Hum Geog Res University of Tehran پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 University of Tehran 95 10.22059/jhgr.2015.51251 جغرافیا و برنامه ریزی شهری جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای، ناحیه ای ارزیابی و پهنه بندی لرزهای شهر تبریز با استفاده از منطق Fuzzy با تلفیق AHP و TOPSIS در محیط ARCGIS حاتمی نژاد حسین دانشیار دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران منوچهری میاندوآب ایوب دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران آهار حسین دانشجوی کارشناسی ارشد شهرسازی، دانشگاه آزاد قزوین سالکی محمد علی دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تربیت معلم تهران 20 02 2015 46 4 697 717 15 01 2012 13 02 2013 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jhgr.ut.ac.ir/article_51251.html

امروزه با توجه به روند رو به رشد جمعیت و تراکم جمعیتی در مناطق شهری، به‌ویژه در شهرهای پرجمعیت و مستعد از نظر لرزه‌خیزی، لزوم نگرشی همه‌جانبه و فراگیر به حوادث طبیعی و فجایع ناشی از بروز آن‌ها، بیش از پیش جلوه کرده است. تمرکز بیش از اندازة جمعیت در محدوده‌های خاص شهری، نبود برنامه‌ریزی‌های پیشگیرانه و نبود آمادگی لازم برای مقابله با حوادثی نظیر زلزله، تهدیدی بسیار جدی و مهم برای شهروندان و تداوم حیات شهری به شمار می‌رود. در این پژوهش، شهر تبریز به‌عنوان مطالعة موردی انتخاب شده است. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است. هدف این پژوهش، ارزیابی و پهنه‌بندی لرزه‌ای تبریز، با توجه به معیارهای کیفی و ارائة مدل و الگوی مناسب برای ساخت‌وساز در تبریز است، بدین منظور، از 9 معیار فاصله از گسل، تراکم ساختمانی، تراکم جمعیتی، کیفیت سازه‌ها، شبکة ارتباطی، دسترسی به مراکز امدادی و ضروری، دسترسی به فضاهای باز و سبز، اندازة قطعات و فاصله از مراکز خطرزا استفاده شده است. در این پژوهش، ابتدا داده‌های آماری لازم جمع‌آوری شدند، سپس لایه‌های لازم برای پهنه‌بندی لرزه‌ای آماده شد و وزن‌دهی به لایه‌ها، براساس استانداردهای پهنه‌بندی انجام گرفت. تحلیل نهایی با استفاده از تلفیق روش‌های AHP و Fuzzy TOPSIS در محیط GIS (روش پیشنهادی) صورت گرفته است. در نهایت، میزان خطرپذیری کل مناطق شهر تبریز به دست آمده است. نتایج نشان می‌دهد که مناطق شمالی شهر، بیشترین پهنه‌های خطرپذیری و مناطق جنوبی، کمترین میزان آن را دارد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که مدل ارائه‌شده برای پهنه‌بندی خطرپذیری قابل استفاده است.

 پهنه بندی تبریز زلزله مدل‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره منطق فازی Abdullahi, M., 2004, Crisis Management in Urban Areas, Municipalities and Ten Assists in the Publication. (In Persian) Aguilar, A. Pujades, L. Barbat, A. and Lantada, N., 2009. A Probabilistic Model for the Seismic Risk of Buildings, Application to Urban Areas, Proceedings of the Thematic Conference on Computational Methods in Structural Dynamics and Earthquake Engineering, editors: Papadrakakis, M., Lagaros, N. D. and Fragiadakis, M., 22-24 June, Rhodes, Greece. Ahadnejad, M., 2009, Modeling of Urban Vulnerability in Earthquake Against, Case Study: Zanjan, Thesis of Geography and Urban Planning at Steerage Gharakhlo, University of Tehran, Tehran. (In Persian) Ahmadi, H., 1997, The Role of Urban Planning in Reducing Vulnerability, Housing and Revolution, Vol. 2, Tehran. (In Persian) Ahmadi, H., 1997, Review of Criteria for Evaluating the Physical Design, Proceedings of International Conference on Physical Planning, Urban Design and Architecture Publications Research Center of Iran, Tehran. (In Persian) Azizi, M. M., and Akbari, R., 2008, Urbanism Regarding about Evaluation CitiesVulnerability from Earthquake, Journal of Beautiful Arts, No. 34, 25-36. (In Persian) Azizi, M. M., 2004, The Role of Urbanization in Reducing Earthquake Damage, The Experience of Bam, Tehran University Research Project Final Report, Tehran. (In Persian) Bahraini, H., 1998, Urban Design Process, publication, Tehran University, Tehran. (In Persian) Bahraini, H. et al, 1996, Planning Land Use in Earthquake Prone Areas, The Cities Manjil, Loshan Roudbar Publishing Revolution Housing Foundation Islamic, Based Methods for Urban Seismic Risk Evaluation: A Comparison, Nat Hazards Vol. 51, PP. 501–524, Tehran. (In Persian) Birkamann, j., 2006, Measuring Vulnerability to Natural Hazards, Hong Kong. P. 524. Boroushaki, S. and Malczewski, J., 2008, Implementing an Extension of the Analytical Hierarchy Process Using Ordered Weighted Averaging Operators with fuzzy Quantifiers in ArcGIS, Computers & Geosciences 34, 399–410. Chang, Y. H. and Yeh, C. H., 2002, A Survey Analysis of Service Quality for Domestic Airlines, European Journal of Operational Research, 139, PP. 166–177. Chang, Y. H. Chung, H. Y. and Wang, S. Y., 2007, A Survey and Optimization-Based Evaluation of Development Strategies for the Air Cargo Industry, International Journal of Production Economics, 106, PP. 550–562. Disaster Management in Metropolitan Area in 21st Century, 1993, International Conference Nagoya Japan. Habib, F., 1993, In the Form of Minimizing the Risks of Earthquakes, Proceedings of International Conference on Natural Disasters in urban areas, Urban Studies and Planning, Tehran. (In Persian) Kahraman, C. Beskese, A. and Ruan, D., 2004, Measuring Flexibility of Computer Integrated Manufacturing Systems Using Fuzzy Cash Flow Analysis, Information Sciences, Vol. 168, PP. 77–94. Kavab Consulting Engineers, 1990, Physical and Regional Planning, Ministry of Housing and Urban Planning, Tehran. (In Persian) Lantada, N. Pujades, L. and Barbat, A., 2009,Vulnerability Index and Capacity Spectrum. Linkov I. Satterstrom, F. K. Steevens, J. Ferguson, E. and Pleus, R.C., 2007, Multi-Criteria Decision Analysis and Environmental Risk Assessment for Nano Materials, Journal of Nanoparticle Research, Vol. 9, PP. 543–554. Pourkermani, M. and Mehran, A., 1998, Seismicity of Iran, Publication of Shahid Beheshti University. Saaty, T. L., 1980, The Analytic Hierarchy Process, Planning, Priority Setting, Resource Allocation, McGraw-Hill, New York. (In Persian) Tang, A. and Wen, A., 2009, An Intelligent Simulation System for Earthquake Disaster Assessment, Computers & Geosciences, Vol. 35, 871– 879. Tavakoli, B. and Tavakoli, S., 1993, Estimating the Vulnerability and Loss Functions of Residential Buildings, Journal of the International Society for the Presentational Mitigation of Natural Hazard Vol. 7, No. 2. (In Persian) Veyseh, Y., 2009, Outlook on Urbanism Studies and Urban Planning in Earthquake-Prone Areas, first Printing, Researchers at the International Seismology and Earthquake Engineering, Tehran. (In Persian) Wang, Y. J., 2007, Applying FMCDM to Evaluate Financial Performance of Domestic Airlines in Taiwan, Expert Systems with Applications, in press, doi, 10.1016/j.eswa.2007.02.029. Wang, Y. M. and Elhag, T. M. S., 2006, Fuzzy TOPSIS Method Based on Alpha Level Sets with an Application to Bridge Risk Assessment, Expert Systems with Applications, Vol. 31, PP. 309–319. Xu, Z. S. and Chen, J., 2007, An Interactive Method for Fuzzy Multiple Attributes Group Sciences, Vol. 177, PP. 248–263. Yamazaki, F. 2005, Building Damage Mapping Of The Bam, Iran, Earthquake Using ENVISAT /ASAR Intensity Imagery, Earthquake Spectra, Vol. 21, No. S1, PP. S285-S294,12. Ziarat, K., ????, The Principles and Methods of Regional Planning, University of Yazd, Yazd. (In Persian) Zimmerman, H. J., 1996, Fuzzy Sets Theory and Its Applications, Boston, Kluwer Academic Publisher.
Hum Geog Res University of Tehran پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 University of Tehran 95 10.22059/jhgr.2015.51261 جغرافیا و برنامه ریزی شهری جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای، ناحیه ای معماری و شهرسازی طراحی کمپ‌های تفریحی- گردشگری (مطالعة موردی: سیلوانا) طراحی کمپ های تفریحی – توریستی : مورد سیلوانا مظاهریان حامد استادیار دانشکدة معماری، دانشگاه تهران زیاری رضا کارشناس ارشد معماری، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران 20 02 2015 46 4 719 730 16 11 2013 15 06 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jhgr.ut.ac.ir/article_51261.html

هدف از ارائة این مقاله، بررسی، طراحی و ایجاد کمپ تفریحی- گردشگری در سیلوانا در غرب ارومیه است. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی است و گردآوری اطلاعات از طریق منابع و بررسی‌های میدانی انجام شده است. کمپ‌ها استراحتگاه‌هایی هستند که در مسیرها یا در مناطق دیدنی و خوش‌آب‌وهوا و به‌عنوان یک سایت تفریحی- گردشگری و ارائة خدمات به مسافران احداث می‌شوند و کاربری‌ها و فضاهای متعددی دارند. استان آذربایجان غربی، به‌ویژه ارومیه و ناحیة کردنشین سیلوانا به‌لحاظ طبیعی، منطقه‌ای ویژه و منحصربه‌فرد است. در نزدیکی شهر سیلوانا، فضایی وسیع و مشرف به رودخانه و در کنار سد سیلوانا، اراضی بسیار وسیعی وجود دارد که در روزهای تعطیل، هزاران گردشگر و مسافر را برای گردشگری و اقامت موقت و گذران اوقات فراغت به سوی خود جذب می‌کند. مکان‌یابی کمپینگ براساس ویژگی‌های طبیعی، تاریخی، مذهبی، ورزشی و... صورت می‌گیرد. در اطراف سد رودشهر چای، هیچ‌گونه استراحتگاه، فضای تفریحی و امکانات و خدمات وجود ندارد؛ بنابراین، وجود یک کمپ تفریحی- گردشگری و ورزشی بسیار ضروری است. در این مقاله، پس از بررسی مبانی نظری، تحلیل اقلیم و بررسی سایت، برنامه‌ریزی فیزیکی و طراحی کمپ انجام شده است. محدوده، جزء اقلیم‌های سرد و کوهستانی است و برای تفریح‌های زمستانه و تابستانه بسیار مناسب است. سایت کمپ، به سمت دریاچه، سد و به‌طور کلی به توپوگرافی زیبا دید دارد و به ارومیه و غرب کشور نیز دسترسی دارد. در برنامه‌ریزی فیزیکی این سایت، پارکینگ، رستوران، فضاهای تجاری، فضاهای فرهنگی، ورزشی و تفریحی مانند نمازخانه، شهر بازی، پیست اسب‌سواری، پینت‌بال، زمین گلف، زمین تنیس، زمین بسکتبال، استخر سرپوشیده، استخر سرباز، فضای سبز، زمین بازی کودکان، موزة حیات وحش، کمپ و واحد‌های مسکونی، واحد درمانی، نگهبانی، فضای پذیرش و اطلاعات، آتش‌نشانی، ایستگاه تاکسی، ساختمان اداری و سالن بولینگ، زمین فوتبال، جایگاه اسکی، جایگاه ماهیگیری، محدوده‌های استقرار چادر و آلاچیق، حمام و سرویس‌های بهداشتی، سالن اجتماعات، داروخانه و... در نظر گرفته شده است. 

