Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2017.61574 جغرافیا و برنامه ریزی شهری تحلیل آثار سیاست‌های جهانی بر غیررسمی‌شدن فضای شهری (مطالعه موردی: کشورهای جنوب) تحلیل آثار سیاست‌های جهانی بر غیررسمی‌شدن فضای شهری (مطالعه موردی: کشورهای جنوب) سلیمانی محمد دانشیار برنامه‌ریزی شهری دانشگاه خوارزمی مشکینی ابوالفضل استادیار برنامه‌ریزی شهری دانشگاه تربیت‌مدرس شیخی محمد دانشیار برنامه‌ریزی منطقه‌ای دانشگاه علامه طباطبائی امیرحاجلو الهام دکتری برنامه‌ریزی شهری دانشگاه خوارزمی 23 09 2019 51 3 531 550 25 07 2016 13 05 2017 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_61574.html

با وجود سیاسی‌بودن تصمیم‌‌گیری برای برنامه‌ریزی از سوی بسیاری از متفکران معاصر، توجه کمی به درک روابط میان رهیافت‌های برنامه‌ریزی و گفتمان‌ها یا نظریه‌های سیاسی جهانی شده است. اهمیت امر به این دلیل است که آزمون تفکر سیاسی در رهیافت‌های مختلف برنامه‌ریزی می‌تواند روش‌ها و منافع سیاسی نهفته در فرایند برنامه‌ریزی را روشن کند. در مقالة تحلیلی-مفهومی حاضر، تأثیر گفتمان‌های مختلف توسعه و برنامه‌ریزی از جمله جهانی‌شدن، نئولیبرالیسم و دموکراسی در شکل‌گیری فضا و اجتماعات غیررسمی در کشورهای جنوب بررسی شده است. براساس تحلیل تجارب این کشورها، فرایندهای جهانی در کشورهای مختلف به اشکال متفاوتی بروز یافته است؛ به‌طوری‌که فضای کشورهای جنوب به‌دلیل استعمار و جنگ و کشمکش سیاسی زمینة مناسبی برای تحقق فضای جریان‌های جهانی نبوده و به غیررسمی‌شدن فضا انجامیده است. همچنین بازارهای غیررسمی زمین و مسکن تنها در حوزة فقرا نبوده و این امر عرصة رقابت طبقة متوسط حتی نخبگان شهرهای جهان سوم را نیز فراهم کرده است. افزون بر این، در این کشورها مسئلة رسمی و غیررسمی مطرح نیست، بلکه تمایز میان غیررسمی‌شدن فقرا و طبقة متوسط مطرح است، اما در هر دو شکل، مکان این غیررسمی‌شدن در مناطق پیراشهری است. همچنین دیدگاه حق به شهر می‌تواند به‌عنوان رویکردی بهینه برای توجه به حقوق و چالش‌های گروه‌های فرودست در زمینة شهری غیررسمی مدنظر قرار بگیرد.

 حق به شهر سیاست‌ های جهانی فضای شهری غیررسمی‌شدن افروغ، عماد، 1377، فضا و نابرابری اجتماعی، انتشارات دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران. اطهاری، کمال و همکاران، 1379، حاشیه‌نشینی در ایران، فصلنامة مدیریت شهری، سال اول، تابستان 79، ص 82. ایران‌دوست، کیومرث، 1391، فقر، سکونتگاه‌های غیررسمی، امنیت شهری، فصلنامة ره‌نامة سیاست‌گذاری، سال سوم، شمارة اول، صص 159-181 . اعتصامی‌پور، محسن، 1381، ساماندهی فضایی کالبدی سکونتگاه‌های غیررسمی؛ مطالعة موردی: شهرک سعدی شیراز، پایان‌نامة کارشناسی ارشد شهرسازی، دانشگاه شیراز. بسکی، سهیلا، 1375، مسکن غیررسمی، فصلنامة آبادی، شمارة 32، ص 89. بلیکی، نورمن، 1393، طراحی پژوهش‌های اجتماعی، ترجمة حسن چاوشیان، نشر نی، تهران. رفیعی، مینو و علی چگینی، 1375، شاخص‌های بین‌المللی مسکن، بولتن اقتصاد مسکن، شماره 18، صص 31-41. داودپور، زهره، 1380، نگاهی به سکونتگاه‌های خودرو در منطقة کلان‌شهری تهران، ماهنامة شهرداری‌ها، دورة جدید، سال سوم، شمارة 31، صص 37-41. دیواس، نیک، فیلیپ آمیس، جوبیل، دایانا میتلین، فیونانونان، اورسالا گرنت و کارول راکودی، 1395، حکمروایی شهری و فقر، فریاد تهیدستان شهری در کشورهای درحال‌توسعه، ترجمة حسین حاتمی‌نژاد، نورالدین رحمتی و اکرم شهیدی، نشر آذرخش، تهران. حاتمی‌نژاد، حسین و ناصح عبدی، 1386، اقتصاد سیاسی و فضای شهری، اطلاعات سیاسی-اقتصادی ، شماره 237-238 – صص196-205. ساعی، احمد، 1387، جهانی‌شدن و رابطة آن با فقر، فصلنامة سیاست، مجلة دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دورة سی‌و‌هشتم، شمارة 1، صص 71-101. سوندرز، پیتر، 1392، نظریة اجتماعی و مسئلة شهری، ترجمة محمد شارع‌پور، نشر تیسا، تهران. شیخی، محمد، 1380، تبیین فرایند شکل‌گیری و دگرگونی سکونتگاه‌های خودروی پیرامون کلان‌شهر تهران، مطالعة موردی: نسیم‌شهر، گلستان، رسالة دکتری شهرسازی، دانشکدة هنرهای زیبا به راهنمایی اسفندیار زبردست، دانشگاه تهران، تهران. گاتدینر، مارک و لسلی بادی، 1390، مفاهیم اساسی در مطالعات شهری، ترجمة دکتر عبدالرضا ادهمی، نشر بهمن برنا، تهران. مهندسین مشاور عرصه، 1394، تهیة برنامة ساماندهی سکونتگاه غیررسمی شهر تهران و اقدامات توانمندسازی اجتماعات  آن‌ها با تأکید بر بهسازی شهری، شرکت عمران و بهسازی شهری ایران، وزارت راه و شهرسازی. نجاتی حسینی، سید محمود، 1390، سیاست شهری و دیپلماسی شهری (از نظریه تا تجربه)، مجله جامعه شناسی تاریخی، دوره سوم، شماره 2، صص 117-142. هاروی، دیوید، 1391، تاریخ مختصر نئولیبرالیسم، ترجمة محمود عبدالله‌زاده نشر دات، تهران. 18. Afroogh, Emad, 1998, Space and Social Inequality, Tarbiat Modares University Press, Tehran. (In Persian) 19. Arse Consulting Engineers, 2015, Preparing Planning for Informal Settlement in Tehran and Empowering Their Communities with Emphasis on Urban Improvement, Iranian Civil and Urban Improvement Company, Ministry of Roads and Urban Development.(In Persian) 20. Atahari, Kamal et al., 2000, Marginalization in Iran, Urban Management Jornal, First Year, Summer 79, pp. 82. (In Persian) 21. Baski, Soheila, 1996, Informal Housing, Abadi Journal, No. 32, p. 89.(In Persian) 22. Berner, E., 1997, Defending a Place in the City: Localities and the Struggle for Urban Land in Metro Manila, Quezon City, Ateneo De Manila University Press. 23. Blaikie, Norman, 2014, Designing Social Research: The Logic of Anticipation, Translated by Hassan Chavoshian, Ney Publishing, Tehran. (In Persian) 24. Brenner, N., 1999, Globalisation As Reterritorialization: The Re-Scaling of Urban Governance in the European Union, Urban Studies, 36, PP. 431–451. 25. Brown, T., 2005, Contestation, Confusion and Corruption: Market Based Tenure Reforms in Zambia, In Sandra Evers, Marja Spierenburg and Harry Wels, (Eds). Competing Jurisdictions, Settling Land Claims in Africa, PP. 79-102. 26. Castells, 1983, The City and the Grassroots, Edward Arnold. 27. Cox, Robert, W., 1986, Neorealism and Its Critics Social Forces, States and World Order, Byand International Relations Theory, New York: Columbia University Press. 28. . Devas, Nick, 2016, Urban governance, voice, and poverty in the developing world, Translated by Hossein Hatami Nejad, Nouroddin Rahmati and Akram Shahidi, Azarakhsh Publication, Tehran. (In Persian) 29. De Certeau, M., 1984, The Practice of Everyday Life, University of Californiapress. 30. Etesamiipour, Mohsen, 2002, Physical Spatial Organization of Informal Settlements; Case Study: Saadi Town of Shiraz, Master of Urban Planning, Shiraz University. (In Persian) 31. Gottdiener , Mark and Budd, Leslie , 2011, Key Concepts in Urban Studies, translated by Dr. Abdolreza Adhami, Bahman Borna Publishing, Tehran. (In Persian) 32. Hagiopan, F., 1994, Traditional Politics Against State Transformation In Brazil, In Migdal J State Power and Social Forces: Domination and Transformation in the Third Word, Cambridge University Press, Cambridge, PP. 36-64. 33. Harvey, David, 2012, A Brief History of Neoliberalism , Translated by Mahmoud Abdullah‌zadeh Publishing Dat, Tehran. (In Persian) 34. Howard, Allen M. 2003, Cities in Africa, Past and Present: Contestation, Transformation, Discourse [Online], Canadian Journal of African Studies, Vol. 37, No. 2/3, PP. 197-235. available from http://www.jstor.org/stable/4107238 accessed 30 march 2010]. 