIS and Stochastic Modeling, Journal of Environmental Management, Vol. 64, No. 3, PP. 273-284.

Zanganeh, Shahraki, S., 2007, The Analysis of Tehran Urban Sprawl and its Effect on Agricultural Lands, M.A. Thesis in Geography and Urban Planning, University of Tehran. (in Persian)

Hum Geog Res

University of Tehran

پژوهشهای جغرافیای انسانی

2008-6296

University of Tehran

10.22059/jhgr.2014.51224

جغرافیای سیاسی

تبیین جغرافیایی بنیادهای هویت در مقیاس محلی

بدیعی ازنداهی

مرجان

استادیار جغرافیای سیاسی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

قالیباف

محمدباقر

دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

پور موسوی

سید موسی

استادیار جغرافیا و برنامه‎ریزی شهری، دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران

پوینده

محمد هادی

دکتری جغرافیای سیاسی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

23 09 2014

46 3 505 522 04 05 2013 07 07 2013

2014

https://jhgr.ut.ac.ir/article_51224.html

دو رکن اصلی جغرافیا را انسان و مکان شکل می‎دهد؛ به‎گونه‎ای که برخی جغرافی‎دانان از جغرافیا با عنوان علم مکان‎ها یاد می‎کنند. بحث دربارۀ هر مکان، اغلب در سه مقیاس جغرافیایی، یعنی محلی، ملی و جهانی مطرح می‎شود؛ زیرا در هر مقیاس، مجموعۀ متنوعی از پیوندها و شبکه‎های ارتباطی یا فرایندهای اجتماعی جریان دارند. برخلاف رشته‎های دیگر علوم انسانی، «هویت» در علم جغرافیا حاصل تعاملات متقابل بین انسان و مکان زندگی اوست. از این رو باید ضمن تبیین جغرافیاییِ این پدیده، مؤلفه‎های تأثیرگذار بر آن شناسایی شوند. «تبیین جغرافیایی» چیزی نیست جز توضیح و تفسیر دربارۀ «چرایی» یا «چگونگی» ظهور یک پدیده یا رخداد جغرافیایی و نتایج حاصل از آن. این نوشتار در راستای پرداختن به تبیین جغرافیایی بنیادهای هویت در مقیاس محلی، بر این نکته تأکید می‎ورزد که «چرا» و «چگونه»، «جغرافیا» بر شکل‎گیری «هویت» در «مقیاس محلی» تأثیر می‎گذارد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‎دهد که نه‎تنها هویت هر مکان در مقیاس محلی (روستا، محله، شهر و ناحیۀ جغرافیایی)، به‎دلیل آنکه از عناصر کالبدی و کارکردی ویژۀ خود تشکیل‎شده «منحصربه‎فرد» است، بلکه «هویت ساکنان» این مکان‎ها نیز جدا از«هویت مکان» آنها نیست. پژوهش پیش رو از نوع کاربردی است که با بهره‎گیری از روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی صورت پذیرفته است.

انسان تبیین جغرافیایی مقیاس محلی مکان هویت

Abolhassani, S.R., 2009, Define and Measure the Components of Iranian Identity, Strategic Research Institute, Tehran. (in Persian)

Ahmadi, H., 2009, The Foundations of Iranian National Identity: National Identity Theoretical Framework, Institute of Social and Cultural Studies, Tehran. (in Persian)

Badiee Azandehie, M., Panahandekhah, M., Mokhtari, R., 2008, The Role of Sense of Place in Native Identity, Case Study: Yasouj Students of Tehran University, Geopolitics Quarterly, Vol. 4, No. 2, PP. 157-175. (in Persian)

Behfruz, F., 2005, Philosophy and Methodology of Scientific Research in Geography, Tehran University Press, Tehran. (in Persian)

Behzadfar, M., 2006, City of Identity, Tehran City Publication. (in Persian)

Bemanian, R., Mahmoudinejad, H., 2007, The phenomenology of Place, Organizations of Municipalities and Dehyariha, Tehran. (in Persian)

Crang, M., 2004, Cultural Geography, Translated by Mehdi Gharakhlu, Samt Publication, Tehran.

Darabi, H., 2009, The Role of Participation in Rural Environmental Design, Environmental Studies, Vol. 35, No. 52, PP. 111-124. (in Persian)

Dehkhoda, 2010, Dictionary CD.

Fakohi, N., 2002, Identity Formation and Patterns of Local, National and Global (Case Study: Lorestan), Journal of Sociology and Social Sciences, Vol. 4, No. 4, PP. 127-161. (in Persian)

Faye, B., 2002, Contemporary Philosophy of Social Science, Translated by Dayhami, Tarheno Publication, Tehran. (in Persian)

Flint, C., 2006, Introduction to Geopolitics, Routledge, London and New York.

Giddens, A., 2001, Sociology, 4th Edition, Cambrige, Polity Press,London.

Hafeznia, M.R., 2009, Introduction to Research Methods in the Humanities, Samt Publication, Tehran.

(in Persian)

Herb, G.H. and Kaplan, D.H., 1999, Nested Identities: Nationalism, Territory and Scale, Published by Rowman and Littlefield, Lanham.

Holt-Jensen, A., 1997, Geography, History and Concepts, Translated by Jalal Tabrizi, Seir & Siah Publication, Tehran. (in Persian)

Jamshidi, M., 2008, Foundations and Explanation Methodology, Institute of Social and Cultural Studies, Tehran. (in Persian)

Jenkins, R., 2002, Social Identity, Translated by Touraj Yarahmadi, Publication Shirazeh, Tehran. (in Persian)

Johnston, R., 2000, A Quastion of Place: Exploring the Practice of Human Geography, Translated by Jalal Tabrizi, Foreign Ministry Publication, Tehran. (in Persian)

Kamran, H., Vasegh, M., 2010, Explanation in Geography, Journal of Geography Society, Vol. 8, No. 24, PP.7-26. (in Persian)

Little, D., 1992, Explanation in Social Sciences, Translated by Soroush, Srat Publication, Tehran. (in Persian)

Lynch, K., 1960, The Image of the City, MIT Press, Massachussettes.

Mirheidar, D., 2007, Principles of Political Geography, Samt Publication, Tehran. (in Persian)

Mirheidar, D., Hamidinia, H., 2006, Comparison of Geopolitics and International Relations (Methodology and Implications), Geopolitics Quarterly, Vol. 2, No. 1, PP. 1-41. (in Persian)

Mirheidar, D., Zaki, Y., 2010, The Concept of Geographic Scale and Its Importance in Postmodern Geography, Geopolitics Quarterly, Vol. 6, No. 1, PP. 5-36. (in Persian)

Mirmoghtadaiee, M., 2004, The Criteria For Identifying and Evaluating the Physical Identity of Cities, Honar-Ha-Ye-Ziba Journal, Vol. 2, No. 19, PP.29-38. (in Persian)

Mojtahedzadeh, P., 2008, Identity and Democracy in Iran, Kavir Publication, Tehran. (in Persian)

Muir, R., 2000, Political Geography, a New Introduction, Translated by Doreh Mirheidar, National Geographical Organization Publication, Tehran. (in Persian)

Murray, W., 2009, Geography of Globalization, Translated by Jafar Javan and Abdollahi, Chapar Publication, Tehran. (in Persian)

Nozari, A., 2000, Philosophy of History, Methodology and Historiography, Tarheno Publication, Tehran.

(in Persian)

Partovi, P., 2008, Phenomenology of Place, Academy Art Publication, Tehran. (in Persian)

Pouramad, A., 2006, Philosophy of Geography, Tehran University Publication, Tehran. (in Persian)

Rabbani, R., 2006, Urban Sociology, Samt Publication, Tehran. (in Persian)

Relph, E., 2010, Place and Placelessness, Translated by Noghsan and Mondegari, Armanshahr Publication, Tehran. (in Persian)

Sadeghi, M., 2006, The Kind of Explanation and Theories Science Explanation, Nameh Hekmat, Vol. 4, No.8, PP.45-64. (in Persian)

Schwandt, T., 2001, A Dictionary of Qualitative Inquiry, (2nd ed.), Thousand Oaks, CA: Sage.

Shakouee, H., 2003, New Trend in Philosophy of Geography, Gitashenasi Publication, Tehran. (in Persian)

Shakouee, H., 2007, Environmental Philosophy and the Schools of Geography, Gitashenasi Publication, Tehran. (in Persian)

Shakouee, H., 2011, The Social Geography of Cities, Jihad Publication, Tehran. (in Persian)

Small, J, 1990, A Modern Dictionary of Geography, Edward Arnold Press, London.

Smith, A., 1998, Sources of Ethnic Nationalism, Journal of Strategic Studies, Tehran. (in Persian)

Tavassoli, Gh., 1994, Theories of Sociology, Samt Publication, Tehran. (in Persian)

Taylor, P. and Flint, C., 2000, Political Geography: World Economy, Nation State and Locality, Prentice, New York.

Walliman, N., 2006, Social Research Methods (Sage Course Companions Series), Sage Publications Ltd, London.

Woodward, J., 2003, Scientific Explanation, the Stanford Encyclopedia of Philosophy, Available in: http://plato.stanford.edu/entries/scientific-explanation.

Woodward, K., 2000, Questioning Identity: Gender, Class, Nation, The Open University, Routledge, London.

Hum Geog Res

University of Tehran

پژوهشهای جغرافیای انسانی

2008-6296

University of Tehran

10.22059/jhgr.2014.52691

جغرافیا و برنامه ریزی روستایی

برنامه‎ریزی راهبردی توسعۀ گردشگردی تفرجگاه بند ارومیه

مطیعی لنگرودی

سیدحسن

استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

دادورخانی

فضیله

دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

رضائیه آزادی

مریم

کارشناس‎ارشد جغرافیا و برنامه‎ریزی گردشگری دانشگاه تهران، ایران

شریفی

انور

کارشناس‎ارشد جغرافیا و برنامه‎ریزی گردشگری دانشگاه تهران، ایران

23 09 2014

46 3 523 540 28 04 2013 07 07 2013

2014

https://jhgr.ut.ac.ir/article_52691.html

با توجه به اینکه برنامه و طرحهای اجرا شده برای توسعۀ روستاها، موفقیت چندانی در مشکلاتی چون فقر، بیکاری، مهاجرت روستاییان، سطح بهداشت و...، نداشته است، امروزه برای حل این مشکلات بسیاری از برنامهریزان و صاحب نظران معتقدند، یکی از راهکارهای توسعۀ همه‎جانبه روستاها، گسترش گردشگری در این مناطق است. تفرجگاه بند، یکی از مناطق گردشگری شهر ارومیه، به‎دلیل نزدیکی به شهر و طبیعت زیبایش، نظر گردشگران زیادی را به خود جلب کرده است، ولی به‎دلیل نبود برنامهریزی و مدیریت گردشگری، سود اقتصادی چندانی برای ساکنان محلی به همراه نداشته است. با توجه به اینکه هدف هر نوع برنامهریزی دستیابی به رفاه و توسعه است، این پژوهش نیز با هدف برنامهریزی راهبردی برای توسعۀ گردشگری در منطقۀ مورد مطالعه، به‎منظور افزایش درآمد، بالا بردن سطح اشتغال و بهبود کیفیت زندگی ساکنان محلی صورت گرفته است. پژوهش پیش رو از نوع کاربردی است و از لحاظ تحلیل در چارچوب روشهای توصیفی ـ تحلیلی قرار میگیرد، ابزار جمعآوری اطلاعات کتابخانهای و میدانی است. جامعۀ آماری پژوهش را سه گروه ساکنان محلی، گردشگران و مسئولان شکل داده‎اند. حجم نمونه با استفاده از روش نمونهگیری کوکران تعیین شد. تحلیل اطلاعات حاصل از پرسشنامه به‎کمک نرم‎افزار SPSS انجام گرفت، سپس با استفاده از روش SWOT و QSPM، راهبردهایی برای توسعۀ گردشگری در منطقۀ مورد مطالعه پیشنهاد شده است. با توجه به نتایج پژوهش، منطقه از شروط اولیۀ توسعۀ گردشگری برخوردار است، لذا برای پایداری آثار گردشگری و بهرهمندی از آثار اقتصادی ناشی از این فعالیت در منطقۀ مورد مطالعه، برنامه‎ریزی و مدیریت گردشگری امری ضروری و اجتنابناپذیر است.