 برنامه‌ریزی فیزیکی تحلیل سایت سیلوانا طراحی کمپ کمپینگ 1. Ashtari Mehrjerdi, A., 2004, Nature Tourism and Sustainable Development, Jihad Monthly Magazine, No. 26. (In Persian) 2. Bani-Hashemi, S. N., 2011, Chamkhaneh Tourist - Cultural Complex (with LSF Modern Pazeh Approach), M. Sc. Thesis in Architecture, Supervised by Mohamad Javad Saqafi, Civil Engineering and Architecture Faculty, Qazvin Islamic Azad University, Qazvin. (In Persian) 3. Baqeri Dolat-Abadi, A., 2006, Designing Chitgar Residential and Entertainment Complex, Supervised by Mohamad Ali Parsa, M. Sc. Thesis in Architecture, Architecture and Urbanism Faculty, Shahid Beheshti University, Tehran. (In Persian) 4. Biglari, E., 2005, Designing Crisis Management Center, M. Sc. Thesis in Architecture, Islamic Azad University, Central Branch, Supervised by Mehrdad Javidnejad, Tehran. (In Persian) 5. Dadkhah, H., 2009, Designing Tourism Village of Human (By the Approach of Sustainability Principles), Supervised by Ahmad Ali Farzin, M. Sc. Thesis in Architecture, Manzar Architecture Group of Architecture Faculty, Tehran University, Tehran. (In Persian) 6. Haji-Tarkhani, M., 2008, Chalous Business - Entertainment Center, Supervised by Mehdi PoorKeramati, M. Sc. Thesis in Architecture, Architecture Faculty, Shahid Beheshti University, Tehran. (In Persian) 7. Islamic Revolution Housing Foundation, West Azarbayjan Province, 2011, Study Reports of the Province's Villages. (In Persian) 8. Meteorological Administration of West Azerbaijan Province, 2012, Meteorological Reports, Urumia. (In Persian) 9. Mosallanejad, A., 2006, Designing the Entertainment and Tourism Complex of Maharloo Lake, Supervised by Engineer Taami, M. Sc. Thesis in Architecture, Architecture and Urbanism College, Shahid Beheshti University, Tehran. (In Persian) 10. Mousavi, M., 2006, Designing Tourism Village of Sāhel-e Gisoom, Supervised by Ali Qafari, M. Sc. Thesis in Architecture, Architecture and Art College, Shahid Beheshti University, Tehran. (In Persian) 11. Parsomashou Consulting Engineers Co., 2007, AMCC, Designing Shāndiz Tourism Village of Mashhad. (In Persian) 12. Qaderi, O., 2005, Sport Spaces Standards and Capita, Summary of Proceedings of the First National and International Congress of Sport Management, Isfahan University, Isfahan. (In Persian) 13. Qarib, F., 2008, Communicative Network in Urban Design, University of Tehran Press, Fifth edition. (In Persian) 14. Safarian, E., 2009, Survey of the Process of Designing and Presenting the Plan of Attar Cultural Cinematic Complex. (In Persian) 15. Sane’i, H., 1992, Principles of Designing Green Space in Terms of the Way of Choosing Plants, Green Space Proceedings and Seminars, Tehran Municipality. (In Persian) 16. Silvānā Municipality, 2013, Silvānā Statistics and Information. (In Persian) 17. Soltani, P., 2002, Survey of Kanoon-e Javanan Cultural Complex (the cultural center for the youth). (In Persian) 18. Statistical Center of Iran, the Results of Population and Housing Census, 1986, 1996, 2006. (In Persian) 19. Toopchi Saani, A., 2010, Determining the Optimal Physical Development Zones of Entertainment - Cultural Village of Zayandeh-Rood, Quarterly of Geography and Environmental Studies, Vol. 1, No. 3, PP. 95 – 104. (In Persian) 20. Zarqam, H., 2010, Evaluating Sustainability of Tourism Development in Kish Island. (In Persian)
Hum Geog Res University of Tehran پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 University of Tehran 95 10.22059/jhgr.2015.51268 جغرافیای سیاسی فرصت‌‌ها و چالش‌‌های همگرایی منطقه‌ای در خلیج فارس فرصت ها و چالش های همگرایی منطقه ای در خلیج فارس زارعی بهادر استادیار گروه جغرافیا، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران شاه دوستی حسین کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی زینی وند علی دکتری روابط بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران 20 02 2015 46 4 731 755 15 05 2013 19 03 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jhgr.ut.ac.ir/article_51268.html

خلیج فارس از رنسانس به این‌سو، از آبراهی با موقعیت ارتباطی و جایگاهی منطقه‌ای به موقعیتی استراتژیک، اقتصادی، سیاسی، ژئوپلیتیک و ژئوانرژی در مناسبات و تعامل‌های بین‌المللی بدل شد. به نظر می‌رسد منطقة خلیج فارس، این نقش منحصر به فرد و بی‌بدیل را تا نیمة نخست قرن بیست و یکم دارد. از ابتدای قرن بیستم تا پایان دهة هفتاد که مصادف با تولد کشور‌های کوچک حوزة جنوبی خلیج فارس است، به کمک انگلستان، تلاش‌هایی برای همگرایی میان این کشورها صورت گرفت، اما هیچ‌یک از این همکاری‌ها به همگرایی کاملی منجر نشد و اختلاف‌ها و چالش‌‌های بعدی را نیز به وجود آورد. حضور آمریکا و بازگشت انگلیس و فرانسه به منطقه، رقابت تسلیحاتی، دیدگاه‌های امنیتی متفاوت و بعضاً متضاد، نبود اعتماد جمعی، وجود اختلاف‌های ارضی و مرزی، نبود دیدگاه‌ها و هنجار‌های مشترک و وجود اختلاف‌های قومی و فرهنگی در منطقه، زمینه‌ساز واگرایی و از سازه‌‌های مهم ناهمانندی و ناهمگرایی منطقة خلیج فارس است. قرن بیست و یکم را با توجه به مزایا و تجارب حاصل از این همگرایی‌ها، باید قرن همگرایی مجدد منطقه‌ای دولت‌ها در جهان نامید. منطقة خلیج فارس نیز مجموعه‌ای از امتیازها و مؤلفه‌‌های همسازة همگرایی منطقه‌ای را دارد که در صورت توافق در مورد آن‌ها می‌توان به همکاری و مشارکت جمعی و سپس به همگرایی منطقه‌ای دست یافت. عواملی نظیر قلمرو جغرافیایی مشترک و موقعیت همسایگی، دین و ارزش‌‌های فرهنگی مشترک، منابع نفت و گاز مشترک و سیاست‌گذاری هماهنگ در خصوص آن، مزایا و مصائب ژئوپلیتیک همسان و ضرورت برنامه‌ریزی دربارة آن و موضوع‌های مشترکی نظیر مسائل زیست‌محیطی، گردشگری و مواد مخدر، بر این همگرایی مؤثرند. به نظر می‌رسد توجه و تمرکز بر موضوع‌ها و مسائل مشترک واقعی و عینی محیط اجتماعی، اقتصادی، امنیتی و سیاسی این کشورها می‌تواند زمینة تفاهم، توافق، همکاری مشترک و در نهایت همگرایی منطقه‌ای را ایجاد کند. 

 ایران و کشور‌های منطقه کنشگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای خلیج فارس واگرایی همگرایی Amirahmadian, H. and Entessarnader, 1993, Iran and Arab World, Mcmillam, London. (In Perisan) 2. Aras Bulent, 14 April 2009, Turkeys Soft power, available at: Gardian. co.uk. 3. Ardekani, M., 2012, Review of the Trade Policy Persian Gulf Cooperation Council's Attention to Trade Policy Iran, Trade Studies, No. 23. (In Perisan) 4. Asadi, A. 1998, Economic Integration in the Persian Gulf Cooperation Council, Dimensions and Challenges, Strategy Report, Center for Strategic Research. (In Perisan) 5. Asadi, B., 1989, Persian Gulf from a Statistical Standpoint, Persian Gulf Research Center, Tehran, Political and International Studies. (In Perisan) 6. Assefi, H and Vatandost, G., 1997, Convergence and Stability in the Persian Gulf, Political and Economic Information, No. 124. (In Perisan) 7. Bazyarizadeh, Y., 2011, Environmental Protection Persian Gulf and Oman Sea, Journal of Public Relations, No. 78. (In Perisan) 8. Burrell R. M. and Mclachlan, K. S., 1999, The Political Geography of the Persian Gulf, Baltimore Press. 9. Dvyrty, J. and Graf, R., 1993, Conflicting Theories in International Relations, translated by Tayyab and Bozorgi, A., Ghomes publication, Tehran. (In Perisan) 10. Ebrahimifar, T., 1999, Investigating the Causes of Divergence in the Persian Gulf, Foreign Policy Journal, Tehran. (In Perisan) 11. Elahi, H., 2009, The Persian Gulf and its Problems, Ghomes publication, Tehran. (In Perisan) 12. Eldar, S., 2006, The First Common Market and a Common Currency, the Economic Journal, No. 39 13. Emam jomeezadeh, s. j. and Toyserkani, M., 2010, The Persian Gulf Cooperation Council Geopolitical and Geo-political Domination and Resistance, journal of Foreign Policy, No. 1. (In Perisan) 14. GHvam, SAA., 2006, Analyzing Different Aspects of Convergence in International Relations, International Studies Quarterly, No. 4. 15. Hafeznia, MR, and Rabie, H., 2013, Regional Studies, Persian Gulf, Samt publication, Tehran. (In Perisan) 16. Hafeznia, MR. and Romina, E., 2005, The Development of Relations Between Iran and Saudi Arabia and Its Impact on the Geopolitics of the Persian Gulf, Geographical Research, No. 77. (In Perisan) 17. Hettne, B., 1999, Globalization and Regionalism: the Second Great Transformation, MacmilanPrss ltd, London. 18. Jaefarivoldani, A., 1998, The Epicenter of the Crisis in the Persian Gulf, Kihan publication, Tehran. (In Perisan) 19. Jones, P., 1996, Maritime Cofidence and Security Bulding Measureg in the Persian Gulf Region, the Jornal of International Affairs Vlll, No. 2, summer. 20. Karimpour, Y., 2000, Introduction to Iran's Neighbors, Tarbiat Moallem University Press. (In Perisan) 21. Kouzegr, V., 2011, The Impact of Globalization on the Arabic Countries of the Persian Gulf, Journal of International Relations, No. 3. (In Perisan) 22. Lawrence, R., 2003, Regionalism, Multi Literalism and Deeper Integration, Palgrame. 23. Mojtahedzade, P., 2000, Countries and Borders, Atai Publication, Tehran. (In Perisan) 24. Mojtahedzade, P., 2001, Security and Territorial Issues in the Persian Gulf, the publication of the Office of Political and International Studies. (In Perisan) 25. Moshirzadeh, H., 2006, The Evolution of the Theory of International Relations, Samt, Tehran. (In Perisan) 26. Motghe, A., 1996, Indicators and Security Challenges in the Persian Gulf, Strategy Quarterly, No. 10. (In Perisan) 27. Mousavi, S., 2007, The Pattern of Regional Security in the Persian Gulf, Experiences and Obstacles, Journal of Strategic Studies, No. 4. (In Perisan) 28. Noeeparast, Z., 2008, The Prospects of Convergence in the Persian Gulf, Political Information – Economic, No. 254. (In Perisan) 29. Omidi, A., 2006, International Law and the Artificial Islands in the Persian Gulf, Political Information - Economic, No. 237 and 238. (In Perisan) 30. Omidi, M., 2010, Environmental Pollution, Threatening the Future of the Persian Gulf, the growth of Geography, No. 93. (In Perisan) 31. Ramazani, R., 1999, The United State and Iran: The Patterns of Influence, Prager, New York. (In Perisan) 32. Reesi, M., 2012, The Causes and Consequences of Migration from the Southern Districts of Balochistan to the Arab Countries in the Persian Gulf, Political Information - Economic, No. 248. (In Perisan) 33. Rouhidehbane, M., 2012, Construct a Simplistic Explanation of the Reasons for the Divergence of the Persian Gulf Cooperation Council, Foreign Relations Quarterly, No. 1. (In Perisan) 34. Shirudi, M., 2007, Convergence and Unites Crisis in Relations of Persian Gulf Countries, The Idea of Approximation, No. 10. (In Perisan) 35. Zarei, B., 2013, Persian Gulf from Yesterday to Tomorrow, Tehran, Tehran University. (In Perisan)
Hum Geog Res University of Tehran پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 University of Tehran 95 10.22059/jhgr.2015.51233 جغرافیای سیاسی تحلیلی بر چشم‌اندازهای نظری دربارة جهانی‌شدن: نظریة مزیت ویژگی مکانی تحلیلی بر چشم اندازهای نظری درباره‌ی جهانی‌شدن: نظریه‌ی مزیت ویژگی مکانی یزدان پناه درو کیومرث استادیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران 20 02 2015 46 4 757 770 18 08 2013 21 03 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jhgr.ut.ac.ir/article_51233.html