35. Harrell B., et al., 1976, Community Leadership and the Transformation if Freetown, Mouton Publisher, 1978. 36. Hatami Nejad, Hossein and Naseh Abdi, 2007, Political Economy and Urban Space, Political-Economic Information, No. 237-238 - pp. 196-205. (In Persian) 37. Harvey, D., 2008, The Right to the City, New Left Review, No. 53, PP. 23–40. 38. Harvey, D., 1987, Flexible Accumulation Through Urbanisation; Reflections on «Postmodernism» in the American City, Antipode, No. 19, PP. 260-86. 39. IranDost, Kiomars, 2012, Poverty, Informal Settlements, Urban Security, Policy Making Journal, Third Year, Issue 1, pp. 159-181. (In Persian) 40. Keivani, R., and Werna, E., 2000, Refocusing the Housing Debate in Developing Countries From a Pluralist Perspective, Habitat International, No. 25, PP. 191-208. 41. Konadu Agyemang, K., 2001, Structural Adjustment Programs and Housing Affordability in Accra, Ghana, Canadian Geographer/Le Géographe Canadien, No. 45, PP. 528-544. 42. Jenkins, H., 2009, Confronting the Challenges of a Participatory Culture, Media Education for the 21st Century, Cambridge: MIT Press. 43. Lefebvre, H., 1991, The Production of Space, Blackwell Publishing Translated Bydonald Nicholson-Smith. 44. Loxley, J., 1990, Structural Adjustment in Africa: Reflections on Ghana and Zambia, Review of African Political Economy, No. 47, PP. 8–27. 45. Mitchell, D., 2003, The Right to the City: Social Justice and the Fight for Public Space, New York and London: The Guilford Press, PP. 122-127. 46. Moyo, S., 2007, Land in the Political Economy of African Development, Alternative Strategies for Reform, African Development, XXXII, No. 4, PP. 1-34. 47. Moyo, S., and Sukume, C., 2004, Agricultural Sector and Agrarian Development Strategy, A Paper Prepared for World Bank (Zimbabwe). 48. Moyo, S., and Yeros, P., 2005, Land Occupations and Land Reform in Zimbabwe: Towards the National Democratic Revolution, In Sam Moyo and Paris Yeros (Eds) Reclaiming the Land: The Resurgence of Rural Movements in Africa, Asia and Latin America, London, Zed Books. 49. Nejati Hosseini, Seyyed Mahmood, 2011, Urban Politics and Urban Diplomacy (From Theory to Experience), Journal of Historical Sociology, Volume III, Number 2, pp. 117-142.(In Persian) 50. Sheikhi, Mohammad, 2001, Explaining the Process of Formation and Transformation of informal Settlements around the Metropolis of Tehran, Case Study: Nasimshahr, Golestan, Ph.D. in Urban Design, Faculty of Fine Arts under the guidance of Esfandiar Zardasht, University of Tehran, Tehran. .(In Persian) 51. Soja, E., 2000, Postmetropolis, Blackwell, Malden, MA. 52. Saunders, Peter, 2013, Social Theory and Urban Question, Translated by Mohammad Sharepour, Tisa Publishing, Tehran. .(In Persian) 53. Saei, Ahmad, 2008, Globalization and its Relation to Poverty, Journal of Politics, Journal of the Faculty of Law and Political Science, 38 Period, No. 1, pp. 71-101. (In Persian) 54. Ockey, J., 1997, Weapons of the Weak: Democracy and Resistance to Eviction in Bangkok Slum Communities [Online], Journal of Social Issues in Southeast Asia, Vol. 12, No. 1, PP. 1-25. downloaded from http://www.jstor.org/stable/41056952 [accessed 20 march 2012]. 55. Pahal, R., 1984, Divisions of Labour, Basil Blackwell. 56. Purcell M., 2014, Rancière and Revolution, Space and Polity, Vol. 18, No. 2, PP. 168-181, doi: 10.1080/13562576.2014.911591. 57. Purcell, M., 2002, Excavating Lefebvre: The Right to the City and Its Urban Politics of the Inhabitant, Geojournal 58: 99-108 [Accessed 30 June 2010], Qual Sociol, No. 29, PP. 507–530. 58. Rafiei, Minoo and Ali Chegini, 1996, International Housing Indicators, Housing Economics Bulletin, No. 18, pp. 31-41. (In Persian) 59. Ruland, J., 1992, Urban Development in Southeast Asia: Regional Cities and Local Government, Westview, Boulder Co. 60. Roy, A., and Alsayyad, N., (Eds), 2004, Urban Informality: Transnational Perspectives Fom the Middle East, South Asia and Latin America. 61. Tonnelat, S., 2010, The Sociology of Urban Public Spaces (In Territorial Evolution and Planning Solution: Experiences From China and France), Paris, Atlantis Press 62. Townroe, P. M., 1996, New Economic Roles: The Changing Structure of the City Economy, In: N. HARRIS and I, FABRICIUS (Eds) Cities and Structural Adjustment, PP. 13–29, London: UCL Press. 63. Yeoh B., 1996, Contesting Space: Power Relations and the Built Urban Environment in Colonial Singapore, Kuala Lumpur: Oxford University Press._||_
Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2017.61831 جغرافیا و برنامه ریزی روستایی تحلیل شاخص عدالت فضایی در روستاهای گردشگرپذیر (مطالعة موردی: استان آذربایجان شرقی) تحلیل شاخص عدالت فضایی در روستاهای گردشگرپذیر (مطالعة موردی: استان آذربایجان شرقی) موسوی میرنجف استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه ارومیه مجنونی توتاخانه علی مدرس گروه مهندسی معماری دانشگاه بناب آفتاب احمد دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه محقق اردبیلی مفرح بناب مجتبی عضو هیئت‌علمی گروه مهندسی معماری دانشگاه بناب 23 09 2019 51 3 551 569 06 03 2016 06 06 2017 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_61831.html

تحلیل شاخص‌های عدالت فضایی با هدف کلی شناخت نحوة توزیع منابع و جلوگیری از بروز نابرابری‌ها اهمیت دارد. در این میان، ضرورت شناخت نحوة توزیع بهینة کاربری‌ها در روستاهای گردشگرپذیر از اهمیت اساسی برخوردار است؛ زیرا در این روستاها، استفاده از زمین و فضا به‌عنوان منبع عمومی، باید براساس اصول علمی برنامه‌ریزی کاربری زمین صورت بگیرد. مطالعة حاضر با هدف ارزیابی و تحلیل شاخص عدالت فضایی کاربری اراضی در 48 روستای توریستی استان آذربایجان شرقی انجام شده است. برای این منظور، 42 شاخص عدالت فضایی در ابعاد مختلف انتخاب و اطلاعات مورد نیاز به تفکیک وضع موجود و مطلوب به روش میدانی و داده‌های سرشماری سال 1390 و منابع موجود در اداره‌ها استخراج شد. پس از محاسبة شکاف وضع مطلوب و موجود، از مدل وایکور استفاده شد. همچنین به‌منظور بررسی اختلاف کاربری‌های مختلف، آزمون تجزیة واریانس یک‌طرفه و آزمون تعقیبی دانکن کاربرد داشت و برای سطح‌بندی از آزمون تحلیل خوشه‌ای استفاده شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد بیشترین کمبود در میان کاربری‌ها، به کاربری‌های رفاهی-خدماتی مربوط است؛ به‌نحوی‌که هشت شاخص‌ رفاهی و خدماتی با میانگین 829/0 بیشترین شکاف را داشته‌اند. همچنین نتایج تحلیل خوشه‌ای نشان می‌دهد وضعیت عدالت فضایی در سطح مناسب با مقدار 5/45 درصد بیشترین فراوانی را دارد. علاوه‌براین، میان جمعیت، سطح برخورداری، طرح هادی و تیپ روستا با میزان عدالت فضایی رابطة مثبت و معناداری وجود دارد. درنهایت با توجه به یافته‌های پژوهش پیشنهادهای کاربردی در زمینة توزیع بهینة کاربری‌های اراضی ارائه شد.