اقتصاد برنامه‌ریزی بند ارومیه روش SWOT گردشگری

Ardestani M, 2009, Foundations ofRural Tourism, Publications of the Ministry of Culture and Islamic. Tehran. (in Persian)

Badri, A., Hesari, E., 2010, Selection ofTourism SampleAreasby UsingAHPMethodin Kohkiloye andBoyer-Ahmad Province, Journal of Research Geography, Vol. 25, No. 95,pp. 55-84 (in Persian)

Badri, A., Moteei, H., et 010, The Economic Impact of Tourism on Rural Environments, Case Study: Central Part of the Noushahr, Journal of Geography and Regional Development, Vol 12, No. 12, PP. 14-35. (in Persian)

Badri, A, Nemati, M, 2010, the StrategicPlanning of Economic Developmentwiththe Collaborative Approach Case Study: Part ofCityCenterLengeh, Human Geography Research Quarterly, Vol. 10, No. 95, PP. 69-83. (in Persian)

Baghaii, M., Norozi, O., 2005, Source of Income forVillagers inRuralTourism, Dehyary Magazine, Vol.3, No. 16, PP.19-23. (in Persian)

Behzadfar, M., Zamanian, R., 2008, StrategicPlanning for Tourism Development whit Emphasize on Product Sector Case study: Nyshapoor County, International Journal of Engineering Science and Technology University Iran, Special Issue Architecture and Urban Planning of Engineering, Vol. 19, No. 6, PP. 89-103. (in Persian)

Drangoni, G. B., 2008, The Rural Vernacular, a Heritage in Our Landscape, Futuropa (a Council of Europe Magazine), Retrieved from: http://128.121.10.98/coe/pdfopener?smd=1&md= 1&did=584669.

Eskandari Nodeh, M., 2011, Government Policies and Organizing of Informal Settlement in Bandarabbas City, PHD Dissertation, Supervised by: Dr. Pourahmad A., University of Tehran, Tehran. (in Persian)

Ganiyan, M., 1390, The Analysis of Rural Tourism with Gender Approach from the Perspective Host Society, Case Study: Uraman Region Women in Development & Politics Journal, Vol. 8, No. 3, PP. 93-109. (in Persian)

Ghadiri Masoum, M., el, 2009, Sustainable Tourism (RuralandNomadic), Publication of Tehran University, Tehran. (in Persian)

Ghafari, R., 2011, The Study of Effective Factors of Social- cultural on the Development of Rural Tourism, Tourism and Future Prospects, Vol. ???, No. 2, PP. ???-???. (in Persian)

Ghanbari, Y., 2007, Rural Tourism, New Approaches the Management of Rural, Peik Noor, Vol. ???, No.3, PP. ???-???. (in Persian)

Heydari, R., 2009, Principles of Tourism Industry Planning, SAMT Publications, Tehran.

(in Persian)

Karimzadeh, H., 2009, Spatial Modeling with an Emphasis on Entrepreneurial Opportunities in Rural Tourism Case Study: Varzagun County Rural Areas, PHD Dissertation in Geography and Rural Planning , Ph.D Dissertation, Tehran University. Tehran. (in Persian)

Kuettila, M.,Pesonen. M, Kaganus. M 2000, Utilizing the Analytic Hierarchy Process (AHP) in SWOT Analysis a Hybrid Method and Its Application on a Forest Certifications Case, Forest Policy and Economics, Vol. 1, No. 1, PP. 41-52.

Liua, A., Wall, G., 2006, Planning Tourism Employment a Developing Country Perspective, Tourism Management, Vol. 27, No. 1, PP. 159-170.

Moteei, H., 1996, Khorasan TourismPurposes, Geographical Research Quarterly, Vol. ???, No. 41, PP. ???-???. (in Persian)

Moteei, H., 2003, Rural Planningwith Emphasis onIran, Publication of Mashhad University Jihad, Mashhad. (in Persian)

Moteei, H., 2012, Diversified Economy with Emphasis on Tourism, Fishing Rural Coastal Case Study: Rural Coastal City Branch, Place Economy and Rural Development Journal, Vol. ???, No. 1, PP. ???-???. (in Persian)

Moteei, H., Nosrati, M., 2011, Feasibility of Tourism Development in Rural Areas in Terms of Tourism Part of Karganroud, Geography and Environment Planning Journal, Vol. ???, No. 41, PP. ???-???. (in Persian)

Papzan, A., el, 2009, Problems and Limitations ofRuralTourism by UsingBasicTheory Case Study: Harir Village inKermanshahProvince, Rural Research Journal, Vol. ???, No. 3, PP. ???-???. (in Persian)

Rezvani, M., 2005, The SecondHomesTourismand Its EffectsonRural Areas Opportunity or Threat Case Study: Rural Areasof NorthTehran, Researches in Geography, No 54. (in Persian(

Saarinen, J. & Kask, T., 2008, Transforming Tourism Spaces in Changiog Socio-political Contexts: the Case of Parnu, Estonia, az a Tourism Destination, Tourism Geographies, Vol. ???, No. ???, PP. ???-???.

Schweinsberg, S., 2002, Sustainable Tourism Development and Rural Community, University of Technology, (Sustainable Tourism Cooperative Research Centre), Vol 20, No. 2, PP. 195-213.

Sebele, L.S., 2010, Community- based Tourism Ventures, Benefits and Challenges: Khama Rhino Sanctuary Trust, Central District, Botswana, Journal of Tourist Management, Vol. 31, No. 136, PP. 136-146.

Shamsodini A., 2009, the Rural Tourism is the Solutions for Rural Development, Housing and Rural Environment Magazine, Vol. ???, No. 131, PP. ???-???. (in Persian)

Sharply, R., 2002, Rural Tourism and Challenge of Tourism Diversification: the Case of Cyprus, Tourism Management, Vol. ???, No. 131, PP. ???-???.

Taghvaii, M., el, 2009, Multifaceted Role of Planning in Developing Tourism and Ecotourism Case Study: Khor and Tabas, Geography and Environment Planning Journal, Vol. ???, No. 35, PP. ???-???. (in Persian)

Wilson, S., Fesenmaier, D.R., Fesenmaier, J., Van Es., J.C., 2001, Factor for Success in Rural Tourism Development, Journal of Travel Reseach, Vol. 40, No. 2, PP. 132-138.

Zargham Boroujeni, H., 2009, Tourism Planning, an Integrated and Sustainable Development Approach, Mahkameh Publications, Tehran. (in Persian)

Zendehdel, H., Nourozi, M., Salimi, Z., 2007, Iran Tourism Guide Books of Western Azerbaijan Province, the Publication of Iran Tourism and the World Tourism Organization, Tehran.

(in Persian)

Zendehdel, H., Nourozi, M., Salimi, Z., 2007, The IranianRuralTourism Guide Book, the Publication of Iran Tourism and the World Tourism Organization, Tehran. (in Persian)

Hum Geog Res

University of Tehran

پژوهشهای جغرافیای انسانی

2008-6296

University of Tehran

10.22059/jhgr.2014.51263

جغرافیای سیاسی

بررسی و تحلیل موانع ژئوپلیتیکی مناسبات اقتصادی ایران جمهوری آذربایجان

ذکی

یاشار

استادیار جغرافیای سیاسی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

ولیقلی زاده

علی

استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه مراغه، ایران

23 09 2014

46 3 541 560 05 05 2013 07 07 2013

2014

https://jhgr.ut.ac.ir/article_51263.html

اصولاً برقراری روابط تجاری ـ اقتصادی عمیق بین کشورها، مستلزم وجود بسترها و زمینههای همتکمیلی است. بسترهای و زمینههای همتکمیلی در برقراری روابط اقتصادی، همچون ظرف اصلی و بستر پویای روابط تجاری ـ اقتصادی بین کشورها عمل میکنند. روابط تجاری ـ اقتصادی ایران با جمهوری آذربایجان نیز از این امر مستثنا نیست. در روابط اقتصادی بین ایران و جمهوری آذربایجان، تعلقات ژئوپلیتیکی گوناگونی، از جمله اشتراکات تاریخی، فرهنگی و وابستگیهای فضایی ـ جغرافیایی بین طرفین، شاکلۀ اصلی بسترهای همتکمیلی است؛ با این حال طبق شواهد و مستندات موجود، روند جاری در روابط تجاری ـ اقتصادی ایران و جمهوری آذربایجان در قیاس با روابط اقتصادی جمهوری آذربایجان با رقبای ایران در منطقه، اصلاً رضایتبخش نیست. در واقع با توجه به وضعیت موجود، سؤال پژوهش حاضر این است که با وجود چنین وابستگیهای جغرافیایی و ژئوپلیتیکی توانمند یا فضای کاملاً بارور برای تعمیق مناسبات تجاری ـ اقتصادی بین ایران ـ جمهوری آذربایجان، مهم‎ترین دلایل ژئوپلیتیکی ضعف در مناسبات طرفین چیست؟ در همین راستا، طبق نتایج این پژوهش، مناسبات اقتصادی بین ایران و جمهوری آذربایجان از وجود موانع ژئوپلیتیکی همچون اختلافات طرفین در زمینۀ رژیم حقوقی دریای خزر، تبعات سیاسی ـ ژئوپلیتیکی بحران قرهباغ، تقابل رویکردهای ناسیونالیستی طرفین و مناسبات راهبردی جمهوری آذربایجان با ایالات متحدۀ آمریکا و اسرائیل رنج میبرد؛ اگرچه دلایل سیاسی نیز در وقوع وضعیت جاری در مناسبات اقتصادی طرفین بی‎تأثیر نیست، بررسی آن از مجال این پژوهش خارج است.

ایران بحران قره‌باغ جمهوری آذربایجان رژیم حقوقی خزر روابط آذربایجان با آمریکا و اسرائیل

Abramov, Y., 2012, Azerbaijan, Israel to Increase Ties, Retrieved from: http://www.news.az/articles/politics /57420.