جهانی‌شدن، فرایندی تاریخی است که با نخستین مهاجرت­های انسان در آفریقا آغاز شد و به دیگر نقاط جهان گسترش یافت. مهاجران، بازرگانان و دیگران، همواره در طول تاریخ، عقاید و کالاهای خود را به دیگر نقاط جهان منتقل کرده­اند. این امر، ابتدا در مسافت‌های کوتاه و بعد در مسافت­های بلندتر انجام شد. در واقع، جهانی‌شدن فرایندی است که از زمان آفرینش انسان وجود داشته و در دهه‌های اخیر، رشد چشمگیری داشته است. در حوزه‌های مختلف زندگی می‌توان آثاری از آمیختن، اقتباس و انطباق تأثیرهای خارجی را مشاهده کرد. برخی از صاحب‌نظران، سال 1492 را زمان آغاز فرایند جهانی‌شدن اعلام کرده‌اند، اما بیشتر محققان و نظریه‌پردازان، این فرایند را دارای چنین قدمتی نمی‌دانند. به‌هرحال باید گفت جهانی‌شدن فرایندی است که از زمان آفرینش انسان وجود داشته، اما در سال‌‌­های اخیر، رشد چشمگیری داشته است. دربارة جهانی‌شدن، تا امروز مطالب و نظریه‌های متعددی ارائه شده است. این تنوع نظری و گفتمانی در این زمینه، ناشی از ماهیت و اهداف متفاوت آن است، اما مهم‌ترین چالش در مفهوم نظری این واژه، تعارض در بیان دو واژة جهانی‌شدن و جهانی‌سازی است. تعارض و تفاوت نگاه به این دو واژه، ناشی از تفاوت نگاه به فرایندی است که در سه دهة اخیر، ابتدا در بعد سیاسی و امنیتی و سپس از بعد اقتصادی، با تغییر مفهوم مرزها و تغییر کارکرد فضا و مکان، بر تمام رفتار انسان‌ تأثیر گذاشت. در این مقاله تلاش شده است تا به نقش و جایگاه مکان و ویژگی‌های مکانی، متناسب با ارزش‌ها و هنجارهای آن پرداخته و ابعاد و تأثیرهای آن در حوزه‌های مختلف، بررسی شود؛ زیرا پدید آمدن عناوینی همچون «شهروند جهانی» که محصول مستقیم فرایند جهانی‌شدن است، به تغییر یا تردید در پایه‌های ارزشی و هنجاری جوامع و ظهور پدیده‌های جدید در این عرصه منجر شده است. این روند، نقش و اهمیت مکان‌های جغرافیایی را نیز در سطوح مختلف (چه از نظر مفهومی، چه از نظر مبانی و چه در حوزة مصادیق کارکردی) تغییر داده است و جالب اینکه بسیاری از جوامع، در حال ایجاد سازگاری بین خود و این روندها هستند.

 جهانی‌شدن شهروند جهانی فرایندهای جهانی‌شدن مزیت مکانی نظریة جهانی‌شدن 1. ????, 2000, Trading, Wiley and Sons, New York, pp.1–27. 2. ?????, 2003, Global Strategic Management, Palgrave Mac Milan: New York. 3. ??????, 1997, Approach to management, New York, Harper Collins. 4. Adams, H., 1931, The Education of Henry Adams, Modern Library, New York. 5. Amnesty International, 1998, Human Right Principles or Companies, All index Number ACT, Amnesty International Publications, Wcixodj, London. 6. Amor, D., 2000, The E-Business (R) Evolution; Living and Working in an Interconnected World, Prentice Hall PTR, London. 7. Beitz, C., 1979, Political Theory and International Relation, Princeton University Press, Princeton. 8. Cerutti, F., 2007, Global Challenges for Leviathan: A political Philosophy of Nuclear Weapons and global worming Lanham, Lexington Books, MD. 9. Crafts, N., 2000, Globalization and Growth in the Twentieth Century, IMF Working paper, pp. 90–93. 10. Darity J. W. and Hews, 2005, Trade and Uneven Development, Cambridge Journal of Economics, Vol. 29, No. 1, pp. 52-63. 11. Daulaire, N., 1999, Globalization and DeveloPment, Vol. 42, pp. 22 -24. 12. Falk, Richard, 1999, Predatory Globalizations, polity press, Cambridge. 13. Fraser, J. N, and Jeremy, O., 1997, Whats New About Globalization? Mckinsey, Quarterly, pp. 170 – 176. 14. Mahathir Bin M., 1996, Globalization: What It Means to Small Nations. 15. Mill, J. S, 1986, Principles of Political Economy, Oxford University Press. 16. Neill, H., 2001, Globalization Competitiveness and Human Security, Globalization, Technology and Trade in The 21st century, pp. 462 – 469. 17. Ricardo, D., 1967, The Principles of Political Economy and Taxation, Irwin, Home wood, pp. 83–89. 18. Rodrik, D., ????, Globalization Gone Too Far? 19. Rodrik, D., 1999, The New Global Economy Developing Countries, Making Openness work, Washington D.C., Overseas Development Council. 20. The Economist, 2001, Globalization and Its Critics: A survey of Globalization, The Economist, 29 sep, pp. 5-6-7. 21. The Globalization Website, maintained by Frank Lecher (Emory University). 22. Third World Economics Trends & Analysis, N. 168-1-15 september, 1997.
Hum Geog Res University of Tehran پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 University of Tehran 95 10.22059/jhgr.2015.51271 جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ارزیابی و تحلیل رضایت مندی مدیران محلی از خدمات سازمان‌های محلی مطالعة موردی:‌ روستاهای شهرستان شیروان و چرداول دربان آستانه علیرضا استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تهران قنبری مرتضی دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه تهران صحرایی خانقاه محدثه دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه تهران 20 02 2015 46 4 771 789 22 12 2013 14 04 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jhgr.ut.ac.ir/article_51271.html

این پژوهش با هدف سنجش و تحلیل رضایت مدیران محلی از عملکرد سازمان‌های محلی فعال در نواحی روستایی شهرستان شیروان و چرداول (استان ایلام) انجام شده است. حوزة پژوهش، تمامی روستاهای بالای 20 خانوار شهرستان است که در زمان پژوهش، شورای اسلامی داشته‌اند و جامعة آماری تحقیق نیز تمامی اعضای شورای اسلامی این روستاهاست. به‌دلیل ضرورت آگاهی از میزان رضایت روستاییان تمامی روستاها، مطالعه به‌صورت تمام‌شماری انجام شد و در مجموع، 445 پرسشنامة بسته از 168 روستای بالای 20 خانوار گردآوری شد. در این پژوهش، برای سنجش رضایت روستاییان از مدل شکاف کیفیت خدمات، برای تحلیل نتایج و ارزیابی نظر مدیران محلی از آزمون کای‌اسکوئر تک‌نمونه‌ای و برای مقایسه و سطح‌بندی رضایتمندی، از تحلیل خوشه‌ای استفاده شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد روستاییان، در مجموع از عملکرد سازمان‌های محلی، رضایت اندکی دارند. در این میان، روستاییان دهستان زردلان با امتیاز 5/3 (در بازة یک تا پنج) کمترین و روستاییان دهستان کارزان با امتیاز 53/3 بیشترین رضایت را از خدمات عمومی اعلام کردند. خدمات رسانة جمعی (رادیو و تلویزیون)، آنتن‌دهی موبایل، بیمة روستاییان و خدمات آموزش ابتدایی، بیشترین امتیاز رضایتمندی جامعة آماری را کسب کردند و در نهایت، نتایج تحلیل همبستگی نشان داد ارتباط مثبت و معناداری بین شاخص عمومی برخورداری، و ارتباط معکوس و معناداری بین شاخص میانگین فاصلة دسترسی با شاخص رضایت‌ عمومی وجود دارد.