 آذربایجان شرقی روستاهای توریستی عدالت فضایی کاربری اراضی مدل وایکور ابراهیمی، محمدصادق، 1393، بررسی وضعیت خدمات زیربنایی و روبنایی طرح هادی روستایی در شهرستان آمل، فصلنامة چشم‌انداز جغرافیایی، سال نهم، شمارة 26، صص 105-119. زیاری کرامت‌الله، 1381، برنامه‌ریزی کاربری اراضی شهری (مورد: میناب)، تحقیقات جغرافیایی، 63-78 (پیاپی 66-65)، صص 63-78. شریفی، عبدالنبی، 1385، عدالت اجتماعی و شهر:‌ تحلیلی بر نابرابری‌های منطقه‌ای در شهر اهواز، پایان‌نامة دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تهران. شکویی، حسین، 1382، فلسفه‌های محیطی و مکتب‌های جغرافیایی، تهران، مؤسسة جغرافیا و کارتوگرافی. شکویی، حسین و مهدی موسی کاظمی، 1378، مؤلفه‌های اجتماعی-اقتصادی توسعة پایدار شهری، پژوهش موردی قم، تبریز، اولین همایش مدیریت توسعة پایدار در نواحی شهری، دانشگاه تبریز، صص 120-129. ضیاءآبادی، مریم، زارع مهرجردی، محمدرضا، جلائی عبدالمجید و حسین مهرابی، 1395، سنجش گردشگری پایدار با استفاده از شاخص ترکیبی پایداری و مدل برنامه‌ریزی ریاضی، فصلنامة نظریه‌های کاربردی اقتصاد، دورة سوم، شمارة 2، صص 77-100. فاضل‌نیا، غریب و الهام افشار عمرانی، 1392، تحلیل تأثیر تقاضای اجتماعی بر کاربری اراضی روستاهای شهرستان تنکابن، فصلنامة جغرافیا و توسعه، دورة یازدهم، شمارة 33، صص 27-38. قربانی، مهدی، مهرابی، علی‌اکبر، ثروتی، محمدرضا و علی‌اکبر نظری سامانی، 1389، بررسی تغییرات جمعیتی و اثرگذاری‌های آن بر تغییرات کاربری اراضی (مطالعة موردی: منطقة بالاطالقان)، مرتع و آبخیزداری (منابع طبیعی ایران)، دورة شصت‌و‌سه، شمارة 1، صص 75-88. محمدی، محمد، مهرابی، علی‌اکبر، قربانی، مهدی و محمدامین خراسانی، 1391، نیروهای انسانی مؤثر بر تغییرات کاربری اراضی در حاشیة مناطق روستایی (نمونة موردی: روستاهای آلکله و سی بن-شهرستان تنکابن)، فصلنامة جغرافیا، دورة دهم، شمارة 35، صص 79-98. مرصوصی، نفیسه، 1382، تحلیل فضایی عدالت اجتماعی در شهر تهران، پایان‌نامة دورة دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تربیت‌مدرس. مرصوصی، نفیسه، 1386، تحلیلیجغرافیاییازتئوری‌هایعدالتاجتماعی، نشریة علوم جغرافیایی، دورة هفتم، شمارة 10، صص 107-124. منشی‌زاده، رحمت‌اله و فرهاد خوشحال، 1393، تأثیر توریسم در تغییر کاربری اراضی در شهرستان لاهیجان (با تأکید بر اراضی روستایی)، علوم جغرافیایی، دورة چهارم، شمارة 5، صص 89-108. هاروی، دیوید، 1376، عدالت اجتماعی و شهر، ترجمة فرخ حسامیان و همکاران، انتشارات پردازش و برنامه‌ریزی شهری، تهران. یاری حصار، ارسطو و سهیلا باختر، 1395، ارزیابی شاخص‌های گردشگری پایدار روستایی از منظر جامعة محلی و گردشگران (مطالعة موردی: شهرستان نیر)، فصلنامة برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دورة ششم، شمارة 22، صص 111-134. 15. Acocella, N., 2002, Theories of Justice, Social Condition and Personal Responsibility in Roemer’s Contribution, University of Rome’ La, Sapienza. 16. Alberts, H. C., 2009, Berlin's Failed Bid to Host the 2000 Summer Olympic Games: Urban Development and the Improvement of Sports Facilities, International Journal of Urban and Regional Research, Vol. 33, No. 2, PP. 502-516. 17. Argersinger, J. A. E., 2010, Contested Visions of American Democracy: Citizenship, Public Housing, and the International Arena, Journal of Urban History, Vol. 36, No. 6, PP. 792-813. 18. Barry, B., 1989, Theories of Justice, Harvester- Wheat Sheaf, London. 19. Barton, E., Williams, K., and Jens, M., 2001, Compact City and Urban Sustainability, Namaieh Magazine. 20. Bolary, J., Yves, P., and Adriana, R., 2005, Urban Environment Spatial Fragmentation and Social Segregation in Latin America: Where Does Innovation Lie? Habitat International, No. 29, PP. 627-645. 21. Carvalho, O. S. et al., 2010, The Estrada Real Project and Endemic Diseases: The Case of Schistosomiasis, Geoprocessing and Tourism, Memórias Do Instituto Oswaldo Cruz, Vol. 105, No. 4, PP. 532-536. 22. Chance, K. R., 2015, Transitory Citizens: Contentious Housing Practices in Contemporary South Africa, Social Analysis, Vol. 59, No. 3, PP. 62-84. 23. Choi, H. C., and Sirakaya, E., 2006, Sustainability Indicators for Managing Community Tourism, Tourism Management, Vol. 27, No. 6, PP. 1274-1289. 24. Chua, B. H., 2014, Navigating Between Limits: The Future of Public Housing In Singapore, Housing Studies, Vol. 29, No. 4, PP. 520-533. 25. Dimitrovski, D. D., et al., 2012, Rural Tourism and Regional Development: Case Study of Development of Rural Tourism in the Region of Gruţa, Serbia, Procedia Environmental Sciences, No. 14, PP. 288-297. 26. Ebrahimi, M. S., 2014, The Analysis of Infrastructural and Super Structural Services of Rural Guidance Plan in Amol City, Journal of Geographical Landscape, Vol. 9, No. 26, PP. 105-119. (In Persian) 27. Fazel Nia, G., and Afshar Omrani, E., 2013, The Analysis of the Impact of Social Demand on Rural Land Use in Tonekabon City, Journal of Geography and Development, Vol. 11, No. 33, PP. 27-38. (In Persian) 28. Ghorbani, M., Mehrabi, A. A., Servati, M. R., and Nazri Samani, A. A., 2010, Investigating Demographic Changes and Its Influence on Land Use Changes (Case Study: Bala Taleghan), Rangeland and Watershed Management (Natural Resources of Iran), Vol. 63, No. 1, PP. 75-88. (In Persian) 29. Hadjimichalis, C., 2011, Uneven Geographical Development and Socio-Spatial Justice and Solidarity: European Regions After the 2009 Financial Crisis, European Urban and Regional Studies, Vol. 18, No. 3, PP. 254-274. 30. Haravi, D., 1997, Social Justice and the Town, Translated by Farrokh Hesamyan, et al., Publication of Pardazesh and Urban Planning, Tehran. (In Persian) 31. Hu, R., et al., 2013, Assessing Potential Spatial Accessibility of Health Services in Rural China: A Case Study of Donghai County, International Journal for Equity in Health, Vol. 12, No. 1, P. 35. 32. Juan, Y. K., et al., 2010, A Hybrid Decision Support System for Sustainable Office Building Renovation and Energy Performance Improvement, Energy and Buildings, Vol. 42, No. 3, PP. 290-297. 33. KIM, K. K., et al., 2005, Natural Amenities and Rural Development: Understanding Spatial and Distributional Attributes, Growth and Change, Vol. 36, No. 2, PP. 273-297. 34. Lee, S., and Jamal, T., 2008, Environmental Justice and Environmental Equity in Tourism: Missing Links to Sustainability, Journal of Ecotourism, Vol. 7, No. 1, PP. 44-67. 35. Linch, A., 2007, Community and Contention in Early Modern England, Rutgers University-Graduate School-New Brunswick. 36. Marcuse, P., 2009, Spatial Justice: Derivative But Causal of Social Injustice, Spatial Justice, Vol. 1, No. 4, PP. 1-6.. 37. Marsousi, N., 2007, Geographic Analysis of the Theories of Social Justice, Journal of Geographical Sciences, Vol. 7, No. 10, PP. 107-124. (In Persian) 38. Marsousi, N., 2003, Spatial Analysis of Social Justice in Tehran City, Phd Thesis of Geography and Urban Planning, University of Tarbiat Madares. (In Persian) 39. Mcareavey, R., and Mcdonagh, J., 2011, Sustainable Rural Tourism: Lessons for Rural Development, Sociologia Ruralis, Vol. 51, No. 2, PP. 175-194. 40. Mohammadi, M., Mehrabi, A. A., Ghorbani, M., and Khorasani, M. A., 2012, Human Forces Affecting Land Use Changes in the Sidelines of Rural Areas (Case Study: Alkaleh and Si Ben Villages in Tonekabon), Geoghraphy, Vol. 10, No. 35, PP. 79-298. (In Persian) 41. Monshizadeh, R., and Khoshhal, F., 2014, The Impact of Tourism on Land Use Changes in the City of LAHIJAN (With Emphasis on Rural Areas), Geographic Sciences, Vol. 4, No. 5, PP. 89-108. (In Persian) 42. Opricovic, S., and Tzeng, H., 2004, Decision Aiding Compromise Solution by MCDM Methods: A Comparative Analysis of VIKOR and TOPSIS, European Journal of Operational Research, No. 156, PP. 445-455. 