Aghai Diba, B., 2003, the Low and Politics of the Caspian Sea in the 21stCentury, IBEX Publishers, Maryland.

Asadikia, B., 1995, Azarbaijan Republic, Institute for Political and International Studies, Tehran. (in Persian)

Aslanlı, A. & Hesenov, İ., 2005, Azerbaijan Foreign Policy in Hayder Aliyev Period, Platin Publication, Ankara. (in Turkish)

Bayat, M., 2009, Role of Caucasian Mountains in Determining Identity Border in the North West of Iran, Geopolitics Quarterly, Vol. 5 No. 14, PP. 137-167. (in Persian)

Bayramov, A., 1998, Foreign Economic Relations: Solid foundation for the Future Development, Xalq Newspaper, Baku. (in Azerbaihani)

Chegini, H., 2005, Defense Strategic Management System, Aja Publication, Tehran. (in Persian)

Dadandish, P., 2007, Geopolitical discourse in Central Asia: areas of interaction between Iran and Russia, Geopolitics Quarterly. Vol. 1, No 7, PP 75-96. (in Persian)

DEİK, 2003, Azerbaijan Country Bulletin, Retrieved from: www.deik.org.tr. (in Turkish)

DEİK, 2007, Azerbaijan Country Bulletin, Retrieved from: www.deik.org.tr. (in Turkish)

Elnur, S., 2001, the Legal Regime of the Caspian Sea: Unidentified Boundaries, Stratejik Analiz, Vol. 12, No. 13, PP. 60-75. (in Turkish)

Exports Handbook to Azerbaijan Republic, 2006, Institute for Trade Studies and Research, Tehran.

(in Persian)

Firuzian, M., 2007, Chalenges of Iran in the Caspian Sea, Center for Strategic Research, Retrieved from: http://www.csr.ir/departments.aspx?lng=fa&abtid=07&depid=44&semid=901. (in Persian)

Ghorbani, M., 2012, Israel in Azerbaijan Republic, Aran News, http://www.arannews.ir/fa/news/30562.aspx. (in Persian)

Gül, C., 2007, Investment is Advantageous in Azerbaijan, Ekonomık Forum. (in Turkish)

Hodge, N., 2005,Amid Regional Uncertainty, Afficials Review Caspian Guard Initiative, Defence Daily. Retrieved from: http://www.nesl.edu/userfiles/file/center%20for%20international%20law%20and%20policy /nagorno.pdf.

Hoseinpour-e Pouyan, R., 2006, Study and Analysis of overlaping of Iran's foreign policy in cooperation with Azerbaijan in the geopolitical realities, Thesis in Tarbiat Modares University. (in Persian)

Katsman, C., 2010, Ambitions of Iran in the Caspian Sea and Azarbaijan Republic, Retrieved from: http://www.irdiplomacy.ir/Modules/News/Phtml/News.PrintVersion.Html.php?Lang=fa&TypeId=62&NewsId=8100. (in Persian)

Mehri Porgu, V., 2007, an Analysis of Iran and Azerbaijan Relations, Political Research Center, Assembly Research Center, Report No. 8649. (in Persian)

Public International Law & Policy Group, 2000, The Nagorno-Karabagh Crisis:A Blueprint for Resolution.

Sharifinejad, J., 2008, Iran and Kharabakh Crisis, Retrieved from: http://www.asnoor.ir/Public/Articles/ ViewArticles.aspx?Code=174756. (in Persian)

Shoaib, B., 2007, the Legal Regime of the Caspian Sea. Retrieved from: http://www.iras.ir. (in Persian)

Taghvainia, E., 2011, Pathology of Iran and Azarbaijan Republic Relations, IRAS, Retrieved from: http://www.iraneurasia.ir/fa/pages/?cid=15348. (in Persian)

Tehran Chamber of Commerce, Industries, Mines & Agriculture, Statistics of Iran Trade from 2001 to 2011.

Tezkan, Y & Tşar, M., 2002, Geopolitics from Past to Present, Ülke Kitapları Publication, İstanbul.

(in Turkish)

The Nation 2012, Azerbaijan is Israel’s Secret Staging Round against Iran, Retrieved from: http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/international/30-Mar-2012/azerbaijan-is-israel-s-secret-staging-round-against-iran.

Hum Geog Res

University of Tehran

پژوهشهای جغرافیای انسانی

2008-6296

University of Tehran

10.22059/jhgr.2014.51227

جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری

سطح‎بندی فضایی محورهای گردشگری استان فارس بر مبنای خدمات و تسهیلات گردشگری

فرجی سبکبار

حسنعلی

دانشیار، قطب برنامه ریزی روستایی ایران، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

رضوانی

محمدرضا

استاد، قطب برنامه‌ریزی روستایی ایران‌، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

بهنام مرشدی

حسن

کارشناس‎ارشد جغرافیا و برنامه ریزی توریسم، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

روستا

حسین

دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و اکوتوریسم، دانشگاه هرمزگان، ایران

23 09 2014

46 3 561 586 24 07 2013 11 03 2004

2014

https://jhgr.ut.ac.ir/article_51227.html

خدمات و زیرساخت‎های گردشگری، به‎دلیل رابطۀ مستقیم بین افزایش کمیت و کیفیت زیرساخت‎ها و تعداد گردشگران اهمیت دارد. از مهم‎ترین ارکان توسعۀ مقاصد گردشگری، وجود سیستمی کارآمد از تسهیلات، خدمات و تأسیسات گردشگری است. کیفیت بالای خدمات گردشگری اثر مستقیمی بر ‎‎‎افزایش درآمد منطقۀ گردشگری دارد، به‎افزایش مدت اقامت گردشگران و درنهایت افزایش رضایت آنان منجر می‎شود و بر انگیزۀ بازدید مجدد گردشگران از مقصد مد نظر می‎افزاید. گردشگری رابط میان گردشگر و جاذبه است و بازدید هر گردشگر از جاذبه‎ها، بسته به گذر از این محورهاست. بنابراین در پژوهش پیش رو به سطح‎بندی این محورها از لحاظ خدمات لازم برای گردشگران پرداخته شده است تا متناسب با ظرفیت هر محور گردشگری و مدیریت مناسب آن، سیستم خدمات‎رسانی بهتری برای گردشگران فراهم شود و پاسخگوی نیازهای آنان باشد. از سوی دیگر، پس از شناسایی محورهای دارای موانع و محدودیت‎های خدماتی، در رفع مشکلات این محورها تلاش خواهد کرد. روش پژوهش کاربردی است. ابتدا معیارهای پژوهش به‎کمک روش دلفی به‎دست آمدند و سپس با تحلیل سلسله‎مراتبی وزن‎دهی شدند. در مرحلۀ بعد با مدل COPRAS که یکی از مدل‎های تصمیم‎گیری چندمعیاری است، محورهای گردشگری استان فارس رتبه‎بندی شدند و در چهار سطح قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان می‎دهد که محورهای شمالی و جنوبی با توجه به اینکه درگاه بیشترین ورود گردشگران به این استان هستند، از خدمات کمتری برخوردارند و باید در اولویت توسعۀ خدمات و زیرساخت‎های گردشگری قرار گیرند.

استان فارس. خدمات گردشگری سطح‌بندی فضایی محورهای گردشگری مدل کوپراس

Ahmadi, A., Dai, B., 1997, Applying the Delphi Method in Determine the Priority of Strategic Organization Objectives, the Fifth Conference of Industrial Engineering Student, University of Science and Technology, No 1, PP. 24-42 . (in Persian)

Behnam Morshedi, H., 2013, Spatial Planning of Tourism Services Case Study: the Main Paths of Fars Province, A Thesis Submitted to the Graduate Studies Office in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Science in Geography and Tourism Planning, University of Tehran Faculty of Geography, Tehran. (in Persian)

Boers, B., Cottrell, S., 2005, Sustainable Tourism Infrastructure Planning: A GIS Based Approach, Proceedings of the 2005 Northern Recreation Research Symposium. Bolton Landing, Forest Service, Northeastern Research Station, 2005 April 10-12, PP. 151-160.

Brans, J.P., Mareschal, B., 1990, The PROMETHEE Methods for MCDM, the Promcalc Gaia and Bandadviser Software, in: Readings in Multiple Criteria Decision Aid (Edited By C.A. Bana E Costa), Chapter 2. Berlin: Springer Verlag, 216–252.

Briedenhann, J. and Wickens, E., 2004: Tourism Routes as a Tool for the Economic Development of Rural Areas – vibrant Hope or Impossible Dream? Tourism Management, Vol. 25, PP. 71-79.

Chatterjee, P, Athawale V.M., Chakraborty, S., 2011, Material's Selection Using Complex Proportional Assessment and Evaluation of Mixed Data Methods, Materials & Design, Vol. 32, No. 2, PP. 851-860.

Chatterjee, P., Chakraborty, Sh., 2012, Material Selection Using Preferential Ranking Methods, Materials and Design, Vol. 35, PP. 384–393.

Chun Man, Ch., 2003, Study on Effects of resident-perceived Neighborhood Boundaries on Public Services: Accessibility & Its Relation to Utilization: Using Geographic Information System Focusing on the Case of Public Parks in Austin, Texas, Texas A&M University, Available electronically from http ://hdl. handle.net /1969 .1/59.

Council of Europe, 1994, Cultural Routes of the Council of Europe: Revitalization of the Santiago de Compostela Pilgrim Ways, ICCE Resolution, Vol. 94, No. 9, Council of Europe, Strasbourg.

Cuhls, K., 2001, Delphi Method, Fraunhofer Institute for Systems and Innovation Research, Germany.

Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts, 2005, Comprehensive Plan of Tourism Development in Tehran. (in Persian)

Das, M.C., Sarkar, B., Ray, S., 2012, A Framework to Measure Relative Performance of Indian Technical Institutions Using Integrated Fuzzy AHP and COPRAS Methodology, Socio-Economic Planning Sciences Vol. 46, No. 3, PP. 230–241.

Diamantis , D. 2007. Ecotourism: Management and Assessment. London: Thomson Learning.

Dreage, D., 1999, Destination Place Planning and Design. Annals of Tourism Research, Vol. 26, No. 4, PP.772-791.

Dufaux, F., 2008, Birth Announcement, Justice Spatial/Spatial Justice, Available in: www.jssj.org.

ECI Africa, 2006, Community-based Tourism, Unpublished Report for FRIDGE, Johannesburg.

Fathi, A. and Ajaregah, C., 2002, Assessment of Educational Needs, Patterns and Techniques, Aezh, Tehran. (in Persian)

Forman, E.H., 1985. Decision Support for Executive Decision Makers. Information Strategy: The Executive.s Journal, Vol. 1, No. 4, PP. 4-14.

Fourie, J. & Santana-Gallego, M., 2011, The Impact of Mega-sport Events on Tourist Arrivals, Tourism Management, Vol. 32, No. 6, PP. 1364–1370.

Franklin, A., 2007, The Problem with Tourism Theory, in A. Morgan, & A. Pritchard, the Critical Turn in Tourism Studies: Innovative Research Methodologies. PP. 131-148.