 تحلیل خوشه‌ای رضایتمندی سازمان محلی شهرستان شیروان و چرداول کیفیت خدمات 1. Akgual, D., 2012, Meauring the Satisfaction of Citizens for the Services Given by the Social and Behavioral Sciences, ????, Vol. 62, PP. 555-560. 2. Andaleeb, S., 1998, Do Warranties Influence Perception of Service Quality?, Journal of Retailing and Customer Services, Vol. 2, PP. 87-91. 3. Asthana, S. Gibson, A. Monn, G. and Brigham, P., 2008, Allocating Resources for Health and Social Care: The significance of rurality, Health and Social Care in the Community, Vol. 11, No. 6, PP. 486–93. 4. Azizi, J. Karimyar Jahromi, M. and Hojat, M., 2012, Assessment of Darab County Villagers' Satisfaction with Family Doctor Functions from Different Aspects, ????, No 3; 193-198. (In Persian) 5. Bodvarsson, B. and Gibson, W. A., 2002, Tipping and Service Quality: A Reply to Lynn, The Social Science Journal, Vol. 39, Issue 3, PP. 471-476. 6. Brooks, R. Lings, I. and Botschen, M., 1999, Internal Marketing and Customer Driven Wave Front, Service Industries Journal, No 4, pp. 49- 67. 7. Caruana, A. and Eving, M., 2000, Assessment of the Tree Column Format Servqual: An Experimental Approach, Journal of Business Research, Vol. 49, PP. 57-65. 8. Chen C. F., 2008, Investigating Structural Relationship between Service Quality, Perceive Value, Satisfaction and Behavioral Intentions for Air Passengers: Evidence from Taiwan, Journal of Transportation Research, part A, 42. 9. Cronin, j. and Taylor, A., 1992, Measuring Service Quality: A Reexamination and Extension, Journal of Marketing, Vol. 56, PP. 55-68. 10. Crosby, P., 1984, Quality without Tears: The Art of Hassel Free Management, MC Graw – Hill, New York. 11. Cutter, P. and Armstrang, G., 2000, Principles of Marketing, translated by B. Frouzandeh, Atropat, Tehran. (In Persian) 12. Dijkstra, L. and Hugo, P., 2008, Remote Rural Regions: How the Proximity to a City Influences the Performance of Rural Regions, Directorate General for Regional Policy, European Commission, Regional Focus No. 1. 13. Dyvandri, A. and Delkhah, J., 2005, Design and Development of a Model for Measuring Customer Satisfaction in the Banking Industry, According to the Bank's Customer Satisfaction Measurement, Journal of Business Research, No. 37, PP. 185-223. (In Persian) 14. Faraji, H., 2010, Locating Rural Production Units, Journal of Geography and Regional Development, No. 1, PP. 209-228. (In Persian) 15. Fiegenbaum, A. V., 1991, Total Quality Control, 3rd edition, New York, MC Grave-Hill. 16. Firoozabadi, A. and Jajarm, H. F., 2011, Villagers' Satisfaction and Its Related Factors in the Performance of Dehyaries, Journal of Rural Researches, Vol. 3, No. 1, PP. 61-91. (In Persian) 17. G. W. Andrew, 1985, An Introduction to Rural Geography, British library cataloguing in publication. 18. Gronroos, C., 2000, Service Management and Marketing, John Wiley & Sons Ltd. 19. Javadi, M. Seddigh Samiee Sarhangi, F. Mottahedian, A. Fereal Khamseh, F. and Zareach, A., 2008, Assessing the of Janbazan Satisfaction form Medical Health Services with Demographic Characteristic, Teb-e-Janbaz (Iranian Journal of War and Public Health), Vol. 2, No. 3, PP. 28-35. (In Persian) 20. Kavoussi, M. and Saghaei, A., 2005, Methods of Measuring Customer Satisfaction, Sbzan, Tehran. (In Persian) 21. Lothgren, M. and Tambour, M., 1999, Productivity and Customer Satisfaction in Swedish I ph a dea Network Model, European Journal Operational Research, Vol. 115, PP. 449-45. 22. Mcnealy, R. M., 1994, Making Customer Satisfaction Happen, Chapman and Hall, Newberys. 23. Mechanici, J. and Sadeghi, H., 2011, Determine the Optimal Spatial Pattern of Rural Service Centers, Land Suitability Approach Using AHP (Case Study: The County of Izeh), Research and Rural Planning, 2nd edition, PP. 69-47. (In Persian) 24. Mokhlis S., Yaleakho, A. and Mamat, I., 2011, Municipal Service Quality and Citizen Satisfaction in Southern Thailand, Journal of Public Administration and Governance, Vol. 1, No. 1, PP. 122-137. 25. Motiei Langroodi, H., 2007, Rural Planning in Iran, Jihad Mashhad University, Mashhad. (In Persian) 26. Oliver, R. L., 1980, A Cognitive Model of the Antecedents and Consequences of Satisfaction Decisions, Journal of Marketing Research, No. 57, PP. 231-245. 27. Parasuraman, A. zeithamel, V. A. and Berry, L., 1985, A Conceptual Model of Service Quality and Its Implicatio, Journal of Marketing, Vol. 49, fall. PP. 41-50. 28. Parsa, R. and khierkhah, T., 2011, Evaluation of Patients' Satisfaction Level, Quality of Police Services, Social Services, Journal of Human Development of police, No. 37, pp. 119-136. (In Persian) 29. Rampersad, H., 2001, 75 Painful Questions about Your Customer’s Satisfaction, the TQM Journal, Vol. 13 No. 5, PP. 157-168. 30. Rezvani, M., 2002, Introduction to Rural Development Planning in Iran, Ghomes, Tehran. (In Persian) 31. Rodriguez-Pose, A., 2008, OECD Rural Development Conference, Innovative Service Delivery, Meeting the Challenges of Rural Regions, Cologne, Germany 3-4: www.oecd.org/gov/regionaldevelopment/cologne. 32. Swift, J. A. Ross, J. E. and Omachonu, V. K., 1998, Principles of Total Quality, 2nd edition, Boca Raton, Fla: St. Lucie Press. 33. Taghvai, M. and Zarrabi, A., 2000, Rural Services and How to Organize the Distribution Confusion (Case Study: Gachsaran County), Journal of Human Sciences, University of Zahedan, Siastan and Balouchestan, No. 7. PP. 121-141. (In Persian) 34. Venus, D. and Safaeian, M., 2002, Methods Used in Marketing of Banking Services for Iranian Banks, Neghahe Danesh, Tehran. (In Persian) 35. Wisniewski, M., 2001, Using Servqual to Assess Customer Satisfaction Wisector Services, Managing Service Quality, Vol. 11, No, 6. PP. 380-388. 36. Zavar, T. Behrangi, M. Asgarian, M. and Naderi, E., 2007, Evaluation of Quality of Service Centers in East and West Azirbaijan PNU Students Perspective, Research and Planning in Higher Education, No. 46, PP. 67-90. (In Persian) 37. Ziyari , K., 1999, Principles and Methods of Regional Planning, Yazd University, Yazd. (In Persian)
Hum Geog Res University of Tehran پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 University of Tehran 95 10.22059/jhgr.2015.51240 آمایش سرزمین جغرافیا و برنامه ریزی روستایی جغرافیا و برنامه ریزی شهری جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای، ناحیه ای معماری و شهرسازی ارزیابی کالبد محله‌‌‌های قدیمی شهری در پاسخ‌دهی به احساس امنیت (نمونة موردی: محلة ملک‌آباد شهر قزوین) ارزیابی کالبد محله های قدیمی شهری در پاسخ دهی به احساس امنیت (نمونه موردی: محله ملک آباد شهر قزوین) عزیزی محمد مهدی استاد گروه شهرسازی دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا شعبان جولا الهه کارشناس ارشد برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا 20 02 2015 46 4 791 808 08 09 2013 21 05 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jhgr.ut.ac.ir/article_51240.html

احساس امنیت، یکی از نیازهای روحی انسان و از مهم‌ترین ویژگی‌های کیفیت فضاست. در جوامع شهری امروز، عوامل گوناگون محیطی سبب بروز انواع بزهکاری­ها و بی‌قانونی­ها و ناامنی در شهر شده­اند. این در حالی است که بافت­های شهری و محله‌های قدیمی ایران، از بعد امنیت و آرامش، شهرة شهرها بوده­اند. این مسئله، اگرچه متأثر از ساختار اجتماعی و فرهنگی نیز بوده است، نباید از طراحی هوشمندانة کالبد این‌گونه محله‌ها غافل شد. این موضوع، هدف اصلی این پژوهش است. غالب این محله‌ها، بر مبنای اصول، ساخته شده‌اند و زمینة مناسبی برای تحقیق فراهم می­کند. مقالة حاضر در دسته­بندی پژوهش­های کیفی قرار­ گرفته و ضمن بهره­گیری از تحلیل فضایی، به‌وسیلة نرم‌افزار GIS، بر مبنای روش مطالعة موردی (Case Study) انجام شده است. بدین ترتیب که با­ مروری بر معیارهای امنیت شهری، جامع­ترین نظریه، یعنی نظریة «پیشگیری از جرم، از طریق طراحی محیطی یا CPTED»، ملاک عمل قرار گرفته و مدل به­دست­آمده در یکی از محله‌های قدیمی قزوین پیاده شده است. نتایج ارزیابی با استفاده از روش­های ماتریس گولر و چک­لیست معیارها نشان می­دهد از بین سه معیار مشخص‌شده، محلة ملک­آباد در معیارهای نظارت طبیعی و تقویت قلمروها، وضعیت مطلوبی دارد و در معیار کنترل دسترسی­ها در وضعیت زیر متوسط قرار گرفته است. نقاط قوت محله نیز مشخص شده و در انتها یافته­های علمی و عملیاتی تحقیق ارائه شده ­است. در نهایت می­توان گفت ارزیابی کالبد محلة ملک­آباد به‌عنوان نمونه‌ای از محله­های قدیمی شهر تاریخی قزوین نشان می­دهد این محله توانسته است در پاسخ­دهی به نیاز به احساس امنیت ساکنان آن در حد مطلوب ایفای نقش کند.

 احساس امنیت پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی چک‌لیست معیارها طراحی ضدجرم ماتریس گولر 1. Ashton, J., 1988, Healthy Cities Concepts and Visions, University of Liverpool. 2. Atlas, R., 1999, Designing Against Terror: Site Security Planning & Design Criteria, Architectural Graphics Standards, Atlas Safety & Security Design. 3. Carmona, M. Heath, T. T. and Tiesdell, S., 2003, Public Places - Urban Spaces, Architectural press, Oxford. 4. Chermayeff, S. and Alexander, C., 1892, Public and Private Spheres of Life, Tehran University Press, Tehran. 5. Crowe, T. D., 1991, Crime Prevention Through Environmental Design: Applications of Architectural Design and Space Management Concepts, Butterworth Heinemann, Stoneham. 6. Duhl, L., 1987, Planning For & Getting A Healthy City, Education Unit, Reopved Health. 7. Heshmati, M., 2003, Defensible Space - Urban Design Strategies to Prevent and Reduce Crime, Tehran: MS Thesis, School of Architecture, Tehran, Shahid Beheshti University. (In Persian) 8. Kalantari, M., 2001, Investigation of Crime in the Geographic Areas of Tehran, PhD Thesis, Tehran University, Tehran. (In Persian) 9. Lynch, Kevin, 1983, City Landscape, translated by M. Mozayeni, Tehran, Tehran University Press. (In Persian) 10. Mortazavi, Sh., 1988, Environmental Psychology, Tehran, Tehran University Press. (In Persian) 11. Ogawa, A. and Shibasaki, R., 2003, Analysis of the Relation Between the Occurrence of Crime and Its Spatial Tendency in Shibuy an Area, Tokyo university, Tokyo. 12. Robinson, M., 1996, The Theoretical Of CPTED 25 Years of Responses to C. Ray Jeffry, Appalachian State University Department of Political Science & Criminal Justice. 13. Ruzbnam, Lvryjyv, V., 2004, Crime Prevention and the Environment, translated by R. Parvizi, Security Journal, Interior Ministry, Year IV, No. Tehran. (In Persian) 14. Salehi, E., 2008, Characteristics of Urban Spaces in a Safe Environment, Centre for Architectural Research, Tehran. (In Persian( 15. Shkvyy, H., 1990, Urban Social Geography (Social Ecology of the City), Tehran, University of Jihad. (In Persian( 16. Tavalaee, N., 2004, The City Form; Study of Spatial Coherence in Thought and Practice, PhD thesis, Faculty of Fine Arts, Tehran, Tehran University. (In Persian) 17. Trancik, R., 1986, Finding Lost Space, New York, Van Nostrand Reinhold company. 18. Wellesley, D. J., 1990, Urban Living the Individual in the City, Hong Kong, Longman group.
Hum Geog Res University of Tehran پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 University of Tehran 95 10.22059/jhgr.2015.51248 جغرافیا و برنامه ریزی شهری پهنه بندی کاربری توسعة شهری با استفاده از منطق فازی (fuzzy) در محیط سامانة اطلاعات جغرافیایی (GIS) (مطالعة موردی: گرگان، گنبد و علی‌‌آباد) پهنه‌بندی کاربری توسعه شهری با استفاده از منطق فازی (fuzzy) در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی مطالعه موردی: (گرگان، سلاورزی زاده محمد دکتری تخصصی جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان محمدی جمال استاد‌یار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان کبودی عبدالله کارشناس ارشد ارزیابی و آمایش محیط زیست، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد آبدانان 20 02 2015 46 4 809 823 26 06 2012 07 07 2013 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jhgr.ut.ac.ir/article_51248.html