43. Porter, G., 2002, Living in a Walking World: Rural Mobility and Social Equity Issues in Sub-Saharan Africa, World Development, Vol. 30, No. 2, PP. 285-300. 44. Pruitt, L. R., and Showman, B., 2014, Law Stretched Thin: Access to Justice in Rural America, South Dakota Law Review, Vol. 59, pp. 468-512. 45. Randelli, F., et al., 2014, An Evolutionary Approach to the Study of Rural Tourism: The Case of Tuscany, Land Use Policy, No. 38, PP. 276-281. 46. Rindfuss, R. R., et al, 2004, Developing a Science of Land Change: Challenges and Methodological Issues, Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, Vol. 101, No. 39, PP. 13976-13981. 47. Roberts, P., and Green, B., 2013, Researching Rural Places on Social Justice and Rural Education, Qualitative Inquiry, Vol. 19, No. 10, PP. 765-774. 48. Saxena, G., and Ilbery, B., 2010, Developing Integrated Rural Tourism: Actor Practices in the English/ Welsh Border, Journal of Rural Studies, Vol. 26, No. 3, PP. 260-271. 49. Saxena, G., et al, 2007, Conceptualizing Integrated Rural Tourism, Tourism Geographies, Vol. 9, No. 4, PP. 347-370. 50. Schellhorn, M., 2007, Rural Tourism in the'third World': The Dialectic of Development: The Case of Desa Senaru at Gunung Rinjani National Park in Lombok Island, Lincoln University. 51. Schellhorn, M., 2010, Development for Whom? Social Justice and the Business of Ecotourism, Journal of Sustainable Tourism, Vol. 18, No. 1, PP. 115-135. 52. Sharifi, A., 2006, Social Justice and the City: An Analysis of Regional Disparities in Ahvaz City, Phd Thesis of Geography and Urban Planning, University of Tehran. (In Persian) 53. Sharpley, R., 2002, Rural Tourism and the Challenge of Tourism Diversification: The Case of Cyprus, Tourism Management, Vol. 23, No. 3, PP. 233-244. 54. Shokuei, H., 2003, Environmental Philosophies and Geographical School, Tehran, Geography and Cartography Institution. 55. Shokuei, H., and Mousa Kazemi, M., 1999, The Socio-Economic Component of Sustainable Urban Development, Case Study: Qom, Tabriz, The First Conference of Sustainable Development Management in Urban Areas, Tabriz University, PP. 120-129. 56. Smith, M. D., and Krannich, R. S., 2000, Culture Clash Revisited: Newcomer and Longer-Term Residents' Attitudes Toward Land Use, Development, and Environmental Issues in Rural Communities in the Rocky Mountain West, Rural Sociology, Vol. 65, No. 3, PP. 396-421. 57. Soja, E. W., 2010, Seeking for Spatial Justice, University of Minnesota, USA. 58. Su, B., 2011, Rural Tourism in China, Tourism Management, Vol. 32, No. 6, PP. 1438-1441. 59. Tarrant, M. A., and Cordell, H. K., 2010, Environmental Justice and the Spatial Distribution of Outdoor Recreation Sites: An Application of Geographic Information Systems, Journal of Leisure Research, Vol. 31, No. 1, P. 18. 60. Thompson, C., 2014, Solving Housing Challenges: Examples from a Rural Non-Profit Housing Agency, Housing and Society, Vol. 41, No. 2, PP. 337-342. 61. Yari Hesar, A., and Bakhtar, S., 2016, Evaluation of Rural Sustainable Tourism Indicators From the Perspective of the Local Community and Tourists (Case Study: City of Nir), Journal of Regional Planning, Vol. 6, No. 22, PP. 11-134. (In Persian) 62. Ziaabadi, M., Zare Mehrjerdi, M. R., Jalali, A., and Mehrabi, H., 2016, The Measurement of Sustainable Tourism Using the Sustainability Compound Index and Mathematical Programming Models, Journal of Applied Economics Theories, Vol. 3, No. 2, PP. 77-100. (In Persian) 63. Ziari, K., 2002, Urban Landuse Planning (Case Study: Minab), Geographical Research of Autumn and Summer, , PP. 63-78. (In Persian)._||_
Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2014.51258 جغرافیا و برنامه ریزی شهری بررسی ویژگی‌های اقتصادی مسکن و برآورد نرخ سودآوری و بهره‌وری عوامل تولید مسکن (مطالعة موردی: سنندج) بررسی ویژگی‌های اقتصادی مسکن و برآورد نرخ سودآوری و بهره‌وری عوامل تولید مسکن (مطالعة موردی: سنندج) زیاری کرامت اله استاد گروه جغرافیا، دانشگاه تهران پور احمد احمد استاد گروه جغرافیا، دانشگاه تهران حاتمی نژاد حسین استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه تهران محمدی اکبر دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی شهری دانشگاه تهران 23 09 2019 51 3 571 586 29 01 2017 11 03 2018 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_51258.html

مسکن در ایران از نظر اقتصادی دووجهی است؛ یعنی در عین مصرفی‌بودن، با توجه به شرایط اقتصادی کشور، همواره کالایی سرمایه‌ای محسوب می‌شود. ارزش سرمایه‌ای مسکن در شرایطی که سایر بخش‌های تولیدی و تجاری کشور در حال رکود هستند و این کالا یکی از بخش‌های محدود جذب‌کنندة نقدینگی‌های مردم به‌شمار می‌آید، بیشتر می‌شود. با توجه به جایگاه و اهمیت مسکن در اقتصاد خانوارها و اقتصاد کلان کشور، تحولات هریک از بخش‌های کلان اقتصادی کشور در بازار مسکن تأثیرگذار است و هر تغییر در ویژگی‌های اقتصادی بخش مسکن، پیامدهای زنجیره‌ای در اقتصاد کلان به‌‌دنبال دارد. در شهر سنندج با توجه به شرایط توپوگرافی و محدودیت در عرضة زمین مرتبط با نرخ رشد جمعیت (به‌ویژه مهاجرت‌پذیری)، اقتصاد مسکن شرایط ویژه و مهمی دارد. تأمین مالی و سهم پس‌انداز خانوارها نیز عاملی تعیین‌کننده است. در این مقاله، با بررسی اجمالی بازار تولید و عرضة زمین و مسکن، سهم مسکن در سبد هزینه‌ای خانوارها تحلیل شده است. همچنین با بررسی نرخ حمایت در بازار زمین و حجم یارانه‌ها، نرخ سودآوری اقتصادی در بازار زمین و ساخت‌وساز محاسبه شده است. بررسی برآورد بهره‌وری عوامل تولید، به‌عنوان یکی از عوامل اصلی تأثیرگذار در رونق یا رکود این بخش در پایان صورت گرفته است. پژوهش حاضر به‌صورت کتابخانه‌ای و میدانی است و نتایج آن نشان می‌دهد میان تقاضای مؤثر و تقاضای بالقوه شکاف معناداری وجود دارد. همچنین درحالی‌که نرخ سودآوری در بازار زمین و ساخت‌وساز بسیار بالاست، بهره‌وری عوامل تولید مسکن درمجموع مثبت و روبه‌رشد است.

 بهره‌وری عوامل تولید مسکن تورم سبد هزینه-درآمد خانوار عرضه و تقاضا نرخ سودآوری Paroblems, Taavon Monthly, No, 29, New Edition, Ministry of Cooperation, February, PP. 35-47. (In Persian) Aghasi, R., 1993, A Geographical Analysis of Housingin Tehran, Doctrate Dissertation, Azad University, Tehran Branch, Undersupervision Ofdr, Hosein Shokuhi Arabi, N., 2009, A Brief Look of Tehran Housing Market Features (During 2001-2009), Urban Economy Quarterly,1st, No. 4, PP. 20-31, Tehran. Behboodi, D., and Meipour, S., 2007, International Trade, Oreaflow of Knowledgedge and Productivity of Whole Production Factors in Iran, New Trade and Economy Quarterly, No 9, PP. 33-55, Tehran. Case, K. E., Quigley, J. M., and Shiller, R. J., 2005, Comparing Wealth Effects: The Stock Market Versus the Housing Market, Advances in Macroeconomics, Vol. 5, No. 1,PP. 2-32. Cullingworth, B., 1997, Plannig in the Sua, Policies and Processes, Routledge, London and Newyork. Dezhkam, Z., 1994, The Govermment and the Question of Housing, A Collection of Semminar Articles of Housing Development in Iran, Ministry O Housing and Urban Development, Vol 1, 1ST. Etemad, G., 1990, House Owning and Its Impact on Organizing Urban Environment, Architecture and Urban Derelopment, No. 9., Rasht. (In Persian) Feregans, B., and Smith, P., 2009, Gradual