Ghafari, R., Moradi, M., Nikbakht, D., 2011, Spatial Planning of Villages Tourism the Central Zone of Boyerahmad Town, Urban and Regional Studies, No. 11, PP. 97-118. (in Persian)

Ghaffari, S. R. 2009, Study- Research Plan of investment and tourism facilities located in tourist centers of Bakhtiari Province, Administration of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Shahre Kord.

(in Persian)

Ginevičius, R., Podvezko, V., 2008, Multi-criteria Graphical–analytical Evaluation of the Financial State of Construction Enterprises, Baltic Journal on Sustainability, Vol. 14, No. 4, PP. 452–461.

Gunn Glare, A., 1979, Tourism Planning, Crane Russak, New York.

Gunn Glare, A., 1980a, Ammendment to Leiper. The Framework of Tourism, Annals of Tourism Research. Vol.7, No. 2, PP. 253-255.

Gunn, Glare A., 1972, Vacationscape: Designing Tourist Regions, Bureau of Business Research, University of Texas, Austin, Texas.

Hadar, M. and Hader, S., 1995, Delphi und Kognitions Psychologie: Ein Zugang Zur Theoretischen Fundierung Der Delphi-Methode, in: ZUMA-Nachrichten, Vol. 37, No.19, PP. 28-36

Jansson, B., 1991, Tourism Travel Patterns in Sweden, in D. Pumain, Spatial Analysis and Population Dynamics, John Libbey & Co. PP. 383-396.

Judd, R. S and Fainstein, S.S, 1999, the Tourist City, Yale University Press.

Kaklauskas, A., Zavadskas, E. K., Raslanas, S., Ginevicius, R., Komka, A., Malinauskas, P., 2006, Selection of Low-e Windows in Retrofit of Public Buildings by Applying Multiple Criteria Method COPRAS: A Lithuanian Case, Energy and Buildings, Vol. 38, No. 5, PP. 454-462.

Kanapeckiene, L., Kaklauskas, A., Zavadskas, E.K., Seniut, M, 2010, Integrated Knowledge Management Model and System for Construction Projects, Engineering Applications of Artificial Intelligence, Vol. 23, No. 7, PP. 1200–1215.

Kulak, O., Kahraman, C., 2005, Fuzzy Multi-attribute Selection among Transportation Companies Using Axiomatic Design and Analytic Hierarchy Process, Information Sciences, Vol. 170, No. 2–4, PP.191–210.

Law Christopher, M., 2000, the Tourist City Review, Urban Studies, Vol 37, No 7.

Lew, A.A., 1987, A Framework of Tourist Attraction Research, Annals of Tourism Research, Vol. 14, No.4, PP. 553-575.

Lourens, M., 2007, The Underpinnings for Successful Route Tourism Development in South Africa. Dissertation Submitted to the University of the Witwatersrand, School of Geography, Archaeology and Environmental Studies in Fulfilment of the Requirements for the Degree of Masters of Tourism, Johannesburg.

Lundberg, D. E., 1980, the Tourist Business, (4th Ed.), CBI, Boston.

Mashreghi, H, Nahavandi, N, Amin Nasseri. MR, 2011, prioritizing of Subdivision of Machinery Industry Manufacturing using TOPSIS and AHP To prepare action plan of joining Iran to the World Trade Organization(WTO). International Journal of Industrial Engineering and Management, No. 2, Vol 22, PP. 143-128. (in Persian)

Meyer, D., 2004: Tourism Routes and Gateways: Key Issues for the Development of Tourism Routes and Gateways and Their Potential for Pro-Poor Tourism, London: Overseas Development Institute.

Mozaffari, A and Dusti.M, 2012. Evaluation and locating of city park of Yazd region 1 using Boolean and the Delphi method in GIS, Journal of Research in Human Geography, Vol. 44, Number 4, PP. 78-65. (in Persian)

Murray, M. and Graham, B., 1997: Exploring the dialectics of route-based tourism: the Camino de Santiago, Tourism Management, Vol. 18, No. 8, December 1997, PP. 513–524.

Musa vand, J., Sasanpur,J, 2011, Assessment of Urban Infrastructure role for the tourism center by using TOPSIS and AHP(Case Study: State Mazandarn). Journal of Tourism Space, First Year, No. 1, PP. 82-63. (in Persian)

Olsen, M., 2003: Tourism themed routes: a Queensland perspective, Journal of Vacation Marketing, Vo. 9, PP. 331-341.

Ossadnik, Wolfgang; Lange Oliver; 1999, Theory and Methodology AHP-based evaluation of AHP-Software, European Journal of Operational Research; Vol. 118, No. 3, 1 November 1999, PP. 578–588.

Patlitzianas, P, Pappa, A. Psarras, J; 2008; An information decision support system towards the formulation of a modern energy companies’ environment; Renewable and Sustainable Energy Reviews Vol. 12, No. 3, April 2008, Pp. 790–806.

Pearce, D, 1981, Tourism Development. New York: Longman.

Pernecky, T. 2002. The Being of Tourism. The Journal of Tourism and Peace Research, vo. 1, PP. 1-15.

Pohekar, S.D., Ramachandran, M., .Application of Multi-Criteria Decision Making to Sustainable Energy Planning-A Review., Renewable and Sustainable Energy Reviews Vol. 8, No. 4, August 2004, Pp 365–381.

Rogerson, C.M., 2007: Tourism routes as vehicles for local economic development in South Africa: The example of the Magaliesberg Meander, Urban Forum, Vol. 18, No. 2 , PP. 49-68.

Rostami, F. 2010. The analyses of how distribution of city public services from spatial justice attributes. A thesis submitted for the degree of Master of Science in city planning. University of Tarbiyat Modares. (in Persian).

Roy B & Bouyssou D. 1993. Aide Multicrit`Ere `A La D′Ecision: Methods ET CAS. Paris: Economica.

Shahmhary Ardejany,R, 2012. Feasibility study of Asalem rout to khalkhal, Step for the development of tourism( Case study : catchment area Navroud), Journal of Physical Geography, Year V, No. 17, PP. 74-63. (in Persian)

Shamaei, A., Mosivand, J., 2011, Classification of Cities of Isfahan Province in View Point of Tourism Infrastructure by Using TOPSIS and AHP Models, Urban - Regional Studies and Research Journal, Vol. 3, No. 10, PP. 23-40. (in Persian)

Soja, E. 2006. The city and spatial justice, justice spatial/spatial justice, www.jssj.org.

Soja, E.W. 2008. The city and spatial justice. Paper presented at the conference Spatial Justice, March 12–14, 2008, in Nanterre, France. Published on-line in Espace et Justice/ SpaceandJustice, no.1. March 12-14, 2008.

Stohr, W, Todtling, F. 1977. Spatial equity Some anti-theses to current regional development doctrine, Regional Science Association, Vol. 38, , PP. 33-53

Taghvai, M. and Ranjbrdastanayi, M, 2010. Analysis of facilities and services distribution of route Tourism of North East of charmahal and Bakhtiari province, Journal of Urban Planning, the first year , first number, Summer, vo.1, Pp. 48-21. (in Persian)

Taleghani, M & Fatahi, S. 2005, the quality of tourism services and its importance in attracting the tourists’ satisfaction, management magazine, no 99- 100, p 56-63. (in Persian)

Talen, E. 2002. The Social Goals of New Urbanism. Housing Policy Debate, Vol.13, No. 1, PP.165-188.

Tolga, E; Demircan, M L; Kahraman, C, 2005 Operating system selection using fuzzy replacement analysis and analytic hierarchy process, Production Economics; No 97. PP. 89-117.

Tsou. K W, Hung. T T, Chang. Y L. 2005. An accessibility-based integrated measure of relative spatial equity in urban public facilities, Cities, Vol.22, No. 6, PP.424–435.

Valentinas. P, 2011, the Comparative Analysis of MCDA Methods SAW and COPRAS, Inzinerine Ekonomika-Engineering Economics, no.22, vo.2, 134-146.

www.wikipedia.org./ scenic route/.

zangiAbadi.A و and Abolhassani, F. 2009. Spatial analysis, Classifying and planning of residential centers using s tourism development index (TDI) (Case Study: Isfahan), Journal of Tourism Studies, No. 8, PP. 42-25. (in Persian)

Zavadskas EK, Kaklauskas A, Peldschus F, Turskis Z. 2008, Multi-attribute assessment of road design solutions by using the COPRAS method. Baltic Journal of Road Bridge Engineering. VO. 2, No. 4, PP.195-203.

Ziai, M., Shojayi, M., 2010. Classification of Tourism Destination: Analysis of a New Concept in Tourism Spatial Planning, Journal of Tourism Studies, No. 13, PP. 46-25. (in Persian)

Hum Geog Res

University of Tehran

پژوهشهای جغرافیای انسانی

2008-6296

University of Tehran

10.22059/jhgr.2014.51262

جغرافیا و برنامه ریزی روستایی جغرافیا و برنامه ریزی شهری

تحلیل تطبیقی شاخص‌های توسعۀ پایدار شهر بم بعد از زلزلۀ سال 1382 با سایر نواحی شهری کشور

شرفی

حجت اله

استادیار جغرافیا و برنامه‎ریزی شهری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

جلال آبادی

لیلا

دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‎ریزی شهری، دانشگاه پیام نور تهران، ایران

جعفری

مرضیه

کارشناس‎ارشد جغرافیا و برنامه‎ریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران

23 09 2014

46 3 587 602 01 12 2012 07 07 2013

2014

https://jhgr.ut.ac.ir/article_51262.html

امروزه نظامهای مدیریت و برنامهریزی شهری، در تلاش‎اند از طریق رصد تحولات توسعۀ شهری، برنامههای توسعه را به سمت پایداری قویتر هدایت کنند. پایش تغییرات نظام شهری و تحولات ابعاد پایداری توسعۀ شهری، زیربنایی برای تحقق اهداف ارزشمند توسعۀ پایدار شهری شمرده می‎شود. در این میان شهر بم پس از زمین‎لرزۀ 1382، نسبت به سایر شهرهای کشور با تغییرات گستردهای در زمینههای فیزیکی، اقتصادی ـ اجتماعی و زیست‎محیطی، همراه بوده است. بنابراین ارزیابی تحولات توسعۀ این شهر در مقایسه با وضعیت شاخص‎های پایداری سایر نقاط شهری کشور، ضروری به نظر میرسد. هدف پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل ابعاد پایداری شهر بم و مقایسۀ آن با شاخصهای پایداری شهری در سطح ملی است. با عنایت به هدف پژوهش، فرضیۀ اصلی تحقیق این‎گونه مطرح شده است: به نظر میرسد بین ابعاد پایداری توسعۀ شهر بم و سایر نقاط شهری کشور، تفاوت معناداری وجود دارد. در راستای آزمون فرضیۀ پژوهش، دادههای مورد نیاز از سرشماریهای عمومی به‎دست آمده است و با استفاده از آزمون ناپارامتری علامت، تحلیلهای لازم روی دادهها انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان داد، شهر بم به لحاظ شاخصهای پایدار شهری نسبت به متوسط نظام شهری کشور، وضعیت مطلوبتری دارد و به‎طور کلی در ردیف شهرهای پایدار شمرده می‎شود. تحلیلهای آماری نشان داد، شهر بم به لحاظ شاخصهای اجتماعی و زیست‎محیطی در مقایسه با پایداری شهرها در گسترۀ ملی، از وضعیت پایدارتری برخوردار است، اما در بعد اقتصادی، مقادیر شاخصهای پایداری شهر بم تفاوت معناداری با مقادیر متوسط شاخصهای پایداری اقتصاد شهری کل کشور ندارد و پایداری این بعد در مقایسه با ابعاد اجتماعی و محیطی پایداری شهر بم کمتر است.