سرزمین، منبعی محدود و آسیب­پذیر است، اما اگر از سودمندی­های آن به‌درستی استفاده شود، این منبع، ابدی و قابل تجدید خواهد بود. برای بهره‌برداری از سرزمین، با صرفة اقتصادی و مستمر باید روند بهره‌برداری را در چارچوبی برنامه­ریزی‌شده به نام طرح مدیریت اجرا کرد. چنین تفکری، مقدمه­ای برای آمایش سرزمین یا برنامه­ریزی برای استفاده از اراضی شده است. ایجاد و به­کار­گیری سامانه­های اطلاعات جغرافیای (GIS)، در بسیاری از زمینه‌ها از جمله آمایش سرزمین، محیط زیست و توسعة شهری، به بروز تغییرها و جهش­های عظیمی منجر شد. این پژوهش، تلاش می‌کند بخشی از نیازهای اطلاعاتی در مورد امکان توسعة شهری و تخمین قابلیت اکولوژیکی و اقتصادی- اجتماعی شهرستان­های علی­آباد، گنبد و گرگان در استان گلستان را تأمین کند و مناطق مستعد توسعة شهری را بیابد. در این تحقیق، برای جمع­آوری داده­های مورد نیاز در سامانة اطلاعات جغرافیایی (GIS)، نقشة تناسب اراضی برای کاربری توسعة شهری از روش ارزیابی چندمعیاره (MCE) و فازی­سازی (Fuzzy) استفاده شد و عوامل مورد بررسی با توجه به روش وزن­دهی سلسله‌مراتبی (AHP)، در محیط نرم‌افزار IDRISI Kilimanjaro و ArcGIS آماده شد. نتایج نشان می­دهد که 3،845،306،130 متر مربع از مساحت منطقه با توان بالا، 36،553،066 متر مربع با توان متوسط و 5،067،405،586 متر مربع نیز با توان ضعیف است. 

 پهنه‌بندی توسعة شهری سامانة اطلاعات جغرافیایی (GIS) علی‌آباد گرگان گنبد منطق فازی (Fuzzy) 1. Ardakani, T. Danekar, A. Karami, M. Aghimi, H. Rafiei, G. and Erfani, M., 2011, Chabahar Bay Zoning Decisions Multivariable Model for Centralized User Outing, Journal of Geography and Land, Vol. 1, No. 1, PP. 1-20. (In Persian) 2. Beinat, E. and Nijkamp, P., .2001, Land Use Management and the Path Towards Sustainability, Multi-Criteria Analysis for Land-use Management, Kluwer Academic Publisher, P.O. Box 17, 3300 AA Dordrecht, The Netherlands, PP. 1-13. 3. Eastman, J. .R. Jin, W. Kyem, P. and Toledano, J., 1998, Multi-Criteria and Multi-Objective Decision Making for Land Allocation Using GIS, Multi-Critria Analysis For Land-Use Management, Kluwer Academic Publisher, P.O. Box 17, 3300 AA Dordecht, The Netherlands, PP. 227-251. 4. Farahman, S., 1997, Spatial analysis of urban development in Iran (The interaction of the economy), PhD thesis, Isfahan University, College of Administrative Sciences and Economics, pp 1-180. (In Persian) 5. Geological and Mineral Exploration (National Database of Geoscience Data), 2010, Geological Map of Golestan, Vol. 1, P. 1000000. (In Persian) 6. Ghodsipoor, H., 2005, Analytical Hierarchy Process (AHP), Amirkabir University of Technology Publications, Tehran. (In Persian) 7. Golestan Regional Water Company, 2009, Statistics wells, piezometers. (In Persian) 8. Katavic, I. and Marmullah, G., 1987, Mission Report for Pilot Project in Tuzla Lagon (Turkey), Map technical Reports, Seties, No. 15, PP. 47-49. 9. Mahini, A. and Kamyab, H., 2009, Remote Sensing and GIS Software Application With Edrisi, Mehrmahdis, Tehran. (In Persian) 10. Makhdoum, Majid, Land Use Foundation, ????, Tehran University Publications, Tehran. (In Persian) 11. Makhdoum, M. Darvishsefat, A. Jafarzadeh, H. Makhdoum, A., 2005, Environmental Assessment and Planning Using GIS, Tehran University Publications, Tehran. (In Persian) 12. Management and Planning Organization of Iran, 2008, Statistical Yearbook of Golestan, PP. 566. (In Persian) 13. Mendoza, G .A., 1997, A GIS-Based Multicriteria Approach to Land Use Suitability Assessment and Allocation. In Seventh Symposium on System Analysis in Forest Resources, Traverse City, USDA Forest Service, http//www.ncrs.fs.fed.us/pubs/gtr/other/gtr-nc205/landuse.htm. (2 April 2010), PP. 150-164. 14. Patrono, A., 2004, Multi-Criteria Analysis and Geographic Information System: Analysis of Natural Areas and Ecological Distributions, Multi-Criteria Analysis For Land-Use Management, Published by Kluwer Academic Publisher, P.O. Box 17, 3300 AA Dordrecht, The Netherlands, PP. 271-292. 15. Sarmad, Z. Bazargan, A. and Hejazi, E., 2009, Research Methods in the Behavioral Sciences, Agah, Tehran. (In Persian) 16. Schreyer, A. and Malczeweski, J. 2004, Multicriteria Evalution Using Analytical Hierarchy Process and Ordered Weighted Averaging, www.AHP. PP. 1-16. 17. Shokuei, H., 2006, Geography and Geographical Schools, Razavi, Mashhad. (In Persian) 18. Soil and Water Research Institute, 1981, Soil Report Part II Lands North Gorganroud (Gomishan), PP. 74. (In Persian) 19. Taherkia, H., 1997, Artificial Propagation of Fish Seller, Publication of Fisheries Corporation. (In Persian) 20. Tsaur, S. H. and Wang, CH. H., 2007, The Evaluation of Sustainable Tourism Development by Analytic Hierarchy Process and Fuzzy Set Theory: An Empirical Study on the Green Island in Taiwan, Asia Pacific Journal of Tourism Research, Vol. 12, No. 2, PP. 17-30. (In Persian) 21. Van der Merwe, J. H., 1997, GIS-Based Land Evaluation and Decision-Macking for
Hum Geog Res University of Tehran پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 University of Tehran 95 10.22059/jhgr.2015.51220 جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری تحلیلی بر نقش مذهب در توسعة گردشگری مذهبی موسوی میرنجف دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه ارومیه سلطانی ناصر استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه ارومیه باقری کشکولی علی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان 20 02 2015 46 4 825 841 10 07 2013 13 08 2013 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jhgr.ut.ac.ir/article_51220.html

گردشگران مذهبی، گردشگران فرهنگی هستند که برای زیارت اماکن، آثار و یادمان‌های مذهبی، انجام اعمال مذهبی، آموزش‌های دینی و گذراندن اوقات فراغت در مکان‌ها و مراکز مذهبی جهان سفر می‌کنند. این پژوهش به نقش مذهب در توسعة گردشگری مذهبی می‌پردازد. نوع تحقیق، کاربردی و روش بررسی آن توصیفی- تحلیلی است. جامعة آماری، کلیة گردشگران داخلی و خارجی به زیارتگاه چک‌چک است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات، از روش‌های آمار استنباطی مانند ضریب رگرسیون، تحلیل واریانس و تحلیل مسیر و برای ارائة راهکارها از مدل تحلیلی سوات استفاده شده است. بر اساس نتایج تحلیل مسیر، متغیر‌های وجود اماکن زیارتی زرتشتیان با میزان 822/0 و پایبندی به آیین‌های مذهبی با میزان 752/0 بیشترین تأثیرها را در توسعة گردشگری مذهبی در شهرستان اردکان داشته­اند. همچنین نتایج مدل رگرسیون خطی ساده، برابر با 652/0 است؛ یعنی به ازای افزایش تعداد گردشگران، ساختار فضایی توسعة این شهرستان نیز افزایش می‌یابد. به عبارت دیگر، افزایش تعداد گردشگران، موجب بالا رفتن توسعه و افزایش میزان شاخص‌های اقتصادی آن در شهرستان اردکان می‌شود. همچنین ضریب همبستگی چندگانه (R) محاسبة رابطة اعتقادات مذهبی و توسعة اماکن زیارتی و مقدسه را با میزان 812/0 تأیید می‌کند که نشان می‌دهد 2/61 درصد از تغییرات توسعة اماکن زیارتی و مقدسه، ناشی از اعتقادات مذهبی است. به عبارت دیگر، در مناطقی که اماکن دینی و مذهبی دارند، سطح توسعة گردشگری مذهبی بسیار بالاتر است. در نهایت، راهبردهایی چون تلاش در جهت احداث تأسیسات و تجهیزات رفاهی در اماکن زیارتی، استفاده از جشن مهرگان به‌عنوان فرصتی برای ارسال پیام صلح و دوستی ایرانیان به جهان، تبلیغات گسترده برای جذب گردشگران و استفاده از درآمدهای مکان‌های زیارتی برای بهسازی و حفاظت از آن‌ها، سبب توسعة گردشگری مذهبی در شهرستان اردکان و استان یزد می‌شود.