Housing Financial Provision; Current Sitution and Development Perspective, Translated by Rezvan, Saiedi, H., City Economics Quarterly,1st Year, No. 4, PP. 32-55, Tehran. (In Persian) 10. Habibi, S. M., 1994, Providing Shelter or Providing Settlement Appropriate Enviroment, A Collection of Articles of Housing Development Policies Seminar in Iran Ministry of Housing Development, Land and Housing Organization, PP. 379- 391. (In Persian) 11. Habibi, M., and Ahari, Z., 1995, An Analysis on Urban Housing Reseearch in Iran, A Collection of Articles of 2nd Seminar of Housing Development Policies in Iran, Ministry of Housing and Urban Development, University of Ttehran, 1995, PP.136-150. (In Persian) 12. Hadizadeh, M., 2003, Margain Settling and Solution for Organizing it Globally, Ferdosi University Publictions, 1st Edition, Meshad. (In Persian) 13. Heidari, Ch., Tabaazgami, R., S. Kh, 2010, The Role City Development Straegy (C.D.S) in Urban Low-Income Groups Housing Provision Policies a Case Study of Rasht, Human Geography Research, Quarterly, No, 73, Fall, 2002, PP. 59-82. (In Persian) 14. Johe, C., 2010, A Practical Guide for Conducting Housing Profiles, Supporting Evidence-Based Housing Policy and Reform, UN Habitat, Nairobi. 15. Karami, A., 2007, Study on Housing Market Pricesin in Iran Based on Government Policies, Tabbire Eghtesad Research Institate, 1ST Edition, Tehran. (In Persian) 16. Khiabani, N., 2003, Influential Factors of Iran Housing Price, Housing Economics Quarterly, Land and Housing National Organization, No. 34, PP. 46-53, Tehran. (In Persian) 17. Khodai, Z., Mireh, M., 2011, A Review on Global Experience Of Housing Provision Of Urban LOW- INCOME Groups, The 1st Conference of Urban Economy, Ferdosi University, Meshad. 18. Majedi, H., 2009, Studying Urban Land And Housing Policies In Iran, Urban Economics Quarterly, 1st Year, No.4 Tehran, Pp.20-31. 19. Malpezzi, S., 1990, Urban Housing And Financial. Markets: Some International, Funding Communiy Initiatives, London: Earthscan. 20. Mireh, M., 2009, Policies Andpattern Ofhousing Planning of Drban LOW- INCOME Groups, Case S Tudy: Qom, Doctrate Dissertation of Urban Planning Under Superrvision Ofdr, Keramatollah Ziari, Faculty Ofgeography, University of Tehran. (In Persian) 21. Rafiei, M., 2000, Urban Housing Towads Local Planning, Municipality Monthly, No.19, PP. 26-40. 22. Tibaijuka, A., 2010, Housing as a Strategy for Poverty Reduction, UN Habitat (The Global Urban Economic Dialogue Series), Nairobi. 23. www.census.gov./population/popclkworld. 24. Yazdani Borujeni, F., 2003, Housing Investment Market, Backgrounds and Frameworks, Housing Economics Quarterly, No. 34, Fall, 2003, PP. 4-17. (In Persian) 25. Zhang, Q., X., 2011, Housing Finance Mechanisms in Mexico, UN Habitat, The Human Settlement Finance Systems Series. Nairobi. 26. Ziarati, K., Mahdnezhad, H., Parhiz, F., and Aghajani, M., 2010, Study of Housing Condition of Low- Income Groups and Estimating Low- Income Groups Housing (Case Study: Hormozgan Province), Geographical Researches Quarterly, No. 98, Article No. 739, Fall, PP. 29-55. (In Persian) 27. Iran Census Center, 2011, Introductory Results of General Census of People and House, Tehran. (In Persian) 28. Iran Census Center,1976, The Results of General Census of People and House, In Kurdistan Province, Sanandaj, Tehran. (In Persian) 29. Iran Census Center, 1986, The Results of General Census of People and Hous, In Ku Rdistan Provincie, Sanandaj, Tehran. (In Persian) 30. Iran Census Center, 1996, The Results of General Census of People and House, In Kurdistan Province, Sanandaj, Tehran. (In Persian) 31. Iran Census Center, 2006, The Results of General Census of People and House, In Kurdistan Province, Sanandaj, Tehran. (In Persian) 32. Iran Census Center, 2001-2011, Family Costand Income Census Project, Tehran. (In Persian) 33. Iran Census Center, 2002-2011, A Ten- Year Census Annual Book of Kurditan Province, Tehran. (In Persian)_||_
Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2017.234052.1007466 جغرافیا و برنامه ریزی شهری بررسی مکانی پارکینگ طبقاتی کلپا در شهر همدان به‌ روش تحلیل سلسله‌مراتبی بررسی مکانی پارکینگ طبقاتی کلپا در شهر همدان به‌ روش تحلیل سلسله‌مراتبی غلامی محمد استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام‌نور، ایران نظری ولی اله استادیار گروه علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان کرج، ایران صمدیان مریم کارشناس ارشد برنامه‌ریزی شهری، مؤسسه آموزش عالی، دهخدا، قزوین، ایران 23 09 2019 51 3 587 602 26 05 2017 16 08 2017 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_64076.html

انتخاب مکان برای احداث پارکینگ‌های طبقاتی یکی از مسائل مهم و کلیدی در شهرهای بزرگ و کلان‌شهرهاست؛ از این‌رو با توجه به تعدادی از معیارها و پارامترها، به‌کارگیری اصول صحیح مکان‌یابی و با هدف تعیین مناسب‌ترین مکان، باید به بررسی و تعیین این مسئله پرداخت. هدف اصلی پژوهش حاضر، تحلیل مکانی پارکینگ کلپا و دلایل موفقیت یا شکست آن در جذب رانندگان و ساکنان در شهر همدان است. برای دست‌یابی به این هدف، از پارامترهای دسترسی، شعاع عملکرد، امنیت، کاربری مناسب برای تأسیس پارکینگ، مساحت زمین و... استفاده شده است. پس از تعیین معیارهای مورد نظر، به روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) در فضای نرم‌افزار Expert choice، وزن‌دهی و مقایسة معیارها و گزینه‌های انتخابی انجام شد تا گزینة بهینه مشخص شود و مکانی مناسب برای احداث پارکینگ‌های جدید در این محله مدنظر قرار بگیرد. براساس نتایج بررسی گزینه‌های منتخب، محل احداث پارکینگ کلپا، مشکلات و مسائل بسیاری دارد و مکان مناسبی برای احداث پارکینگ مورد نظر نیست. همچنین بررسی تعیین نقاط انتخابی و مقایسة آن‌ها با یکدیگر نشان می‌دهد گزینة 5 که زمین متروکه است و دسترسی آن از دو خیابان بوعلی و بین‌النهرین تأمین می‌شود، به‌دلیل ویژگی‌های بهتر، از دیگر نقاط ارجحیت دارد و مکانی مناسب برای احداث پارکینگ طبقاتی جدید در محلة کلپا در شهر همدان است.

 پارکینگ طبقاتی پارکینگ طبقاتی کلپا ظرفیت خیابان مکان‌یابی همدان حسینی‌لقب، غلامحسین و همکاران، 1391، تحلیلیجغرافیاییبروضعیتکاربریپارکینگدرشهرگناوهبااستفادهاز مدل AHP، مطالعات و پژوهش‌های شهری منطقه‌ای، دورة چهارم، شمارة 13، صص 95 – 114. سجاد زاده، حسن و سجاد زلفی گل، 1394، نقش طراحی شهری در بازآفرینی محلات سنتی با رویکرد محرک توسعه نمونه موردی: محله کلپا همدان، آمایش محیط، دوره هشتم، شماره 31، زمستان، صص 147-171 سرائی، محمدحسین و روح‌الله قانعی بافقی، 1390، ارزیابی و مکان‌یابی پارکینگ‌های عمومی در بافت مرکزی شهر یزد، چشم‌انداز جغرافیایی، دورة ششم، شمارة 15، صص 70-88. سلیمانی، علیرضا و همکاران، 1393، مکان‌یابی پارکینگ‌های طبقاتی برای CBD شهرهای میانه‌اندام با ابزار GIS (نمونة موردی: شهر مراغه)، فصلنامة جغرافیایی چشم‌انداز زاگرس، دورة ششم، شمارة 20، صص 117 - 135. شهابی، هیمن و همکاران، 1390، مقایسه و ارزیابی روش‌های رتبه‌ای و AHP در مکان‌یابی پارکینگ‌ها (مطالعة موردی: ناحیة 4 منطقة 15 تهران)، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی)، دورة هجدهم، شمارة 21، صص 111-129. طالبی، رضا، 1389، مکان‌گزینی بهینة پارکینگ‌های طبقاتی شهر تهران؛ مطالعة موردی: منطقة هفت شهرداری تهران (با بررسی روش‌های مختلف وزن‌دهی و تلفیق اطلاعات نظیر وزن‌دهی تخصیص امتیاز، AHP Nine Degree و Fuzzy AHP و روش هم‌پوشانی شاخص و فازی به‌عنوان روش تلفیق)، فصلنامة مدیریت شهری، دورة هشتم، شمارة 26، صص 119-132. کامیابی، سعید و سید مجتبی طاهری، 1394، بررسی و مکان‌یابی مراکز پارکینگ طبقاتی با استفاده از روش AHP و TOPSIS (مطالعة موردی: شهر سمنان)، فصلنامة مطالعات برنامه‌ریزی شهری، سال سوم، شمارة 9، صص 27-44. محمدی، جمال و همکاران، 1391، مکان‌یابی پارکینگ‌های عمومی شهر کازرون، فصلنامة جغرافیا، سال دهم، شمارة 34، صص 213-232. مختاری ملک‌آبادی، رضا، 1388، تحلیلی بر برنامه‌ریزی کاربردی پارکینگ در شهر اصفهان با استفاده از مدل‌های کاربردی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، دورة اول، شمارة 3، صص 115- 134. مشکینی، ابوالفضل و همکاران، 1390، تعیین موقعیت بهینة فضا- مکانی پارکینگ طبقاتی با رویکرد MCDM-GIS؛ مطالعه موردی منطقة 6 تهران، آمایش محیط، دورة چهارم، شمارة 13، صص 1-20. ملکی، سعید و رضا زارعی، 1391، ارزیابی و مکان‌یابی پارکینگ‌های طبقاتی با استفاده از مدل AHP. مطالعة موردی؛ شهر اهواز، جغرافیا و مطالعات محیطی، دورة اول، شمارة 3، صص 60-62. یغفوری، حسین و همکاران، 1395، بررسی توزیع فضایی-مکانی پارکینگ‌های عمومی و مکان‌یابی بهینة آن (مطالعة موردی: منطقة 2 و 8 شهرداری شیراز)، پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، دورة هفتم، شمارة 24، صص 173-190. 