ابعاد پایداری توسعۀ پایدار شهری زمین‎لرزه شاخص‌های ارزیابی شهر بم

1. Assefa, G. and Frostell, B., 2007, Social Sustainability and Social Acceptance in Technology Assessment: a

Case Study of Energy Technologies, Technology in Society, Vol. 29, No. 1, PP. 63–78.

2. Azad Aramaki, GH.R., Roknaden Eftakhari,A.,1990, Economic Sustainable Development, Commercial Print,

Tehran. (in Persian)

3. Badri, A., Farajisababcar, M., Javdan Sharafi, H., 2012, Ranking the Stability Level of Rural Areas Based

On Vikor Model, Geography and Developmental Magazine, Vol. 1, No. 26, PP.1-20. (in Persian)

4. Costanza, R. and Daly, H., 1992, Natural Capital and Sustainable Development, Conservation Biology, Vol.

6, No. 1, PP. 37-46.

5. Dempsey, N., Brown, C., Bramley, G., 2012, The Key To Sustainable Urban Development in UK Cities: the

Influence of Density on Social Sustainability, Progress in Planning, Vol. 77, No. 3, PP. 89–141.

6. Duxbury, N. and Gillette, E., 2007, Culture As A Key Dimension of Sustainability, Exploring Concepts,

Themes, and Models, Creative City Network of Canada.

7. Engelbrecht, H.J., 2009, Natural Capital, Subjective Well-Being, and the New Welfare Economics of

Sustainability: Some Evidence from Cross-Country Regressions, Ecological Economics, Vol. 69, No. 2, PP.

8. Farajisababkar, H., Badri, A., Motiee, H., Sharafi, H., 2010, Evaluation of Rural Areas Stability Based on

Network Analysis Model by Bard Technique, Human Geography Researches,Vo1.1, No. 72, P. 135-155.

(in Persian)

9. Gharekhlu, M., Abdi, Yangicand, Zanganeshahraki, S., 2010, Analysis Urban Stability Level in Informal

Habitant Places in Sanandaj, Human Geography Researches Magazine, No. 69, PP.1-16. (in Persian)

10. Hosseinzadeh, D. K., Ghorbani, R., Shekarifiruzjah, P., 2009, Analysis of the Quality of Urban Stability

Measures in Tabriz, Local and Urban Studies Magazine, Vol. 1, No. 2, PP. 1- 18. (in Persian)

11. Hosseinzadeh, D., Ghorbani, K., Sasanpoor, F., 2006, Ecologic Method in the Metropolis Stability, Focused

on Tehran, Geographical Researches,Vo1.7, No. 82, PP. 83-101. (in Persian)

12. Iran Statistics Center Site, 2006, Results of Public Census in Bam. (in Persian)

13. Jomeepoor, M., 2010, Urban Stable Development; Standard, Quality of Life and Stability of Urban

Environment, Social Science, Book Magazine, Vo1.1, No. 32, PP: 86-93. (in Persian)

14. Li, F., Liu, X., Hu, D., Wang, R., Yang, W., Li, D., Zhao, D., 2009, Measurement Indicators and an

Evaluation Approach for Assessing Urban Sustainable Development: a Case Study for China’s Jining

City, Landscape and Urban Planning, Vol. 90, No. 3 - 4, PP. 134-142.

15. Maleki, S. 2011) Evaluation of Urban Stable Development By Planning Techniques (E.G. Ilam) Development

and Geography Chapters, N: 21. (in Persian)

16. Masnavi, M.R., 1998, Urban Stability and Ecologic Views: Necessity of Creating Common Condition for

Putting the Theories in to Practice Environmental Magazine, No. 30, P.1. (in Persian)

17. Mostafa Rasoolimanesh, M., Badarulzaman, N. & Mastura, J., 2012, Sciences City Development Strategies

(CDS) and Sustainable Urbanization in Developing World, Procardia Social and Behavioral Sciences,

Vol.36, PP. 623 – 631.

18. Mukomo, S., 1996, On Sustainable Urban Development in Sub-Saharan, Africa Planning Association, Vol.

62, No. 2, PP. 265-271.

19. Musa Kazemi Mohammadi, S. M., 1999, Evaluation on Sustainable Development of Urban Development : Case

Study of Qom, Doctoral Dissertation, Tehran- Tarbiatmodarres University.( in Persian)

20. Rahemi, H., 1999, Urban Development Sustainable With Emphasis Capacity Environmental, Terabit

Moddares University, Tehran. (in Persian)

21. Rahnamaee, M., Poormusavi, M., 2006, Study of Security Instability in Tehran Metropolis, Based On

Urban Stable Development Indexes, Geographical Researches, Vol.2, No. 57, PP. 177-193. (in Persian)

22. Razmi, J., Yazdi, R. Anvari, M., 2008, Introducing the Analysis Indexes and Studying the Process of Urban

Stable Development in Tehran Metropolis, Management and Development, Vol.21, No. 67, PP. 1-27.

(in Persian)

23. Salehimilani, S. and Mohammadi, M., 2010, Aims and Index of Cultural Stability Realization, Architectural

and Urban Construct Lettering, Vol.3, No. 5, PP. 81-88. (in Persian)

24. Scipioni, A., Mazzi, A., Mason, M., Manzardo, A., 2009, the Dashboard of Sustainability to Measure the

Local Urban Sustainable Development: the Case Study of Padua, Municipality, Ecological Indicators, Vol.

9, No. 2, PP. 364 – 380.

25. Sharzei, Q. and Mohaghegh , M., 2011, Comparative Theory of Weak and Strong Environmental Stability

in Cognition Base of Stable Development, Environmental Science, Vol. 9, No. 2, PP. 13-23. (in Persian)

26. Sors, J. C., 2001, Measuring Progress towards Sustainable Development in Venice: A Comparative

Assessment of Methods and Approaches, FEEM Working Paper No. 16.2001, Available at

SSRN: http://ssrn.com/abstract=275133 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.275133.

27. The Management and Planning Organization, 2006, Kerman Statistic Yearbook, Kerman.

28. Walpole, R. & Myers, R., 1978, Probability and Statistics for Engineers and Scientists. ISBN 978-0-321-

62911-1.Boston, available in: http://www.pearsoned.com.

29. Zhu, J., 2012, Development of Sustainable Urban Forms for High-density Low-income Asian Countries:

The Case of Vietnam: The Institutional Hindrance of the Commons and Anticommons, Cities, Vol. 29,

No. 2, PP. 77-87.

Hum Geog Res

University of Tehran

پژوهشهای جغرافیای انسانی

2008-6296

University of Tehran

10.22059/jhgr.2014.51274

جغرافیا و برنامه ریزی شهری

حاشیه‎نشینی و نقش آن در بروز و گسترش مواد مخدر و اعتیاد (مطالعۀ موردی: شهر اردبیل)

ىرویشی

یوسف

دکتری جغرافیا و برنامه‎ریزی شهری، مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور، ایران

23 09 2014

46 3 603 614 08 12 2012 07 07 2013

2014

https://jhgr.ut.ac.ir/article_51274.html

رشد شتابان شهرنشینی و افزایش مهاجرت روستاییان به شهرها، مسئلۀ حاشیه‎نشینی و اسکان غیر رسمی را پدید آورد و به تناسب، موجب گسترش نابهنجاری‎هایی در شهرها شد، لذا شناخت نقش حاشیه‎نشینی در بروز انواع آسیب‎های اجتماعی از اهمیت خاصی برخوردار است؛ چرا که امروزه در کشورهای جهان سوم یکی از معضلات شهرنشینی، حاشیه‎نشینی و آسیب‎های اجتماعی ناشی از آن است. گسترش حاشیه‎نشینی در شهر اردبیل و اسکان جمعیت غیر شهری در آن، به افزایش ناهنجاری‎های رفتاری در این بخش از شهر انجامیده است. لذا در این مقالۀ پژوهشی تلاش شده است، نقش مواد مخدر و اعتیاد در بخش حاشیه‎نشین شهر مشخص شود. روش پژوهش از نوع توصیفی و تحلیلی محسوب می‎شود که اطلاعات آن از استنتاج منابع به‎دست آمده است. نمونه‎گیری به روش تصادفی انجام گرفت و از بین مناطق حاشیه‎نشین اردبیل، محلۀ میراشرف برای نمونه انتخاب شد. برای برآورد حجم نمونه به‎منظور توزیع پرسشنامه نیز، از روش کوکران بهره‎جویی شده است، لذا از میان 1896 خانوار براساس این روش، 90 خانوار برای حجم نمونه انتخاب شد و پرسشنامۀ مد نظر به‎طور تصادفی بین خانوار توزیع شد. پس از جمع‎آوری اطلاعات و داده‎ها از طریق پرسشنامه و اخذ آمارهای رسمی از سازمان‎های مربوطه، به‎کمک نرم‎افزارهای SPSS و GIS تجزیه و تحلیل شدند. همچنین برای ترسیم نقشه، نرم‎افزار GIS به‎کار گرفته شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‎دهد که رشد شتابان شهری در اردبیل و گسترش حاشیه‎نشینی، سبب افزایش آسیب‎های نابهنجار اجتماعی، ازجمله مواد مخدر در شهر اردبیل، به‎ویژه در مناطق حاشیه‎نشینی (اسکان غیر رسمی) شده است.

آسیب‎های اجتماعی حاشیه‎نشینی رشد شهری مواد مخدر مهاجرت

Ardabil Expansion Society Studies, 1999, Budget and Planning Organization. (in Persian)

Bhagat., R.B., 2001, Urbanization in India, General Population Conference, Salvador-Brazil, August 18-24.

Costello, M.A., 1987, Slums and Squatter Areas as Entrepots for Rural-Urban Migrants in a Less Developed Society, Social Forces, Vol .66, No. 2, PP. 427-445.

Darvishi, Y., 2014, Rapid Urban Growth, Physical and Social Pathology in Ardabil City, Thesis for Doctorate, National Center for Higher Education, Payam-e-Noor University. (in Persian)

Hafeznia, M. R., 2003, An Introduction to Human Science Research, Samt, Tehran. (in Persian)

Hadizade, N., 2004, Suburbanization and Its Organizing Approaches in the World, Mashhad Municipality. (in Persian)

Martin, C., 2000, Ethnolog D'un Bodonville de Lima, Le Petit Peuple De Tupac Amaru, Harmattan, Paris.

Raulin, A., 2001, Anthropology Urbaine, Armand Colin, Parise.