 برنامه‌ریزی راهبردی زیارتگاه چک‌چک شهرستان اردکان گردشگری مذهبی 1. Bahar, M. 2007, From Myth to History,. Cheshmeh publication, Tehran. (In Persian) 2. Biranovand, E., 2008, Spatial Analysis of Ecotourism Attractions in City of Khorramabad, MA thesis, Faculty of Literature and Human Sciences, University of Isfahan. (In Persian) 3. Boyer, M., 1999, Le Tourism de L' a 2000,. Lyon: Press Universities the Lyon. 4. Campo, J.E., 1998, American Pilgrimage Landscapes, Annals of the American Academy of Political and Social Science 558: 40–56. 5. Clark, M., 1991, Developments in HumanGeography: Niches For a Christian Contribution, Area 23(4): 339–345. 6. Davani, A., 1997, Islam and theTravel, Articles Collections of the first conference Islamic Republic of Iran, Volume 1, pp. 88-102. (In Persian) 7. Digance, J. and Cusack, C., 2002, Glastonbury: ATouristTown for AllSeasons, InDa nn, G, M, S, (ed) The Tourist as a Metaphor of the Social World, Wallingford: CAB International. 8. Dinars, A., 2006, Tourism and Religious, Journal of Zaier, No. 120, pp. 54-60. (In Persian) 9. Drimba, O., 1990, Astoria Culture IsCivilization, vol. 3, Ed.itor StenRifica, Bucurecte. 10. Durant, J. 1998, History of Civilization, translated by Ahmad Aram, First and Second Volume, Third edition, Tehran. (In Persian) 11. Friedland, R., 1999, When God walks in History, Tikkun 14(3): 17–22. 12. Ghare Nezhjad, H., 2007, Introduction to the Development of Tourism and Hospitality, First edition, Islamic Azad University publication, Najaf Abad. (In Persian) 13. Graham, B. and Murray, M., 1997, The Spiritual and the Profane: the Pilgrimage to Santiago de Compostela, Ecumene 4(4): 389–409. 14. Griffin, J., 1994, Order of Service, Leisure Management 14(12): 30–32. 15. Haab, B. 1996, The Way As an Inward Journcy: An Anthropological Enquiry Into the Spirituality of Present – Day Pilgrims to Santiago, confraternity of St. James Bulletin, 56. 16. Inoue, N., 2000, From Religious Conformity to Places, Social Compass 47(1): 21–32. 17. Jacowski, A., Ptaszycka-Jackoska, D., and Soljan, I. 2003, The World system of pilgrimage centers Tourism, 12(2). 18. Kavian Far, S., 2005, Tourism in France and the World, Journal of Municipalities Journal, No. 78, pp. 62-74. (In Persian) 19. Khosravi, H., 2007, Obstacles and Problems of Tourism Development in Qom Province, Journal of Geography Education, No. 80. (In Persian) 20. Kong, L., 2001, Religion and Technology: Refiguring Place, Space, Identity and Community, Area 33(4): 404–413. 21. Koskansky, O., 2002, Tourism, Charity, and Profit: the Movement of Money in Moroccan Jewish Pilgrimage, Cultural Anthropology 17(3): 359–400. 22. Kosti, F., 1998, The Enchantment of Religious Tourism: the Case of Mount Athos, Greece, Variety Studies 15(4): 5–13. 23. Lowenthal, D., 1997, The Heritage Crusade and the Spoils of History, London: Viking, London. 24. MacCannell, D., 1973, Staged Authenticity: Aarrangements of Social Space inTouristSettings, American Journal of Sociology 79(3): 589–603. 25. MacWilliams, M.W., 2002, VirtualPilgrimages on the Internet, Religion 32: 315–335. 26. Mansouri, A., 1997, The Role of Tourism in Shiraz Urban Planning, Geography Ph.D. dissertationThesis, University of Isfahan. (In Persian) 27. Mohammadi, S.A. & et al. 2003, Sequential Path Mode for Determination Interrelation aAmong Yield and Related Characters in Maize, Grop. Sci, 43, pp 1690- 1667. (In Persian) 28. Momeni, M., et al., 2008, Structure and Function of Religious - Cultural Tourism and nNeed for iIntegrated mManagement in Mashhad metropolisMetropolis, Journal of Geography and Development, Sixth YearVol. 6, No. 11, pp. 25-1. (In Persian) 29. Mousavi, M. N. Abdolahzade, M and Ali Bagheri Kashkouli (2014), Religious Tourism (nature and concepts), Arad Press, Tehran, 85. (In Persian) 30. Mousavi, M. N., 2009, Analysis of Boundary Function for the Spatial Structure of the Border Towns, Geography and Urban Planning Ph.D. dissertationThesis, University of Isfahan. (In Persian) 31. Nolan, M. L. and; Nolan, S. 1989, Christian Pilgrimage in Modern Western Europe, Chapel Hill,: The University of North Carolina Press. 32. Nolan, M.L. and Nolan, S., 1992, Religious Sites as Tourism aAttractions in Europe, Annals of Tourism Research 19: 68–78. 33. Olsen, D.H. and Guelke, J.K., 2004, Spatial Transgression and the BYU Jerusalem Center Controversy, Professional Geographer 56(4): 503–515. 34. Olsen, D.H. and Timothy, D. J., 1999, Tourism 2000: Selling the Millennium, Tourism Management 20: 389–392. 35. Paasi, A., 2003, Region and Place: Regional Identity in Question, Progress in Human Geography, 27(4): 475–485. 36. Papoly Yazdi, M. H. and Saghaei, M., 2007, Tourism (Nature and Implications), first edition, published by the Ministry of Islamic Culture and Guidance, Tehran. (In Persian) 37. Preston, J. J., 1992, Spiritual magnetismMagnetism: An Organizing Principle for the Study of Pilgrimage, in A. Morin's (ed.) Sacred Journeys: The Anthropology of Pilgrimage, Westport, CT: Greenwood, CT. 38. Rahim Poor, A. and Seyed Hoseini, S. D., 2000, The Features of Islamic Tourism Mahia publication. (In Persian) 39. Rezvani, A. A., 2006, Geography and Tourism, Sixth edition, Payame Noor University publication, Tehran. (In Persian) 40. Riesebrodt, M., 2000, Fundamentalism and the Resurgence of Religion, Number 47: 266–287. 41. Rountree, K., 2002, Goddess Pilgrims as Tourists: Inscribing Their Body throughSacredTravel, Sociology of Religion 63(4): 475–496. 42. Sharf, R.H. 1998, Experience, Critical Terms for Religious Studies, in M. C. Taylor (ed.), Critical Terms for Religious Studies, Chicago: University of Chicago Press Chicago. 43. Smith, M. K., 2003, Holistic Holidays: Tourism and the Reconciliation of Body, Mind and spiritSpirit,. Tourism Recreation Research 28 (i). 44. Stump, R. W., 2000, Boundaries of Faith: Geographical Perspectives on Religious Fundamentalism, Lanham, MD: Rowman & Littlefield, Lanham. 45. Umbelino, J., 1999, Laser a Traditional Lisboan: Centro the Studios the Geographic a Plane amen Regional,. Series Studios. 46. Voyé, L., 2002, Popular Religion andPilgrimages in Western Europe,” in W.H. Swatos an 47. Vukonic, B., 1996, Tourism and Religion,. Great Britain: Pergamon, Great Britain. 48. Wang, G.M, S. Kany &and O. Moreno., O., 1999, Genetic aAnalysis of gGrain fFilling rRate and dDuration in mMaize Field Crops res, 61, pp. 211-222. 49. Williams, W. A. B. Jones &and M. Demment, M., 1990, A Concise Table for Path AnalysisStatistic, Agron), 82, pp 1022-1024. 50. York, M., 2002, Contemporary Pagan Pilgrimages, in W.H. Swatos and L. Tomasi (eds) From Medieval Pilgrimage to Religious Tourism, Westport, CT: Praeger, CT.
Hum Geog Res University of Tehran پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 University of Tehran 95 10.22059/jhgr.2015.51226 جغرافیا و برنامه ریزی شهری سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی مدیریت بحران معماری و شهرسازی تحلیل آسیب پذیری بافت شهری در برابر زلزله (منطقه مورد مطالعه: منطقه دو شهرداری تهران) مشکینی ابوالفضل استادیار دانشگاه تربیت مدرس قائد رحمتی صفر استادیار دانشگاه یزد شعبان زاده نمینی رضا دانشجوی کارشناسی ارشد، جغرافیا و برنامه ریزی شهری 20 02 2015 46 4 843 856 19 07 2013 04 08 2013 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jhgr.ut.ac.ir/article_51226.html

علی­رغم توسعة نظام­های اجتماعی- اقتصادی و شهرنشینی، انسان­ها به­طور فزاینده از اثرات زیان­بار بلایای طبیعی رنج می­برند. زلزله یکی از مهم‌ترین مخاطرات طبیعی است که به‌دلیل خرابی ساختمان­ها و زیرساخت­های شهری، خسارات فراوانی را به اموال و دارایی­ها، در نواحی شهری و اطراف آن وارد می‌آورد. از این رو نواحی آسیب­پذیر شهرها، از جمله مناطقی هستند که می‌توان با شناخت، پهنه­بندی و سیاست­گذاری درست، آثار منفی بلایا را در آن‌ها کاهش داد. این پژوهش در دو بخش توصیفی– تحلیلی صورت گرفته است. در بخش توصیفی، با استفاده از مطالعات کتابخانه­ای - اسنادی، معیارهای متناسب با هدف تحقیق، انتخاب و سپس داده­­­های توصیفی جمع­آوری شدند. شاخص‌ها در سه بخش کالبدی، اجتماعی و محیطی قرار می‌گیرند و برای هریک از شاخص­ها معیارهایی در نظر گرفته شده است. پس از بررسی، در مجموع، یازده معیار انتخاب گردید. در بخش تحلیلی، مدل­هایی که در پژوهش حاضر برای تعیین آسیب­پذیری منطقه در برابر زلزله استفاده شده، مدل ANP و عملگر Fuzzy هستند. پس از به­دست­آوردن وزن هریک از معیارهای تعیین‌شده از طریق مدل ANP، از تکنیک Fuzzy برای تلفیق لایه­های مورد نظر، استفاده شده است. نتایج، حاکی از آن است که بافت شهری منطقة 2 شهرداری تهران به­میزان متوسط و بالایی آسیب‌پذیر است و این میزان در مناطق شرقی و جنوبی، با توجه به نتایج حاصل از تکنیک فازی بیشتر است.

 آسیب‌پذیری بافت تحلیل زلزله شهر 1. Abasnezhad, A. and Hasanzadeh, R., 2008, Earthquake Risk Management, Adapted from the Book, Protection of Land, Author: Koban & Espens, Kerman Municipality Disaster Management Center. Vol. 1. (In Persian) 2. Ahadnezhad R., M., 2010, Urban Social Vulnerability Assessment Against Earthquakes, (Case Study: Zanjan), Urban and Regional Studies. Vol. 2, No. 7. (In Persian). 3. Armas, I., 2012, Multi-criteria Vulnerability Analysis to Earthquake Hazard of Bucharest, Romania, Nat Hazards, Springer Science Business Media B.V. 4. Bonham-Carter, G. F., 1991, Geographic Information Systems for Geoscientists, Modelling with GIS, Pergamum, Ontario, pp. 291-300. 5. Cross, John A., 2001, Megacities and Small Towns: Different Perspectives on Hazard Vulnerability, Environmental Hazards 3. 6. Ghadiri, Mahmod, 2008, The Relation Between Social Structure of Vulnerability to Earthquake Hazard Case of Tehran Metropololises Neibourhoods, PhD thesis, Geography and Urban Planning, Supervisor: Dr. Eftekhari, A., university of Tarbiat modares. (In Persian) 7. Guk Sun, C., 2012, Applications of a GIS-based Geotechnical Tool to Assess Spatial Earthquake Hazards in an Urban Area, Springer-Verlag. 8. Hedayatniya, H., 2007, Physical Planning for Urban Vulnerable Areas Against Earthquake, Case Study: Abak Area, Region one of Tehran, Supervisor: Dr. bemanian, M., Department of Urban and Regional Planning, School of Art Tarbiat Modares University. (In Persian) 9. Hwa Wang, J., 2007, Urban Seismology in the Taipei Metropolitan Area: Review and Prospective, Institute of Earth Sciences, Academia Sinica, Taipei, Taiwan. 10. Joseph, S, Williams, R. and Yule, W., 1997, Understanding Post-Traumatic Stress: A Psychosocial Perspective on PTSD and Treatment, West Sussex: John Wiley & Sons Ltd. 11. Kapstein Lopez, P., ???? Three Approaches to Urban Vulnerability: Social, Physical and Urban, Vulnerable Areas in the Interior of a Chilean City. 12. Karami, O., 2001, Planning for Improvement of Circulation Pattern in Organic Area with Respect Reduction of Earthquake Hazards, Supervisor: Poorjafar, M., A thesis presented for the degree of master of Art in urban and regional planning, school of Art Tarbiat Modares university. (In Persian) 13. Kreimer, A., Arnold, M. and Carlin, A., 2003, Building Safer Cities: The Future of Disaster Risk, The World Bank Disaster Management Facility Washington, D.C. 14. Martins, V. N. Cabral, P. and Sousa e Silva, D., 2012, Urban Modelling for Seismic Prone Areas: the Case Study of Vila Franca do Campo (Azores Archipelago, Portugal). 15. Mesgari, M., Teymori, M. and Shorvarzi, H., 2011, Locate Hospitals, Using With Fuzzy, Bimonthly Shhrngar, No 54, p. 30. (In Persian) 16. Min Xu, C., Hao Zhang, J., Kaneyuki N., Qisheng He, J., Chaoyi Chang, Y., and Mengxu Gao, X., 2010, Change Detection of an Earthquake Induced Barrier Lake Based on Remote Sensing Image Classification, International Journal of Remote Sensing. 17. Nowroozi, M., 2011, The Evaluation of Urban Physical Vulnerability in Earthquake against Using GIS, Case Study: Khorramdarreh, supervisor: Dr. Ahmadinejad, M., Department of Geography and Urban Planning, university of Zaman. (In Persian) 18. Peng, Yi., 2012, Regional Earthquake Vulnerability Assessment Using a Combination of MCDM Methods, Springer Science Business Media, New York. 19. Poormohamadi, M. and Mosayebzadeh, A., 2008, Earthquake-Vulnerability of Cities in Iran and the Role of Community Participation in Aid, Journal of Geography and Development, No. 12 ,pp. 144-117.( In Persian) 20. Rasoolnezhad, E., 2009, Ranking Selected Branches of Saderat Bank in Tehran Using the Integrated of Data Envelopment Analysis Model/ Hierarchy Process (DEAHP) and Analytic Network Process (ANP), Supervisor: Jabal Ameli, F., Master Thesis of Economy and E-commerce Trends, University of Tehran. (In Persian) 21. Rezaee, M., 2010, Explain the Resilience of Urban Communities to Reduce the Impact of Natural Disasters (Earthquakes), Case Study: Tehran Metropolis, PhD thesis, Geography and Urban Planning, Supervisor: Rafian, M., Asgari, A. (In Persian) 22. Sabokbar F. H., Salmani, M., Fereydooni, F., Karimzadeh, H. and Rahimi, H., 2008, Waste Landfill Rural Location. Using Network Analysis Process (ANP): A Case Study of Rural Quchan city. (In Persian) 23. Shanshan Ye, Guofang Zhai and Jiyuan Hu, 2011, Damages and Lessons from the Wenchuan Earthquake in China, Human and Ecological Risk Assessment: An International Journal. 24. Zangi Abadi, A. and Tabrizi, N., 2005, Tehran Earthquake and Vulnerability of Assessment Urban Space, Journal of Geographical, No. 56. (In Persian) 25. Zebardast, E., 2011, Application of the Analytic Network Process (ANP) in Urban and Regional Planning, Fine Arts- Architecture and Urbanism, No 41. (In Persian)
Hum Geog Res University of Tehran پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 University of Tehran 95 10.22059/jhgr.2015.51221 جغرافیا و برنامه ریزی شهری جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای، ناحیه ای معماری و شهرسازی رویکرد نو منطقه گرایی در راستای ارتقای نظام مدیریت توسعة فضایی ایران رویکرد نومنطقه گرایی در راستای ارتقای نظام مدیریت توسعه فضایی ایران صرافی مظفر دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه شهید بهشتی نجاتی علاف ناصر دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی منطقه ای، دانشگاه شهید بهشتی 20 02 2015 46 4 857 874 17 07 2013 26 08 2013 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jhgr.ut.ac.ir/article_51221.html