13. Hosseini Laqab, GH., et al., 2012, Geographic Analysis on the Parking Situation in the City Ganaveh by Using AHP, Studies Urban and Regional Studies, Vol. 4, No. 13, PP. 95-114.  (In Persian) 14. Kamyabi, S., and Taheri, S. M., 2015, Study and Locate Centers Parking by Using AHP and TOPSIS (Case Study: Semnan), Studies Urban Planning, No. 9, PP. 27 44. (In Persian) 15. Levy, N., and Benenson, I., 2015, GIS-Based Method for Assessing City Parking Patterns, Journal of Transport Geography, No. 46, PP. 220–231. 16. Maleki, S., and Zareyi, R., 2012, Assessment and Locating Parking by Using AHP, Case Study: Ahvaz, Geography and Environmental Studies, Vol. 1, No. 3, PP. 60-62. (In Persian) 17. Margreiter, M., 2017, Determination of the Parking Place Availability Using Data Collection Enriched by Crowdsourced In-Vehicle Data,Transportation Reserche Procedia 25, PP. 497-510 18. Meshkini, A., et al., 2011, Determining the Optimal Position Where Parking Space with Approach MCDM-GIS: A Case Study: District 6 of Tehran, Environmental Planning, Vol. 4, No. 13, PP. 1-20. (In Persian) 19. Mohammadi, J., et al., 2012, A Public Parking Location City Kazeron, Geography, New Era, No. 34, PP. 213-232. (In Persian) 20. Mokhtari Malekabadi, R., 2009, Analysis of the Functional Planning of Parking in the Esfahan City with Using Functional Models of Regional Planning, Urban and Regional Studies and Research, Vol. 1, No. 3, PP. 115-134. (In Persian) 21. Patel, M., and Dave, S., 2016, Modeling the Response to Paid on Street Parking Policy for Two Wheelers and Four Wheelers on Busy Urban Streets of CBD Area –A Case Study of Surat City, Transportation Research Procedia 17, PP. 576-585. 22. Sajjad Zadeh, H., and Zolfi Gol, S., 2015, Traditional Neighborhood Design Urban Regeneration by Stimulating the Development of a Approach.Case Study: Kolpa Neighborhood of Hamadan, Environmental Planning, Winter, Vol. 8, No. 31, PP. 147-171. (In Persian) 23. Saraei, M. H., and Qaneei Bafghi, R., 2011, Evaluation and Location of Public Parking in the Central Part of the City of Yazd, The Geographical Landscape, Vol. 6, No. 15, PP. 70–88. (In Persian) 24. Shaaban, K., and Pandeb, A., 2015, Classification Tree Analysis of Factors Affecting Parking Choices in Qatar, Case Studies on Transport Policy Xxx (2015) Xxx–Xxx. 25. Shahabi, H., et al., 2011, Comparison of the Methods Rank and AHP Locations Parking Site (Case Study: Region 4 District 15 of Tehran), Applied Research Geographical Sciences (Science Longitude), Vol. 18, No. 21, PP. 111–129. (In Persian) 26. Soleimani, A., et al., 2014, Locate a Parking of the CBD Cities of the Middle Organs by Means of GIS (Case Study: Maragheh), Geographical Perspective Zagros, Summer, Vol. 6, No. 20, PP. 117–135. (In Persian) 27. Szumilas, A., and Pach, P., 2017, Review of Parking Policies in the Case of Medium-Sized Polish Cities, Procedia Engineering 192, PP. 863–868. 28. Talebi, R., 2010, Site Selection of the Optimum Parking Classes in Tehran: The Case Seventh Zone of Tehran (With Different Methods of Weighting and Combining Information Such as Weighting Allocating Points, AHP Nine Degree and Fuzzy AHP and Index Overlay Method and the Phase of Compilation), Journal of Urban Management, Vol. 8, No. 26, PP. 119–132. (In Persian) 29. Tetsuharu, O., and Hiroyuki, I., 2013, Spatial Analysis of Surface Parking Lots Location and Cityccape Preservation in Historic Central Distric: Case Studies in Kyoto and Philadelphia, 13th WCTR, July, 15-18, Rio De Janeiro, Brazil. 30. Thanh, T., and Friedrich, H., 2017, Legalizing the Illegal Parking, A Solution for Parking Scarcity in Developing Countries, Transportation Research Procedia 25. 31. Vasconcelos, A. S., and Farias, T. L., 2017, The Effect of Parking in Local Accessibility Indicators: Application to Two Different Neighborhoods in the City of Lisbon, International Journal of Sustainable Built Environment, No. 6, PP. 133–142. 32. Yagfori, H., et al., 2016, Investigate the Spatial Distribution Public Parking and Locating Optimal (Case Study: District 2 and 8 of Shiraz), Research and Urban Planning, Vol. 7, No. 24, PP. 173–190. (In Persian)._||_
Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2017.237211.1007492 معماری و شهرسازی نقش مرزبندی محله‌ها در انسجام و امتزاج اجتماعی آن (مطالعۀ موردی: مرز محله‌های مظفری و الغدیر شهر کرمان) نقش مرزبندی محله‌ها در انسجام و امتزاج اجتماعی آن (مطالعۀ موردی: مرز محله‌های مظفری و الغدیر شهر کرمان) محمدی زاده نسرین دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکدة عمران، معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، واحد علوم و تحقیقات ماجدی حمید استاد گروه شهرسازی، دانشکدة عمران، معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، واحد علوم و تحقیقات سعیده زرآبادی زهراسادات دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکدة عمران، معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، واحد علوم و تحقیقات 23 09 2019 51 3 603 624 06 07 2017 16 12 2017 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_64075.html

فصل مشترک یکی از مضامین مهم در مرزبندی محله‌هاست که اهمیت بسیاری در مباحث مربوط به انسجام دارد. مرز محله‌ها در گذشته به‌دلیل ساختاری هم‌پیوند با بافت پیرامون خود، از عوامل اصلی انسجام بوده است. مسئلة پیش‌روی پژوهش حاضر، توسعة غیرمنسجم محله‌هاست که سبب جداسازی صرف از یکدیگر و پیدایش سلول‌های منفک شهری شده است. ضرورت این پژوهش به این دلیل است که روند موجود، نتیجه‌ای جز شکل‌گیری محله‌های بدون هم‌پیوندی با هم نخواهد داشت. هدف نیز بررسی مؤلفه‌های مرزبندی محله‌ها با رویکرد انسجام و تدوین معیارهایی در این زمینه است که با سنجش یکی از موارد انسجام، یعنی انسجام اجتماعی محله‌ها، به مقایسة کیفیت مذکور در مرز محله‌های الغدیر و مظفری، واقع در بافت جدید و تاریخی شهر کرمان پرداخته شده است. پژوهش حاضر کیفی است که با استفاده از روش تحلیل محتوای متون انجام شده و داده‌ها به‌کمک پیمایش میدانی و تهیة پرسشنامه گردآوری شده‌ است (150n=). یافته‌ها نشان می‌دهد عوامل وضعیت دسترسی‌پذیری به مرز، کیفیت دسترسی‌پذیری به فضاهای تجمعی در مرز، کیفیت تعاملات اجتماعی، وضعیت پویایی و سرزندگی و قابلیت پیاده‌روی مرز، به‌ترتیب بیشترین سهم را در تعریف انسجام در مرز محله‌های مسکونی دارند. درنهایت اینکه محلة تاریخی مظفری به‌دلیل داشتن حداکثر شاخص‌های امتزاج و هم‌پیوندی، بیشترین میزان انسجام را دارد.