Sheikhi, M., 2007, Citizen Sociology and Urban Pathology, Harir, Tehran. (in Persian)

Sheikhi, M. T., 2003, Urban Sociology, Architecture and Urban Constraction, Samt, Tehran. (in Persian)

Shukouei, H., 1994, Social Geography of Cities, Social Ecology of Cities, 2nd Edition, Jihad Daneshgahi Publication Institute (Majd), Tehran. (in Persian)

Social Statistics of Ardabil Province, 2003, Ardabil Governor-generalship. (in Persian)

Hum Geog Res

University of Tehran

پژوهشهای جغرافیای انسانی

2008-6296

University of Tehran

10.22059/jhgr.2014.51229

جغرافیا و برنامه ریزی روستایی جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای، ناحیه ای

بررسی تطبیقی عوامل و موانع پذیرش شیوه‎های نوین آبیاری در بین کشاورزان (مطالعۀ موردی: شهرستان میاندوآب)

نظری

عبدالحمید

استادیار جغرافیا و برنامه‎ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور مرکز گنبد کاووس، ایران

منافی آذر

رضا

ارشناس‎ارشد جغرافیا و برنامه‎ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور گنبد کاووس، ایران

23 09 2014

46 3 615 634 15 11 2012 07 07 2013

2014

https://jhgr.ut.ac.ir/article_51229.html

شالودۀ اقتصاد روستایی بر فعالیت‎های کشاورزی استوار است و یکی از قدیمیترین مسائل در کشاورزی، مسئلۀ آبیاری است. قرار گرفتن گسترۀ وسیعی از ایران‎زمین در اقالیم خشک و نیمه‎خشک جهان از یک‎سو و از سوی دیگر توزیع نامناسب زمانی و مکانی بارش، کمبود منابع آب و نیز مسئلۀ انتقال آن از مسیرهای طولانی از چالش‎های اساسی این بخش است که همواره پیش روی دست‎اندرکاران اجرایی قرار دارد. در این راستا، یکی از راهکارهای موجود به‎کارگیری سیستم‎های آبیاری تحت فشار است. پژوهش تحلیلی ـ توصیفی حاضر به‎منظور شناخت عوامل اجتماعی ـ اقتصادی مؤثر در پذیرش سیستم‎های آبیاری تحت فشار و ارزیابی تأثیر این سیستم‎ها در نواحی روستایی با پیمایشی در شهرستان میاندوآب انجام گرفت. بدین منظور، در نمونه‎گیری تصادفی از 162 بهره‎بردار آبیاری مدرن شهرستان، 80 نفر انتخاب شدند و به همین تعداد نیز کشاورزانی که از روش‎های سنتی آبیاری استفاده می‎کردند، برگزیده شدند.‎ نتایج مطالعه نشان داد متغیرهای اجتماعی ـ فردی (شامل سن، تحصیلات، شغل اصلی، محل سکونت، تبلیغ و ترویج و علایق شخصی) و متغیرهای اقتصادی (شامل مقیاس مزارع، مالکیت ماشینآلات، اعتبارات دولتی، تأمین برق ارزان، حمایت و همکاری دولتی در اجرا و محدودیت منابع آب)، اثر معناداری در پذیرش سیستم‎های تحت فشار دارند و کاربرد این روش‎ها از طریق افزایش در عملکرد، افزایش در سطح زیر کشت و کیفیت محصول، تسهیل عملیات آبیاری و کاهش هزینه‎ها و صرفه جویی در مصرف آب، نوسانات درآمدی بهرهبرداران مدرن را کاهش داده است و با افزایش رضایت شغلی آنها، انگیزۀ ماندگاری را ارتقا داده است.

آبیاری آبیاری تحت فشار توسعۀ روستایی توسعۀ کشاورزی شهرستان میاندوآب

Ahmad Khayyat Sh., 2006, Economic and Managerial Factors Affecting Farmers' Willingness to Invest in Pressurized Sprinkler Irrigation Systems, a Case Study in Bukan County, Agriculture Management MSc Thesis, Supervisor: Hosseinzadeh Firuzi, J., Agriculture Faculty, Tabriz University, Tabriz. (in Persian)

Azkia, M., 2005, An Introduction to the Sociology of Rural Development, Information Institute, Tehran.

(in Persian)

Consulting Engineers of DHV, 1992, Guidelines for Planning Rural Centers, Translated by Fanaei A., Mir S. J., Oktayee N., Ganji M, Publication Series of Village and Research Center Development and Iran Problems Study, Tehran.

Farzand Vahy, J., 2002, Factors Affecting the Development of Irrigation Systems in the Kermanshah Province, MSc Thesis in Promotion and Education of Agriculture, Supervisor: Sadiqi Hasan, Tarbiat Modarres University, Tehran. (in Persian)

Ismaili, M., 2006, The Cultural Role of Water in the Formation of Water Riparian Parks, MS Thesis, Landscape Architecture, Supervisor: Ansari M., University of Tehran. (in Persian)

Jahannama, F., 2001, Socio - economic Factors Affecting the Adoption of Pressurized Irrigation Systems in Tehran, Case Study, Journal of Agricultural Economics and Development, Vol. 6, No. 36, PP. 237-258.

(in Persian)

Karbasi, A. R., 2001, Economic Analysis of Pressurized Irrigation Development Project in Khorasan, Journal of Agricultural and Economic Development, Vol. 9, No. 36, PP. 91-112. (in Persian)

Kohansal, M.R., Ghorbani, M., Rafiei, H., 2009, Assessment of Environmental and Non-environmental Factors Effective at Reception of Sprinkler Irrigation, Case Study of Khorasan, Journal of Agricultural and Development Economics, Vol. 17, No. 65. (in Persian).

Manafiazar, R., 2012, The Analysis of Doing Process of Pressurized Irrigation Systems and the Effect of the Rural Development of in Miandoab County, Geoghraphy and Rural Planning M.S Thesis, Gonbad Kavoos Payam -e- noor University. (in Persian)

Management and Planning Organization, 2006, Set of Series of National Development Documents, Objectives, Policies and Solutions for Fourth Development Programs Implementation (Water and Agriculture Department), Management and Planning Organization, Tehran. (in Persian)

Rogers, E. and Shoemaker, M., 1990, Innovations Conductivity, Cross-cultural Approach, Translated by Karami E., Fanayee A., Shiraz University Publications, Shiraz. (in Persian)

Statistical Center of Iran, the Detailed Results of the Agricultural Census of 2003, West Azerbaijan Province, Miranda City. (in Persian)

Torkamani, J. and Jafari, A., 1998, Factors Affecting the Development of Pressurized Irrigation Systems in Iran, Journal of Agricultural Economics and Development, Vol.6, No. 22, PP. 6-18. (in Persian)

Vice President of Strategic Planning and Control, 2010, Fifth Economic, Social and Cultural Development Plan Law of Islamic Republic of Iran. (in Persian)

Zare, B., 1994, Modernization Theory, Sociology Seminar Paper Series, Vol. 1, Samt, Tehran. (in Persian)

Hum Geog Res

University of Tehran

پژوهشهای جغرافیای انسانی

2008-6296

University of Tehran

10.22059/jhgr.2014.51244

معماری و شهرسازی

گونه‎شناسی بافت های روستاشهری؛ گام نخست در چشم‌اندازسازی روستاشهرها (مطالعۀ موردی گونه‎شناسی: بافت‌های روستاشهری یزد)

اکبری

رضا

مربی دانشگاه یزد، دانشکدۀ هنر و معماری، گروه شهرسازی، یزد، ایران

قادریان

مسعود

دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

23 09 2014

46 3 635 656 17 12 2012 07 07 2013

2014

https://jhgr.ut.ac.ir/article_51244.html

همزمان با رشد برون‎زای بافت‌های شهری به سوی روستاها و مراکز زیستی پیرامونی، علاوه‎بر بافت‎های مرکزی شهرها، روستاهای الحاقی نیز در جریان توسعه با جایگزینی جمعیت، نیل به حاشیهنشینی دارند و بافت‌های جدید مسئلهدار شهری با ماهیت روستایی پدید می‎آیند. روستاها در جریان این الحاق مهلت سازگاری و تطابق و در یک کلمه، شهریشدن ندارند و این آغازگر مسئله در دو بستر متفاوت، یعنی شهر و روستاهایِ الحاقی به شهر است. به‎واسطۀ گستردگی این نوع الحاقها، پژوهش در زمینۀ چرایی و چگونگی پیدایش بافتهای روستاشهری و بیان پیشینه و رویکردهای گوناگون نسبت به این‎گونه بافت‎ها دارای ضرورت موضوعی، موضعی و زمانی است. برای امکان ارائۀ رهیافت‎هایی برای چشم‍اندازسازیِ بافتهای روستاشهری، گونهبندی بافتهای روستایی الحاقی گام نخست است. این نوشتار با هدف تعریفِ مبنایی برای گونهشناسی بافت‌های روستاشهری، با استفاده از روش پژوهش اکتشافی ـ توسعه‎ای؛ اصول راپاپورت برای قاعده‎مندسازی گونه‎شناسی، ازجمله به‎کارگیری شاخص‎های متعدد (گونه‎شناسی چندشاخصه‎ای)، پرهیز از تشخیص گونۀ ایدهآل و خالص و انتخاب معقولانۀ شاخصها و تعمیم نظریۀ شکلِ شهریِ لینچ را مبنا قرار داده و رفتار روستا و شهر را در جریان الحاق 15 نمونه روستای الحاقی به شهر یزد پی جسته است. پس از دسته‎بندی محورهای منتج از بررسی ماهوی این بافت‌ها، با استفاده از روش پژوهش تطبیقی در سه گونۀ کالبدی (ترکیبی، خطی و فشردۀ طبیعت محور، ترکیبی، خطی و فشردۀ انسان‎ساخت)، موقعیت‌شناسی (اقماری فرودست و فرادست، پیوستۀ فرودست و فرادست، درونی فرودست و فرادست) و هویت انسانی (اقتصادمحور، مذهب‎محور و قومیت محور) طبقه‌بندی شدند و مبنایِ گونه‎بندی، 15 بافت‌ روستایی الحاقی به شهرِ یزد قرار گرفت.

بافت بافت‌های روستاشهری چشم‎اندازسازی شکل روستاشهری گونه‎شناسی

Introduction

What will be explored in this article are urban spots in the problematic outer texture which is affected by annexation villages to city during the exogenous development of city. In fact, these areas will be the contexts with lack or shortage of utilities and infrastructure, widespread land speculation, widespread usage of informal / illegal natural resources, substantive change of land-use and the problem of institutional failure. The circumstances of these areas are the lack of an integrated organizational structure in the urban texture, confluence of partial institutions of overlapped functions, inconsistencies within and between organizational structures of rural urban textures.

Villages can be put in category of urban settlements in three ways: 1. aggregation of several villages and forming of an urban area, 2- conversion of a big village into a small city, 3- joining village to city and its conversion to an urban area. In this article, the order of “rural – urban texture” as a word is the third mode of conversion of a village into a city. Given the many and various issues facing the urban textures, several types of urban problematic textures will be recognizable. The integrated villages in the cities can be classified in limited categories besides having unique characteristics.

Related researches to urban form addressed typology of all urban forms with diversity purposes. Typology is effective, for three reasons; first, as a tool for describing urban structure; second, as a tool for planning to understand urban types which paves the way in micro and macro level for more appropriate planning and design. This article is following the third approach.