هدف از این نوشتار، بررسی رویکرد «نومنطقه­گرایی» و تبیین امکان کاربرد آن در نظام مدیریت فضایی ایران است. از این رو، ابتدا مشکلات نظام مدیریت فضایی ایران در سه زمینة مرتبط با ظرفیت­های مناسب در بین مدیران، کارشناسان و شهروندان، نظام مدیریتی کشور (مدیریت و برنامه­ریزی فضایی و بخشی) و مدیریت یکپارچة فضایی تحلیل شده و جایگاه هریک از طرح­ها و برنامه­ها و نهاد­های تصمیم­ساز و تصمیم­گیر در سطح منطقه­ای بررسی شده است. سپس با توجه به نتایج بررسی، محدوده­های فضایی که در سطح منطقه­ای تحت پوشش طرح­ها و برنامه­های موجود قرار نمی­گیرند، شناسایی ­شده و نارسایی­های قانونی مرتبط با آن تحلیل شده است. در ادامه، رویکرد نومنطقه­گرایی تشریح شده و با مطالعة ابعاد و همچنین زمینه­های قانونی آن، امکان کاربست نومنطقه­گرایی در نظام مدیریت فضایی ایران بررسی شده است. یافته­ها بیانگر آن است که این رویکرد برای حل بسیاری از نارسایی­های کنونی توسعة منطقه­ای، و نیز مواردی همچون تعادل­بخشی، بهره­برداری بهینه و هم‌افزایی منابع، راهگشاست. همچنین نشان داده شده است که بنا بر ماهیت رویکرد نو­منطقه­گرایی، می­توان از آن برای استفاده و تقویت مزیت­های رقابتی مناطق کشور بهره برد. به­کارگیری رویکرد نومنطقه­گرایی در نظام مدیریت فضایی ایران، مستلزم آن است که از یک سو محدوده­ای جدید در سطح منطقه­ای برای آن تعریف شود و از سوی دیگر، الزامات قانونی مدیریت یکپارچة فضایی در این محدوده، در نظام تقسیمات کشوری پاسخ داده شود. این رویکرد را می‌توان برای رسیدن به اهداف گوناگون اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و زیست­محیطی و در سطوح مختلف از مقیاس درون‌کشوری تا فراملی و با مشارکت همة بازیگران (از قبیل دولتی و غیردولتی) از طریق نهادها به صورت توأم، پایین به بالا و بالا به پایین، در نظر گرفت.

 تقسیمات کشوری در ایران توسعة منطقه ای حکمروایی شایسته نظام مدیریت فضایی ایران نومنطقه‌گرایی 1. Akhundi, A., Barakpur, N., Taherkhani, H., Asadi, A. and Basirat, M., 2006, Political and Management Fragmentation at Tehran Metropolitan Area Administration: Implications and Strategies, Second seminar in the capital construction. (In Persian) 2. Akhundi, A., Barakpur, N., Taherkhani, H., Asadi, A. and Basirat, M., 2007, Tehran City-Region Governance: Challenges and Trends, Honar-Ha-Ye-Ziba, No. 29. (In Persian) 3. Akhundi, A. and Barakpur, N., 2010, Strategies to Establish Governance System in the Metropolitan Area of Tehran, Strategy quarterly, Vol. 19, No. 57. (In Persian) 4. Alizade Aghdam, A., Abbas zade, M., Kuhi, K. and Mokhtari, D., 2013, Urban Institutions and Citizen Participation in Urban Management (Case Study: Isfahan), Human Geography Research Quarterly, vol. 45, No. 2. (In Persian) 5. Asgari, et al., 2004, Planning of Metropolitan Management System in Iran, Institute of Economics, Tarbiat modarres University, center for urban planning studies, vol.2. (In Persian) 6. Amin .s, 1995, Regionalization in Response to Polarizing Globalization in Hettne and Inotai (eds). 7. Arabshahi, Z., 2004, Fourth Plan Under the Lens of Good Urban Governance, Municipal, No. 69. (In Persian) 8. Athari, K., Barakpur, N, Kazemian, G. and Mehdizade, J., 2007, Urban Governance: Theoretical Basis and Necessity of Its Formation in Iran (Discuss), Jostarhaye Shahrsazi quarterly, Vol. 6, No. 19-20. (In Persian) 9. Barakpur, N., 2006, Urban Governance and Management System of Cities in Iran, Conference on urban planning management. (In Persian) 10. Brenner. N., 2003, Metropolitan institutional reform and the Rescaling of state space in contemporary Western Europe, European urban and regional studies, 10 (4). 11. Buzan, B. and Waever, O., 2003, The Structure of International Security, Regions and Powers, Cambridge: Cambridge University Press. 12. City- Regions in Alleng. Scott, Slobal city- region: Trends, Theory, Policy, Oxford Press. 13. Clement Miu, 2005, A Stronger Pearl River Delta Government Initiatives 14. Damanpak, J., 2007, Asian common house convergence, Citizen Diplomacy, No.16. (In Persian) 15. Dehghani F., J., 2009, Evolution in Regionalism Theories, Central Eurasian Studies, The Center for International Studies, Faculty of law and political science (special for conference of regional studies), Vol. 2, No. 5. (In Persian) 16. Ezzati, N., Heydaripur, A. and Eghbali, N., 2011, Role of Spatial Planning in Border Areas in the Planning System (Case Study: Iranian Border), New Approaches in Human Geography Quarterly, Vol. 3, No. 4. (In Persian) 17. Ghahremanpur, R., 2009, Comparing the Approaches of Fourth and Fifth Development Plan Twenty-Year-Old Vision Regionalism, Defense Strategy Quarterly, Vol. 7, No. 24. (In Persian) 18. Gills, Barry K. (ed) (2000), Globalization and the Politics of Resistance, New York, ST. Martin’s Press. 19. Henton, D., 2001, Lessons From Silicon Valley: Governance in Global. 20. Hettne. B, UNU, WIDER, 1994, The New Regionalism, Implication for Development and Peace. 21. Jessop, B., 2003, The Political Economy of Scale and the Construction of 22. Cross – Border Micro – Regions, in Fredrik Soderbaum and Timothy Shaw, ed. 23. Kamran, H., Karimipur, H., 2002, Globalization, regionalism and nation-states, Geography Research Quarterly, No. 42. (In Persian) 24. Kaplinsky. R., 1980s, Third World Industrialization In the Open Economies In a Closing World, London, Frank Cass. 25. Katzenstein, P. J., 2005, Asia and Europe in the American Imperium, World of Regions, Cornell University Press, Ithaca. 26. Kazemian, G. and Mirabedini, Z., 2011, Pathology of Integrated Urban Management in Tehran From the Perspective of Policy Decision Making, Honar-Ha-Ye-Ziba, No. 46. (In Persian) 27. Lalepur, M., Sarvar, H. and Sarvar, H., 2011, Management and Spatial Planning of Metropolitan Areas in the Era of Economic Globalization With Emphasis on the Tehran Metropolitan Areas, Spatial Planning. (In Persian) 28. Mittelman, J., 2000, The Globalization Syndrome: Princeton University Press, Princeton. 29. Mosallanejad, A., 2010, Strategic Alliances Policy in Regional Development, Politics quarterly, Vol. 40, No. 3. (In Persian) 30. Motavvaf, S., 1997, A look of Environmental Regionalism Theory and the Possibilities of Its Use in Regional Planning in Iran, journal of planning and budget, No. 15. (In Persian) 31. Musavi, M., 2009, Globalization and regionalism: segregation or integration, International journal of foreign affairs, Vol. 1, No. 3. (In Persian) 32. Navabpur, H., 2008, Planning System and Statistical System in Iran, Tehran, The Economic Study Center of Iran. (In Persian) 33. Palmer, Norman D., 1991, The New Regionalism in Asia and The Pacific, Lexington Books, Lexington. 34. Parhizkar, A. and Kazemian, G., 2005, Urban Governance Approach and Its Necessity for the Management of Metropolitan Area of Tehran, Economic research quarterly, No.16. (In Persian) 35. Saei, A., 2006, Globalization and the New Regionalism Interaction or Reciprocity, Journal of the Faculty of law and political science, No. 71. (In Persian) 36. Sarrafi, M., 1998, Principles of Regional Development, Plan and Budget Organization. (In Persian) 37. Sarrafi, M. and Turanian, F., 2004, A Review of Theoretical Perspectives of Metropolitan Management –With an Emphasis on Institutional Aspect, Urban Management Quarterly, No. 17. (In Persian) 38. Seyfoldini, F. and Panahandekhah, M., 2010, Challenges and Barriers in Regional Development Planning, Human Geography Research Quarterly, No. 73. (In Persian) 39. Shahidi, M., 2007, Urban Planning, Transportation and Urban Governance, Jostarhaye Shahrsazi Quarterly, Vol. 6, No. 19-20. (In Persian) 40. Sheykhi, M., 2001, Regional Planning in Iran (1981-2001); Necessity, Trends, Challenges, Urban management quarterly, No. 6. (In Persian) 41. Sotude, M., 2008, Globalization and the Integration of Muslim Countries, Vol. 11, No. 42. (In Persian) 42. Taghvayi, A. and Tajdar, A., 2009, Introduction to Good Urban Governance in the Analytical Approach, Urban Management Quarterly, No. 23. (In Persian) 43. Unches (Habitat), 2000, The Global Campaign For Good Urban Governance, Environment & Urbanization,Vol. 12, No. 1 April, pp. 197-202. 44. Xiangming, Ma., 2012, The Integration of the City-Region of the Pearl River Delta, Asia Pacific Viewpoint, Vol. 53, No. 1, pp. 97–104. 45. http://www.maslahat.ir
Hum Geog Res University of Tehran پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 University of Tehran 95 10.22059/jhgr.2015.51222 جغرافیا و برنامه ریزی روستایی نقش نهاد خیریه‌ای کمیتة امداد در بهبود کیفیت فیزیکی مسکن مددجویان زیر پوشش روستایی (نمونة موردی: بخش کندوان، شهرستان میانه) نقش نهاد خیریه ای کمیته امداد در بهبود کیفیت فیزیکی مسکن مددجویان تحت پوشش روستایی (نمونه موردی: بخش کندوان شهرستان میانه رکن الدین افتخاری عبدالرضا دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس میرجلالی اکبر کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس 20 02 2015 46 4 875 887 13 07 2013 01 10 2013 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jhgr.ut.ac.ir/article_51222.html