 انسجام فصل مشترک کرمان محلة ایرانی مرزبندی اردلان، نادر و لاله بختیار، 1390، حس وحدت: سنت تصوف در معماری ایرانی، ترجمة ونداد جلیلی، علم معمار رویال (نشر اثر اصلی، 1973)، تهران. الکساندر، کریستوفر (1387)، زبان الگو: شهرها، ترجمة رضا کربلایی ‌نوری، مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری (نشر اثر اصلی، 1977)، تهران. باطنی، محمدرضا . 1378. فرهنگ معاصر انگلیسی- فارسی. ویراست دوم.تهران: نشر فرهنگ معاصر. توسلی، محمود، 1388، اصل ارتباط در طراحی شهری، هنرهای زیبا، شمارة 14، صص 32-37. توسلی، محمود، 1388، طراحی شهری هنر نوکردن ساختار شهر همراه با چهار نمونة موردی، نشر محمود توسلی، تهران. توسلی، محمود، 1376، اصول و روش‌های طراحی شهری و فضاهای مسکونی در ایران، مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران، تهران. ثقه‌الاسلامی، عمیدالاسلام و بهناز امین‌زاده، 1388، رویکردی تحلیلی به شناخت مفهوم محله در شهرهای معاصر ایران، نشریة هنرهای زیبا، شمارة 39، صص 21-32. ثقه‌الاسلامی، عمیدالاسلام، 1387، رویکردی تحلیلی به مفهوم محله در شهرهای معاصر ایران، رسالة دکتری شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران. حبیبی، سید محسن، 1382، چگونگی الگوپذیری و تجدید سازمان استخوان‌بندی محله، مجلة هنرهای زیبا، شمارة 13، صص 9-19. چلبی، مسعود، 1372، وفاق اجتماعی، نامة علوم اجتماعی، شمارة 6، صص 5-17. سلطان‌زاده، حسین، 1365، فضاهای شهری در بافت‌های تاریخی، انتشارات فرهنگ و معماری، تهران، 1392. شکوئی، حسین، 1365، جغرافیای اجتماعی شهرها، اکولوژی شهر، جهاد دانشگاهی، تهران. عزیزی، محمدمهدی، 1385، محلة مسکونی پایدار؛ مطالعة موردی: نارمک، نشریة هنرهای زیبای دانشگاه تهران، شمارة 27، صص 11-24. علی‌الحسابی، مهران و مریم عباسی، 1392، انسجام سیستماتیک در شهر و قوانین آن از دید نظریه‌پردازان، ماهنامة تخصصی شهر و منظر، شمارة 14، صص 14-19. فکوهی، ناصر، 1390، انسان‌شناسی شهری، نشر نی، تهران. فلامکی، محمدمنصور، 1374، باززنده‌سازی بناها و شهرهای تاریخی، چاپ سوم، دانشگاه تهران، تهران. قاسمی اصفهانی، مروارید، 1385، اهل کجا هستیم؟ هویت‌بخشی به بافت‌های مسکونی، نشر روزنه، تهران. قدمی، مصطفی، 1383، پیشنهاد روش ترکیبی در فرایند محله‌بندی شهری، همایش توسعة محله‌ای، توسعة شهر تهران، شهرداری تهران. کیانی، مصطفی و همکاران، 1394، تداوم فضایی در معماری معاصر ایران بررسی میزان تأثیرپذیری معماری معاصر ایران از معماری غرب و معماری ایرانی، مجله: نقش جهان » پاییز 1394، سال پنجم - شماره 3 علمی-پژوهشی.ISC مهاجری، ناهید، 1387، پایداری کالبدی در شهرهای سنتی ایران. فصلنامة علوم و تکنولوژی محیط زیست، دورة دهم، شمارة 3، صص129-121. 21. Alexander, C., 1965, The City Is Not a Tree, Architectural Form, 172 (April/ May). 22. Batty, M., 2007, Cities and Complexity: Understanding Cities with Cellular Automata, Agent-Based Models and 20, Fractals, USA: MIT University Press Group. 23. Barabasi, A. L., 2011, Linked: The New Science of Network, Perseus Publishing Cambridge, Massachusetts. 24. Barton, H., et al., 2003, Shaping Neighbourhoods: A Guidefor Health, Sustainability and Vitality, Spon Press, London Andnew Year. 25. Bovil, Carl ,2011, Fractal Geometry in Architecture and Design ,Boston. 26. Bucys, J., 2012, Understanding Coherence Between Functional and Compositional Structurs of the City: A Case Study of Local Centres in Vilnius, Eighth International Space Syntax Symposium, Santiago De Chile: PUC: 1-8. 27. Batty, M., 2010, Urban Modeling: Algorithms, Calibrations, Predictions, Cambridge University Press, Cambridge. 28. Ben Hamouche, M., 2009, Can Chaos Theory Explain Complexity in Urban Fabric? Applications in Traditional Muslim Settlements, Nexus Network Journal, Vol. 11, No. 2, PP. 217-242. 29. Bohm, D., 1980, Wholeness and the Implicate Order, Routledge, London. 30. Johnson, N., 2009, Chapter 1: Two`S Company, Tree Is Complexity, Simply Complexity, A Clear Guide to Complexity Theory, One World Publication, Oxford. 31. Im Sik, C., Zdravko, T., and Ivan, N., 2015, Towards an Integrated Urban Space Framework For Emerging Urban. 147-168. 32. 31. Morris, D., and Hess, K., 2012, Neighborhood Power, Boston, MA: Beacon Press, U.S.A. 33. Campbell, E., Henly, J. R., Elliott. D. S., and Irwin, K., 2009, Subjective Constructions of Neighborhood Boundaries: Lessons From a Qualitative Study of Four Neighborhoods, Journal Ofurban Affairs, Vol. 31, No. 4, PP. 461-490. 34. Carmona, M., 2014, The Place-Shaping Continuum: A Theory of Urban Design Process, Journal of Urban Design, Vol. 19, No. 1, P. 2. 35. Chapman, D., 2011, Engaging Places: Localizing Urban Design and Development Planning, Journal of Urban Design, Vol. 16, No. 4, PP. 511–530. 36. Cowan, R., 2005, The Dictionary of Urbanism, Street Wise Press, London. 37. Guest, A. M., and Lee, B. A, 1984, How Urbanites Define Their Neighborhoods, Population Andenvironment, Vol. 7, No. 1, PP. 32-56. 38. Perry, C. A., 2011, The Neighborhood Unit, Regional Plan of New York and Its Environs,Vol. 7, from http://codesproject.asu.edu/node/11. 39. Lee, T., 2010, Urban Neighborhood As a Socio-Spatial Schema, Human Relations,Vol. 21, No. 3, PP. 241-267. 40. Rapoport, A., 2001,The Role of Neighborhoods in the Success of Cities, Paper Presented at Thewse Symposium Defining Success of the City in the 21 Century, Berlin. 41. Chaskin, R. J., 1995, Defining Neighborhood: History, Theory and Practice, The Chapin Hallcenter For Children at the University of Chicago, Chicago. 42. Smith, M. E., 2010, The Archaeologic...Study of Neighborhoods and Districts Inancient Cities, Journal of Anthropologicalarchaeology, Vol. 29, No. 2, PP. 137-154. 43. Salingaros, N. A., 2003, Connecting The Fractal City, University of Texas at San Antonio, USA. 44. Salingaros, N. A., 2010, Complexity and Urban Coherence, Journal of Urban Design, Vol. 1, No. 23, PP.291-316 45. Salingaros, N. A., 1997, Life and Comlexity in Architecture from a Thermodynamic Analogy Physics Essay,Vol. 10. PP. 165-173. 46. Salingaros, N. A., 2012. Urbanism as Computation In J. Portugali (Ed.), Complexity Theories of Cities Have Come of Age, Springer. Israel 47. Salingaros, N. A., 2013, Unified Architectural Theory, Sustasis Foundation, Portland. 48. Smith, C. S., 2011, A Research for Structure, Cambridge, MIT Press._||_
Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2018.238968.1007514 معماری و شهرسازی سناریوسازی تفکیک قطعات زمین در فرایند توسعة شهری (مطالعة موردی: نواحی پیرامونی شهر سمنان) سناریوسازی تفکیک قطعات زمین در فرایند توسعة شهری (مطالعة موردی: نواحی پیرامونی شهر سمنان) قاضی میرسعید سید مجتبی دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان محمدی محمود استادیار، دانشگاه هنر اصفهان طالعی محمد دانشیار، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی ابولحسنی سمیه دانشجوی دکتری GIS، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی 23 09 2019 51 3 625 652 31 07 2017 09 01 2018 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_64497.html

برنامه‌ریزی توسعة شهری همواره با چالش‌های جدید در زمینة افزایش پیچیدگی‌ها در محیط تصمیم‌گیری روبه‌رو بوده است و این امر ضرورت به‌کارگیری روش‌های جدید را ایجاد می‌کند. در این زمینه، برنامه‌ریزی مبتنی بر سناریوسازی به‌عنوان رویکردی جدید می‌تواند به شناسایی و ارائة سناریوهای گوناگون برای تصمیم گیری های مشخص در مدیریت شهری کمک‌کننده باشد. در فرایند توسعة شهری، مقولة تفکیک اراضی همواره از موضوعات بحث‌برانگیز در راستای گسترش مناطق شهری بوده و عوامل متعددی در تعیین اندازة مساحت قطعات مورد نظر دخیل بوده‌ است. در پژوهش حاضر، چهار عامل بعد خانوار، سطح درآمد، قیمت زمین و میزان دسترسی به مراکز شهری، متغیرهای مستقل هستند و مساحت زمین نیز متغیر وابسته است. نتایج بررسی اهمیت هریک از متغیرهای مستقل در تبیین متغیر وابسته در رابطة رگرسیون ارائه شده است. منطقة مطالعة موردی شهر سمنان است که تا افق طرح جامع (1405) نیاز به 86 هکتار زمین دارد. فرایند مدل‌سازی تفکیک زمین در هفت گام انجام شده است. ابزار پایة مورد استفاده برای تقسیم‌بندی زمین مدلی است که داهال و چو (2014) ارائه کرده‌اند. با درنظرگرفتن متغیرها و روابط ارائه‌شده برای تعیین اندازة قطعات تفکیکی، چهار سناریو به‌دست‌ آمده است. درنهایت با توجه به ویژگی‌های شهر سمنان، سناریوی محتمل که مبتنی است بر اسکان قشر پایین و متوسط درآمدی در ناحیة پیرامونی شهر، انتخاب و نحوة قطعه‌بندی آن ارائه شد.