In fact, urban form emphasize on the spatial distribution of drivers of land-uses related to physical basis and transportation network. From Lynch’s view, urban form is spatial and formal emergence of civic-social life of city and activity of urban communities in place and time has found a multi-dimensional nature in the combination of subjectivity and objectivity. Urban form is resulted from the interaction of many forces which can be classified in three categories: natural, artificial and human factors. Understanding of urban morphology means to study settlements forms and provide critical insight comprehend urban growth models. The science of morphology considers three approaches in relation to the city’s phenomenon:

environment and behavior: focus on man-made environment in relation to human usage, behavior and perception.

place and its image: focus on dimensions of man-made environment in relation to human experiments, meanings and values.

structure and trend: focus on evolving man-made environment through analysis of classified element based on their types proposed in “urban morphology”.

Third approach is addressing systematic description and man-made environment analysis by focusing on studying the man-made environment without human dual behavior. This article, with aim of typology in the rural-urbans with the element of their forms attempt to recognize their structure through following the “structure and trend” approach.

Methodology

In the literature review section, in addition to collecting data with documentary method, the approaches with the ability to apply for typology of adjoint rural textures is selected and presented in the condition of Iran. In order to address the typology of these textures, comparative method is used based on some features of adjoint rural textures in Yazd City and finally, by the expert analysis method the results can be generalized.

Results and Discussion

This aim of this article is to define basis for typology of rural-urban textures. Following the principles of Rappaport (in order to formulate typology) such as applying multiple indices (multi- indexes typology), avoiding pure and ideal type diagnosis, and selection of logical indices, this research attempts to generalize the image city theory of Lynch and follow the behavior of village and city during adjunction of 15 sample villages into city of Yazd.

According to the results from substantive study of these textures and general categorization of rural-urban textures, they can be classified into three types: 1- physical (combinatorial, linear and nature-oriented compress, combinatorial, linear and man-made compress), 2- location (lower and upper satellite, lower and upper contiguous, lower and upper midland), and 3- human identity (economic- oriented, religious- oriented and ethnicity- oriented). These will be the basis for typology of 15 adjoint rural textures to city of Yazd.

Conclusion

This research shows that we are able to classify rural-urban textures in efficient types with the aim of identification of related problems and production of essential forecasts for revitalization to determine implicitly rural-urban future identity. Identification which is not only requires for nowadays life of the rural-urban texture, but also will be prerequisite to future vision- making of each identified types.

Hum Geog Res

University of Tehran

پژوهشهای جغرافیای انسانی

2008-6296

University of Tehran

10.22059/jhgr.2014.51269

جغرافیا و برنامه ریزی شهری

تحلیل تأثیر عملکردهای محله‎ای بر رفتار سفر شهروندان (مورد مطالعه: شهر رشت)

حسینی

سید علی

استادیار جغرافیا و برنامه‎ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

بهرامی

یوسف

دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‎ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

قادری مطلق

ایرج

دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‎ریزی شهری، مربی دانشگاه پیام نور، مهاباد

23 09 2014

46 3 657 676 18 07 2012 07 07 2013

2014

https://jhgr.ut.ac.ir/article_51269.html

یکی از پیامدهای ضعف عملکردهای محله‎ای در سازمان فضایی شهرها، تغییر رفتار سفر شهروندان از محل سکونت به سایر مناطق شهر برای تأمین نیازهای روزمره است که استفاده از خودروی شخصی و مالکیت آن را به یکی از ضرورت‎های زندگی شهری تبدیل کرده است. شهر رشت نیز در سال‎های اخیر با مالکیت بیش از حد وسایل نقلیۀ شخصی، از این مسائل شهری دور نبوده است و حوادث ترافیکی بالا، انتشار آلاینده‎ها، افزایش زمان و هزینۀ سفر را درپی داشته است. در این راستا، تحلیل کارکردهای عمدۀ محله‎ای، مکان‎یابی آنها و تخصیص بهینۀ فضای شهری به کاربری‎های مورد نیاز با در نظر گرفتن استانداردها برای دسترسی آسان به خدمات شهری، از اهداف و ضرورت‎های اساسی برنامه‎ریزی شهری است که می‎تواند رفتار سفر شهروندان را به‎شدت تحت تأثیر قرار دهد. هدف این مقاله، تحلیل میزان اثرگذاری عملکردهای محله‎ای و شکل شهر رشت بر رفتار سفر شهروندان است. این پژوهش از نوع کاربردی ـ توسعه‎ای است که به روش پیمایشی انجام گرفته است. جامعۀ آماری آن کلیۀ شهروندان شهر رشت است که به‎کمک جدول مورگان حجم نمونه 382 نفر تعیین شد. شیوۀ نمونه‎گیری برای شناسایی نمونه‎ها خوشه‎ای است. به‎منظور تجزیه‌و‌تحلیل اطلاعات، برای تعیین میزان رابطۀ معناداری بین متغیرها، از آزمون‌ آماری ناپارامتریک دو‌متغیرۀ تااو بی. کندال در قالب جداول دو‌بعدی در نرم‌افزار SPSS استفاده شده است. یافته‎های پژوهش حکایت از رابطۀ معنادار بین کمبود و توزیع نامناسب کاربری‌های تجاری، تفریحی، آموزشی و ورزشی در سطح محلات شهر رشت و فراوانی سفرهای درون‎شهری، برای دسترسی و استفاده از خودروی شخصی دارد.

رفتار سفر شکل شهر شهر رشت کارکردهای محله‎ای مالکیت خودرو

Abdollahi, M., Tavakolinia, J & Sarrafi, M.., 2009, Theoretical Study of the Concept of Neighborhood and its Redefinition with Emphasis on the Conditions of Urban Neighborhoods of Iran, Human Geography Researches, Vol. 42, No. 2, PP. 83-102. (in Persian)

Antipova, A., 2010, Land use, Individual Attributes, and Travel Behavior in Baton Rouge, Louislana, Thesis of PHD, Department of Geography and Anthropology, Diploma, Odessa State University, Ukraine.

Arbury, J., 2005, From Urban Sprawl to Compact City – an Analysis of Urban Growth Management in Auckland, Publisher: Geography and Environment Science, University of Auckland.

Azimi, N. & Farughi, M., 2008, Spatial Patterns of Intra-Urban Traffic Accidents in Rasht, Human Geography Researches, Vol. 41, No. 65, PP. 33-51. (in Persian)

Azimi, N., 2005, Restructuring Urban Morphology, a Case Study of Rasht in Iran, Geographical Research, Vol. 53, No. 1, PP. 13-25. (in Persian)

Babapour Vorjai, H., 2010, Locational Analysis of Switching Medical Centers in Rasht, Thesis of Master of M.A, Islamic Azad University, Rasht. (in Persian)

Ballard, R., Johnson, G. & Torres, A., 2002, Growing Smarter: Building Equity into a Fair Growth Agenda, Environmental Justice Resource Center, Clark Atlanta University, October 23.

Bedworth, L., Hank, E. & Kolko, J., 2011, Driving Change / Reducing Vehicle Miles Traveled in California, Public Policy Institute of California, Available in: www.ppic.org.

Bento, A.M. & Cropper, M .L. & Mobarak, A. M & Vinha, K., 2005, The Effects of Urban Spatial Structure on Travel Demand in the United States, Review of Economics and Statistics, Vol. 87, No.3, PP. 466-478.

Budget & Planning Organization, 2006, Detailed Results of the General Census of Population and Housing, City of Rasht. (in Persian)

Burbidge, S. & Goulias, K., 2008, Active Travel Behavior, submitted for Presentation at the 88th Annual Meeting of the Transportation Research Board, Available in: www.uctc.net/papers/873.pdf.

Burchel, R. & Shad, N., 1998, A National Perspective on Land Use Policy Alternatives and Consequences at the Rural- Urban Fringe, Farm Foundation Conference, Portland, Rutgers University, Available in: http://econpapers.repec.org/article/agsiuppap/ 17931.htm.

Canada Mortage and Housing Corporation (C.M.H.C), 2007, Impact of Urban Form and Travel Accessibility on Private Vehicle Use, Research Highlight, Socio- Economic Series, Available in: http://publications.gc.ca/site/eng/404601/publication.html.

Cesme, B. & Subramani, P., 2010, Evaluating the Role of Urban Sprawl in the United States and Western Europe, Millennium Database Analysis, Urban Transportation Planning, Available in http://praveens.mit.edu/ ~praveens/wp/wpcontent/uploads/2009/07/Millennium_DatabaseAssignment_Cesme_Subramani.pdf

Department of Housing and Urban Development of Gilan Province, 1993, Comprehensive Plan of the City of Rasht, Existing Studies, the First Report. (in Persian)

Galster, G., 2001, On the Nature of Neighborhood, Urban Studies, Vol. 38, No .12, PP. 2111-2124.

Habibi, S. & Masaeli, S., 1999, Per Capita of Urban Land Use, The Ministry of Housing and Urbanism, Tehran. (in Persian)

Hosieni, S. A., 2003, Mechanism of Citizens Participation in the Preparing of Urban Development Plans and Providing an Adequate Method for Iran (Case Study: Rasht), Thesis of Ph.D, Supervisor Hossien Shakooei, Tarbiat Modarres University, Tehran. (in Persian)

Hossieni, S. A., 2010, The Principal of Urban and Rural Planning, Danesh Press, Rasht. (in Persian)

Jabareen, R.Y., 2006, Sustainable Urban Forms: Their Typologies, Models, and Concepts, Journal of Planning Education and Research, Vol. 26, No. 1, PP. 38-52.

Johnson, M. P., 2001, Environmental Impacts of Urban Sprawl: A Survey of the Literature and Propose Research Agenda, Planning and Design, Vol. 33, No. 4, PP. 717- 735.

Leck, E., 2006, The Impact of Urban Form on Travel Behavior: A Meta- Analysis, Berkeley Planning Journal, Vol. 19, No. 1, PP. 37-58.

Lynch, K., 1997, A Theory of Good City Form, Translated: Seyyed Hossein Bahraini, Tehran University Press,Tehran. (in Persian)

Litman, T. & Steele, R., 2011, Land Use Impacts on Transport / How Land Use Factors Affect Travel Behavior, Victoria Transport Policy Institute, Retrieved from: http://www.vtpi.org.

Milakis, D., Vlastos, T. & Barbopoulos, N., 2008, Relationships between Urban Form and Travel Behavior in Athens, Greece. A Comparison with Western European and North American Results, EJTIR, Vol. 8, No. 3, PP. 201- 215.

Newman, P. & Kenworthy, J., 2006, Urban Design to Reduce Automobile Dependence, Opolis: an International Journal of Suburban and Metropolitan Studies, Vol. 2, No.1, PP. 35-52.

Planning Department, Gilan Province, 2008 &2009, Statistical Yearbook Gilan Province, Budget & Planning Organization Press. (in Persian)

Saberifar, R., 1999, Critical and Analysis of Urban Land Use Planning, Thesis of Ph.D, Geography and Urban Planning, Tarbiat Modarres University, Tehran. (in Persian)

The Organization of Bus in Rasht City, 2011, Performance Report and Traffic Axes of Bus Line, Rasht.