مسکن به‌عنوان یکی از پدیده‌های واقعی، از نخستین مسائلی است که بشر همواره با آن دست به گریبان بوده و همواره برای دگرگونی و یافتن پاسخی مناسب، معقول و اندیشیده برای آن تلاش کرده است؛ بنابراین، مسکن یک نیاز است، اما نه هر مسکنی. آنچه ایده‌آل آدمی است، دسترسی به مسکنی با کیفیت مناسب است. حدود نیمی از جمعیت جهان فقیرند و تقریباً 600 تا 800 میلیون نفر در خانه‌های غیر استاندارد زندگی می‌کنند؛ زیرا محل سکونت آن‌ها بدون امنیت و زیرساخت‌های لازم و تسهیلات آب و برق و فاضلاب است و نیز در معرض مخاطره‌های متعدد قرار دارد. در سال‌های پایانی قرن ۲۰، راهکارهای عمده‌ای با هدف رفع این مشکل مطرح شد که یکی از این راهکارها، اقدام سازمان‌ها یا بنیادهای خیریه (NGO) در جهان است که نمونة بارز آن در ایران، کمیتة امداد امام خمینی (ره) است. هدف این پژوهش، واکاوی نقش نهاد خیریه‌ای کمیتة امداد در بهبود وضعیت فیزیکی خانه‌های روستاهای ایران است که با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و پیمایشی، با روش توصیفی و تحلیلی و با استفاده از نرم‌افزار spss انجام شده است. به‌همین منظور، در این مقاله سعی شده است تا اقدام‌های این نهاد و تأثیر آن در بهبود کیفیت فیزیکی مسکن مددجویان روستایی در بخش کندوان شهرستان میانه، بررسی، تحلیل و ارزیابی شود. به‌همین سبب، متغیرهای وضعیت فیزیکی مسکن مددجویان، با استفاده از آزمون ویلکاکسون در دورة قبل و بعد از حمایت کمیتة امداد، در ۳۷ روستای بخش کندوان، در قالب سه دهستان و ۱۶۰ خانوار بررسی شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که امدادرسانی‌های کمیتة امداد در تمامی متغیرهای وضعیت فیزیکی مسکن، به تغییرهای معنادار در نزد مددجویان زیر پوشش منجر شده است. 

 توسعة روستایی کمیتة امداد امام خمینی نهادهای خیریه‌ای وضعیت فیزیکی خانه‌های روستایی 1. Ahari, Z., et al, 1982, Minimum Housing, Building and Housing Research Center of the Ministry of Housing and Urban Development. (In Persian) 2. Athari, K., 2005, Housing in Poverty: Poverty, Social Policy, Journal of Social Welfare, Vol. 5, No. 18, pp. 1-15. (In Persian) 3. Bourne, I.S., 1981, A Geography of Housing, Prentice-Hall. 4. Bukenya, J. Gebrement, T. and Schaeffer, P., 2003, Analysis of Quality Rural Development: Evidence from West Virginia Data, Growth and Change, Vol. 34, PP. 202-218. 5. Dalalpour Hamdi, M., 2000, Housing Planning, Samt, Tehran. (In Persian) 6. Epley, D. and Menon, M., 2008, A Method of Assembling Cross-sectional Indicators into a Community Quality of Life, Soc Indic Res, Vol. 88, PP. 281-296. 7. Gahramani A., 1387, Changes in the Construction Industry of Iran, Journal of Identity, No. 3, autumn and winter. (In Persian) 8. Jafari Samimi, A., et al, 2007, Factors Affecting the Behavior of House Prices in Tehran, Iran, Economic Research Journal, Vol. 9, No. 32, autumn. (In Persian) 9. Khoshfar, G., 1995, Proceedings of the Second Seminar on Application of Social Indicators in Housing Development, Proceedings of the Second Seminar on Development Policies of Housing, Department of Housing and Urban Development, Vol. 2. (In Persian) 10. Lotfi, H., et al, 2009, Indicators Are Essential Components in the Planning and Rural Housing Policy in Iran, Quarterly Geographical Journal, No. 7. (In Persian) 11. Message Housing Foundation, 2011, Housing Foundation of Islamic Revolution Magazine, Vol. 6, No. 66, May. (In Persian) 12. Mokhber, A., 1984, Social Housing, Plan and Budget Organization, Tehran. (In Persian) 13. Naeb, M., 2005, City Mianeh, World Publishing Jam. (In Persian) 14. Nikouseresht, N. and Kharrat Zebardast, S., 1996, Housing, Human Settlements Agenda, Housing Economics Bulletin, No. 18. (In Persian) 15. Pacione, M., 2003, Urban Environmental Quality and Human Wellbeing –A Social Geographical Perspective, Landscape and Urban Planning. 16. Rafiee, F., 2006, NGO Management Principles, Vadiat, Kerman. (In Persian) 17. Rahnamaei, M., 2003, Methods of Construction and Urban Planning, Geography, 3rd edition, Tehran, Center for Architecture and Urban Studies. (In Persian) 18. Report of the Fourth Development Plan, 2005. (In Persian) 19. Rezvani, M. Shakiba, A. and Mansourian, H., 2008, Assessing Quality of Life in Rural Areas, Journal of Social Welfare, Vol. 8, No. 30-31, autumn and winter. (In Persian) 20. Saeedi, M., 2003, Introduction to Public Participation and Non-governmental Organizations, Samt, Tehran. (In Persian) 21. Sartipipour. M., 2005, Indicators of Rural Housing Architecture, Art Journal, No. 23, summer. (In Persian) 22. Shahbaz, E., 1995, Extension and Rural Development, Tehran University publications, Tehran. (In Persian) 23. Sharifzadeh, M., 2011, Housing, the Population of the Poor, Journal of Second Harvest, the Seventh Year of Consecutive Numbers 11 and 12, summer and fall. (In Persian) 24. Shiah, E., 2005, The City and the Region, Iran University of Science and Technology, Tehran. (In Persian) 25. Statistical Center of Iran, 1996, Statistical Yearbook of Interior, the Building and Housing. (In Persian) 26. Statistical Center of Iran, 2006, Census of Population and Housing. (In Persian) 27. Statistical Yearbook Relief Committee, 2004 – 2008. (In Persian) 28. Zarei, H., 2008, The Housing Market Is Still Bewildering, Economic Report In the Seventeenth, No. 204, January. (In Persian) 29. http: //www.fa .wikipedia.org/w/index.php? (Jan, 2010)
Hum Geog Res University of Tehran پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 University of Tehran 95 10.22059/jhgr.2015.51231 جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری توسعة گردشگری زمستانی در مقاصد روستایی (مطالعة موردی: روستا‌های حاشیة پیست اسکی شمشک شمال تهران) توسعه گردشگری زمستانی در مقاصد روستایی (مطالعه موردی: روستاهای حاشیه پیست اسکی شمشک شمال تهران) مهدوی حاجیلویی مسعود استاد گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران بیشمی بهار دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران 20 02 2015 46 4 889 903 21 08 2013 17 09 2013 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jhgr.ut.ac.ir/article_51231.html

وجود جاذبه‏های گردشگری، یکی از مهم‏ترین دلایل مسافرت مردم به مقصدی خاص است. جاذبه‏‌ها به‌عنوان عامل کشش، با توجه به ویژگی‏های خاص و جذابیت‏هایی که دارند، می‏توانند گردشگران را از نقاط و سرزمین‌های دور جذب کنند. در این میان روستا‌ها جاذبه‌‌های گردشگری فراوان دارند و همواره گردشگران زیادی را به سوی خود جذب می‌کنند؛ بنابراین، توسعة پایدار گردشگری روستایی و مدیریت خردمندانة آن نیازمند برنامه‌ریزی است. در این میان، ایران با وجود جاذبه‌های فراوان فرهنگی، تاریخی و طبیعی هنوز نتوانسته است جایگاه خود را به‌عنوان یک کشور پذیرندة گردشگر در بازار جهانی صنعت گردشگری بیابد، از این رو سهم ناچیزی از درآمدهای این صنعت، نصیب کشور شده است. این مسئله، در زمینة گردشگری داخلی و به­ویژه گردشگری روستایی نیز صدق می‌کند. سؤال کلیدی تحقیق آن است که راهبرد‌های مناسب برای توسعة گردشگری زمستانی در مناطق روستایی حاشیة پیست اسکی شمشک چیست؟ به این منظور، مقالة حاضر با استفاده از روش پیمایشی و مطالعه‌های میدانی در سطح کارشناسان و خبرگان با مدل SWOT به ارائة راهبرد کانونی برای توسعة گردشگری زمستانی در مناطق روستایی پرداخته است. قلمرو زمانی تحقیق، زمستان 1389 و آذر تا بهمن 1390 است. روایی پرسشنامه با استفاده از پانل متخصصان گردشگری و اساتید دانشگاهی تأیید شد و برای سنجش پایایی، از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که ضریب به‌دست‌آمده 72 درصد است. نتایج، نشان‌دهندة این است که راهبردهای توسعة گردشگری زمستانی در روستا‌های منطقة حاشیة پیست اسکی شمشک در وضع موجود، جهت‌گیری به سوی راهبرد رقابتی است که در قالب 8 راهبرد فرعی، قابل پیگیری و عملیاتی‌سازی است، اما برای دستیابی به جایگاه مطلوب، در توسعة گردشگری زمستانی، با محوریت مشارکت روستا‌های حاشیة پیست اسکی شمشک نیاز به اتخاذ راهبرد جهشی تهاجمی است.

 استان تهران پیست اسکی شمشک توسعة روستایی گردشگری گردشگری زمستانی
Hum Geog Res University of Tehran پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 University of Tehran 95 10.22059/jhgr.2015.53631 unavailable چکیده های لاتین 20 02 2015 46 4 1 23 27 05 2015 27 05 2015 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jhgr.ut.ac.ir/article_53631.html

unavailable