(in Persian)

Ullman, E., 1993, A Theory about the Location of Cities, Articles about the City and Urbanism, First Printing, Translated: Manuchehr Maziny, Tehran University Press, Tehran. (in Persian)

Hum Geog Res

University of Tehran

پژوهشهای جغرافیای انسانی

2008-6296

University of Tehran

10.22059/jhgr.2014.51230

جغرافیا و برنامه ریزی شهری

شناسایی و ارزیابی گستره های فضایی فقر شهری در شهر یزد

رضایی

محمد رضا

استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه یزد، ایران

علیان

مهدی

دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی، ایران

خاوریان

امیررضا

دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تهران، ایران

23 09 2014

46 3 677 695 10 05 2013 07 07 2013

2014

https://jhgr.ut.ac.ir/article_51230.html

محیطهای شهری، سیستمهای پیچیده با پدیدههای پیچیده، روابط و تعاملات متعدد بین اجزا هستند. فقر نیز یکی از این پدیدههای پیچیده است که طی دهههای اخیر در مراکز شهری مهمترین معضل اجتماعی ـ اقتصادی محسوب میشود و به‎واسطۀ اثرهای سوء آن، جلوگیری از گسترش این پدیده، شناخت دقیق پهنههای فقیر در شهرها را طلب می‎کند. در همین راستا، این پژوهش با شناخت دقیقتر وضعیت تبلور فضایی فقر در محلات شهر یزد، در پی یافتن راهکارها و برنامهریزیهای اصولی به‎منظور انتخاب گامهای سنجیده است تا ضمن کاهش معضلهای موجود، با گشایش دریچههای جدید به بحث فقر شهری، زمینه را برای سیاستگذاران، برنامه‎ریزان و مدیران شهری در تصمیم‎گیری‎های مربوط به کاهش مشکلات فقر و محرومیت در محلات شهری، فراهم کند. نوشتار حاضر از نظر هدف رویکردی کاربردی ـ توسعهای را در پیش گرفته است و از نظر روش توصیفی ـ تحلیلی به‎شمار می‎رود که پس از تشریح مفهوم فقر و فقر شهری با روش کتابخانهای، به‎کمک دادههای بلوکهای آماری سال 1385 با محاسبۀ 15 شاخص در قالب سه متغیر عمدۀ اقتصادی، اجتماعی و کالبدی، به شناخت و تحلیل توزیع فضایی فقر در محلات شهر یزد اقدام کرده است. برای دستیابی به هدف فوق، محلات شهری با استفاده از روش‎های ویکور و آنتروپی شانون سطحبندی شدند و پس از آن نقشۀ توزیع فقر ترسیم شد. نتایج حاصل نشان میدهد که 2/12 درصد از محلات شهر یزد خیلی فقیر، 5/19 درصد فقیر، 8/26 درصد متوسط، 6/36 درصد مرفه هستند و فقط 9/4 درصد در سطح خیلی مرفه قرار دارند.

توزیع فضایی روش ویکور شهر یزد فقر شهری فقر

Afshar, I., 1995, Monuments of Yazd, Volume II, Community Cultural Figures, Tehran. (in Persian)

Aghajani Bazzazi, A., Osanloo, M., Karimi, B., 2011, Deriving Preference Order of Open Pit Mines Equipment Through MADM Methods: Application of Modified VIKOR Method, Expert Systems with Applications, Vol. 3, No. 38, PP. 2550–2556.

Amis, P. & Rakodi, C., 1995, Urban Poverty: Concepts, Characteristics and Policies. Habitat International, Vol. 19, No. 4, PP. 403–405.

Arzrum Chiller, N., 2005, Various Dimensions of Poverty in Iran, Economic Research of the Central Bank of Iran, No. 27. (in Persian)

Asayesh, H., 1998, Geography of Poverty Measurement of Human Suffering in the World, Geographical Research Quarterly, Vol. 13, No. 48 and 47, PP. 3 - 23 (in Persian)

Bemanian, M.R., Rezaei Rad, H. Rezaei, M. M., 2011, Assessment of the Economic Characteristics of the Detection Range - urban Poverty Using the Delphi Technique and AHP (Case Study: City of Kashmar), Urban Management, Special Number Spring and Summer, Vol. 9, No. 28, PP. 153-166. (in Persian)

Berner, E., 2000, Poverty Alleviation and the Eviction of the Poorest: towards Urban Land Reform in the Philippines, International Journal of Urban and Regional Research, Vol. 24, No. 3, PP. 554–566.

Chang, C.L., 2010, A modified VIKOR Method for Multiple Criteria Analysis, Environ Monit Assess, Vol. 4, No. 168, PP. 339–344

Chen, G., Chaolin, G., Fulong, W., 2006, Urban Poverty in the Transitional Economy: a Case of Nanjing, China, Habitat International, Vol. 1, No. 30, PP. 1–26.

Dewilde, C., 2008, Individual and Institutional Determinants of Multidimensional Poverty: a European Comparison, Social Indicators Research, Vol. 2, No. 86, PP. 233-256.

Hadad, L., Marie T., James L.G., 1999, Are Urban Poverty and Under Nutrition Growing? Some Newly Assembled Evidence, World Development, Vol. 27, No: 11, PP. 1891-1904.

Haji-Yousefi, A., 2002, Marginalization and the Development Process (before the Islamic Revolution), Quarterly of Seven Cities, in Thirds, No. 8, PP. 12-24. (in Persian)

Hosseini, S.H., Chinichian, M., 2011, An Analysis of the Characteristics of Informal Settlements in the Arak City, Neighborhoods of Baghe Khalaj and Ali Ibn Abi Talib (AS), Quarterly of Research and Urban Planning, Vol. 2, No. 5, PP. 57-82. (in Persian)

Javaheri Pour, M., 2002, The Global Challenge of Urban Poverty, Quarterly of Social Welfare, Sophomore, Vol. 2, No. 6, PP. 127-147. (in Persian)

Jordan, B. & Redley, M., 1994, Polarization, Underclass and the Welfare State, Work, Employment and Society, Vol. 8, No. 2, PP. 153–176.

Kakwanti, N., 2003, Issues in Setting Absolute Poverty Line, Poverty and Social Development Papers, Asian Development Bank.

Liu, Y., Wu, F., 2006, Urban Poverty Neighborhoods: Typology and Spatial Concentration under China’s Market Transition, a Case Study of Nanjing, Geoforum, Vol. 37, No. 4, PP. 610-626.

Majidi Khamenei, B., Mohammadi, A., 2005, an Introduction to Urban Poverty, Geographical Association Quarterly, Vol. 3, No, 6 & 7, PP. 135-145. (in Persian).

Meng, X., Robert G., Youjun W., 2005, Poverty, Inequality, and Growth in urban China, 1986–2000, Journal of Comparative Economics, Vol. 33, No. 4, PP. 710–729.

Mirshojaei, F., 2011, Assessing Poverty in the World, Economic Research Quarterly, Vol. 19, No. 58, PP. 205-229. (in Persian)

Navarro, C., Ayala, L., & Labeaga, J. M., 2010, Housing Deprivation and Health Status: Evidence from Spain, Empirical Economics, Vol. 38, No. 3, PP. 555–582.

Notten, G., Keetie R., 2010, Cross-national Comparison of Monetary and Multidimensional Child Poverty in the European Union: Puzzling with the Few Pieces That the EUSILC,Provides, Brooks World Poverty Institute.

Palizban, S., Joudaki, H., Razavi, M., 2010, Informal Settlements and Housing Poverty Case Study: City Pakdasht, Quarterly Geographical Journal of Environmental Based Territorial Planning, Vol. 3, No. 11, PP. 115-132. (in Persian)

Paraschiv, M., 2012, Urban (in) Security and Assessment of Extreme Poverty: ResidentsPerception Referring to Homelessness in Bucharest, Procedia Environmental Sciences, Vol. 14, PP. 226 – 236.

Piraei, K., Shafiee, Sh., 2001, Measuring Poverty with an Emphasis on Urban Households during 1369-1375 in Mazandaran Province, Quarterly of Economic Research, Vol. 34, No. 1, PP. 35-46. (in Persian)

Ravallion, M., Shaohua, C., 2007, China’s (Uneven) Progress Against Poverty, Journal of Development Economics, Vol. 82, No. 1, PP. 1-42.

Roustaei, Sh., Ahadnezhad, M., Asghari Zamani, A., Zangene, A., 2012, The Comparative Pattern of Poverty Spread in Kermanshah City in 1996-2006 using Factor Analysis Technique, Quarterly of Urban - Regional Studies and Research, Vol. 3, No. 12, PP. 17-40. (in Persian)

Roustaei, Sh., Ahadnezhad, M., Asghari Zamani, A., Zangene, A., 2012, The Assessment of Physical and Social Housing Indexes in Determine of Predominantly Poor Blocks Using Factor Analysis Model (Case Study: Kermanshah City), Human Geography Research Quarterly,Vol. 3, No. 81, PP. 141-156.

(in Persian)

Saffari, M., 2008, Organizing the Informal Settlements in Urban Areas in the Light of the Good Governance, Seven City Quarterly, Vol. 2, No. 23, PP. 4-13. (in Persian)

Shemshadi, A., Shirazi, H., Toreihi, M., Tarokh, M.J., 2001, A Fuzzy VIKOR Method for Supplier Selection Based on Entropy Measure for Objective Weighting, Expert Systems with Applications, Vol. 38, No. 10, PP. 12160–12167.

Statistical Center of Iran (2006): Census of Population and Housing from 1956 to 2006 Years. (in Persian)

Townsend, P., 2006, What is Poverty? An Historical Perspective, UNDP Poverty in Focus 2006, 9, PP. 5-6.

Tzeng, G. H., Lin, C. W. & Opricovic, S., 2005, Multi-criteria Analysis of Alternative-fuel Buses for Public Transportation, Energy Policy, Vol. 33, No. 11, PP.1373–1383.

World Bank, 2002, World Development Report 2001-2000 Fighting Poverty, Translation Management and Planning Organization, Publication Management and Planning Organization, Tehran. (in Persian)

Zainal, N. R., Gurmit, K., Nor Aisah A. & Jamaliah M. Kh., 2012, Housing Conditions and Quality of Life of the Urban Poor in Malaysia, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Vol. 15, No. 50, PP. 827 – 838.

Ziari, K., 1998, Analytical Models of Poverty, Income Distribution and Regional Disparities in Iran, Geographical Research Quarterly, Vol. 1, No. 48, PP. 75-89. (in Persian)

Ziari, K., Mousavi, M., 2009, Analysis of Measuring and Explaining Poverty and Poverty Policy in Yazd Province, Journal of Geography and Development, Vol. 7, No. 15, PP. 5-20. (in Persian).

Hum Geog Res

University of Tehran

پژوهشهای جغرافیای انسانی

2008-6296

University of Tehran

10.22059/jhgr.2014.52736

unavailable

چکیده های انگلیسی

23 09 2014

46 3 1 33 08 02 2015 08 02 2015

2014

https://jhgr.ut.ac.ir/article_52736.html

unavailable