 ارزش مکانی برنامه‌ریزی کاربری اراضی شهری سناریوسازی طرح تفصیلی قطعه‌بندی زمین ابراهیمی، مهدی، حیدرخانی، هابیل، عبدالمحمدی، امیر، فیروزآبادی، آمنه و ناهید طیبی، 1391، بررسی عوامل مؤثر بر رضایت مشتریان از مسکن شهری شهر اصفهان، نشریة تخصصی علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شوشتر، سال ششم، شمارة 18، صص 149-170. اکبری، نعمت‌الله و ناصر یارمحمدیان، 1391، تحلیل دوره‌های رونق و رکود سرمایه‌گذاری خصوصی مسکن، نشریة مدیریت شهری، شمارة 30، صص 239-252. بوستانی، حمیدرضا، رضایی دولت‌آبادی، حسین و مصطفی گوهری‌فر، 1393، برنامه‌ریزی منطقه‌ای بر مبنای سناریو با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی، موردشناسی: تعاون روستایی شهرهای رستم و نورآباد ممسنی، نشریة جغرافیا و آمایش شهری-منطقه‌ای، شمارة 11، صص 67-84. بهشتی، محمدباقر و نادر زالی، 1390، شناسایی عوامل کلیدی توسعة منطقه‌ای با رویکرد برنامه‌ریزی بر پایة سناریو: مطالعة موردی استان آذربایجان شرقی، فصلنامة برنامه‌ریزی و آمایش فضا (مدرس علوم انسانی)، دورة 15، شمارة 1، صص 41-63. حبیبی، لیلا و مریم جعفری مهرآبادی، 1389، آینده‌پژوهی و آیندة کلان‌شهرها با تأکید بر کلان‌شهر تهران، فصلنامة جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، سال دوم، شمارة 6، صص 97-110. حق‌‌جو، محمدرضا، هادیان، هاله، بهزادی، غلامعلی، قائمی‌پور، مرتضی، رئیسی، حامد و سمیه رستم‌آبادی، 1392، تدوین الگوی راهنمای تهیة طرح‌های تفکیک اراضی، سازمان نظام‌مهندسی ساختمان مازندران. خاکپور، براتعلی و رضا صمدی، 1393، تحلیل و ارزیابی عوامل مؤثر بر قیمت زمین و مسکن در منطقة سه شهر مشهد، نشریة جغرافیا و آمایش شهری-منطقه‌ای، شمارة 13، صص 21-38. خدری، روناک، 1395، ارزیابی کارایی روش‌های قطعه‌بندی اراضی به‌منظور استفاده در مدل‌سازی توسعة شهری، پایان‌نامة کارشناسی ارشد مهندسی عمران-نقشه‌برداری دانشگاه خواجه‌نصیرالدین طوسی، به راهنمایی دکتر محمد کریمی. خرم‌‌روز، حامدرضا و محمد طالعی، 1392، ارزیابی و اصلاح موقعیت مکانی ایستگاه‌های شبکة قطار شهری با استفاده از سیستم اطلاعات مکانی و تصمیم‌گیری چندمعیاره، مطالعة موردی: خط سه قطار شهری تهران، نشریة برنامه ریزی و آمایش فضا، دورة هفدهم. شمارة 1، صص 66-87. دفتر تحقیقات کاربردی راهور، 1391، قوانین و مقررات راهور، چاپ اول. شرکت چاپ و انتشارات راه فردا، تهران. رهنما، محمدرحیم، اسدی، امیر و مجتبی روستا،  1392، تحلیل توزیع فضایی قیمت زمین در شهر مشهد، فصلنامة جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، سال پنجم، شمارة 18، صص 86-106. زالی، نادر، 1390، آینده‌نگاری راهبردی و سیاست‌گذاری منطقه‌ای با رویکرد سناریونویسی، فصلنامة مطالعات راهبردی، سال چهاردهم، شمارة 4، صص 33-54. زنگنه، یعقوب، سمیعی‌پور، داوود، حسینی، سید هادی و زکیه آب‌باریکی، 1391، بررسی روندها و انگیزه‌های مهاجرت‌های درون‌شهری؛ مطالعة موردی: سبزوار، نشریة مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، شمارة 7، صص 43-61. طبیبیان، منوچهر، رضایی، ناصر و همایون نورایی، 1391، تبیین آثار مهاجرت درون‌شهری بر پایداری محیط‌های مسکونی؛ مطالعة موردی: محلة کن، منطقة 5 تهران، مجلة محیط‌شناسی، شمارة 61، صص 141-154. طرح جامع سمنان، 1394، مهندسان مشاور معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، جلد 1-6. عباسی‌نژاد، حسین و کیهان شهاب لواسانی، 1393، پیش‌بینی دوره‌های رونق و رکود قیمت مسکن با استفاده از تجزیة موجک و شبکه‌های عصبی مصنوعی، فصلنامة تحقیقات مدل‌سازی اقتصادی، شمارة 18، صص 7-46. فرامرزی، مهران، ابراهیمی، حمیدرضا و ناصر براتی، 1391، مفهوم تفکیک اراضی در گسترش‌های جدید شهری، مطالعة موردی: الگوی تفکیک در شهر زنجان، فصلنامة باغ نظر، سال نهم، شمارة 23، صص 3-10. قزلباش، سمیه، سجادی، ژیلا، صرافی، مظفر و محسن کلانتری، 1394، آینده‌پژوهی به روش سناریونویسی تکوینی، چارچوبی برای پیوند علم و تجربه؛ مطالعة موردی: استان زنجان، فصلنامة جغرافیا، شمارة 47، صص 303- 324. محمدزاده، پرویز، قنبری، ابوالفضل و رقیه ناظم‌فر، 1394، تعیین عوامل مؤثر بر انتخاب مکان واحدهای مسکونی با استفاده از مدل انتخاب گسسته؛ مطالعة موردی: شهر تبریز، فصلنامة اقتصاد و مدیریت شهری. سال سوم، شمارة 10، صص 95- 110. مرکز آمار ایران، 1394، چکیدة نتایج طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوارهای روستایی و شهری سال‌های 1394-1382، نشر مرکز آمار ایران، تهران. مرکز آمار ایران، 1395، چکیدة نتایج طرح آمارگیری از قیمت زمین و اجارة مسکن در شهرهای منتخب، 1379- 1394، نشر مرکز آمار ایران، تهران. مصاحب، مجدالدین، طالعی، محمد، عبادی، حمید و علی سلطانی، 1388، برآورد ریز شبیه‌ساز دسترسی به خدمات شهری: روشی مبتنی بر سامانة اطلاعات مکانی و تلفیق حمل‌ونقل و کاربری، نشریة سنجش‌ازدور و GIS ایران، سال اول، شمارة 2، صص 45-62. 23. Ebrahimi, M., Heidarkahni, H., Abdolmohammadi, A., Firozabadi, A., and Tayyebi, N., 2012, Studying the Effective Factors on Customers' Satisfaction of Urban Housing in Isfahan City, Professional Journal of Social Sciences, Islamic Azad University, Shoshtar Unit, Vol. 6, No. 18, PP. 149-170. (In Persian) 24. Akbari, N., and YarMohammadian, N., 2012, Analyzing of Business Cycle of Private Residential Investment (Markov-Switching Vector Auto Regression Model), Journal of Urban Management, No. 30, PP. 239-252. (In Persian) 25. Bostani, H., Rezaee Dolat Abadi, H., and Goharifar, M., 2014, Regional Planning Based on Scenario with Using of Analytical Hierarchy Process, Case Study: Rural Cooperative of Rostam and Noor Abad Mamaseni Cities, Journal of Geography and Urban-Regional Planning, No. 11, PP. 67-84. (In Persian) 26. Beheshti, M. B., and Zali, N., 2011, Key Factors of Regioanal Development with Planning Approach Based on Scenarios, Case Study: East Azarbayejan, Quarterly Spatial Planning (Modares Human Science), Vol. 15, No. 1, PP. 41-63. (In Persian) 27. Habibi, L., and Jafari Mehr Abadi, M., 2010, Future Studies and Feature Metropolitans with Emphasis on Tehran Metropolitan, Quarterly of Geography and Urban Planning, Vol. 2, No. 6, PP. 97-110. (In Persian) 28. Haghjoo, M. R., Hadian, H., Behzadi, G., Ghaemipour, M., Raeisi, H., and Rostam Abadi, S., 2012, Compilation of Guide Template of Land Subdivision Plans, Mazandaran Engineering System Organization. (In Persian) 29. Khakpour, B., and Samadi, R., 2014, Analysis and Evaluation of Factors Affecting Land and Housing Prices in District No. 3 of Mashhad, Journal of Geography and Urban-Regional Planning, No. 13. PP. 21-38. (In Persian) 30. Khedri, R., 2016, Evaluate the Performance of Segmentation Methods in Modeling Urban Development Land, Dissertation for Master of Science, Civil-Survey Engineering, Supervisor: Dr. Mohammad Karimi, K. N. Toosi University of Technology. (In Persian) 31. Khoram Roz, H. R., and Talei, M., 2013, Evaluation and Reform of the Location of Metro Stations Using GIS and Multi Criteria Decision Making: A Case Study of Tehran, Quarterly Spatial Planning (Modares Human Science), Vol 17, No.1, PP. 66-87. (In Persian) 32. Office of Routs Applied Research, 2012, Rules and Regulations of Routs, 1st Edition, Rahe Farda Printing and Publishing Company, Tehran. (In Persian) 33. Rahnama, M. R., Asadi, A., and Rosta, M., 2013, Analysis of Spatial Distribution of Land Price in Mashhad, Quarterly of Geography and Urban Planning, Vol 5, No. 18, PP. 86-106. (In Persian) 34. Zali, N., 2011, Strategic Foresight and Policy Making with Scenario Building Approach, Quarterly Strategic Studies, Vol. 14, No. 4, PP. 33-54. (In Persian) 35. Zanganeh, Y., 2012, Studying the Trend and Motivation of Inner Urban Immigration, Case Study: Sabzevar, Journal of Arid Regions Geographic's Studies. No. 7, PP. 43-61. (In Persian) 36. Tabibian, M., Rezaee, N., and Noraee, H., 2012, Explaining the Effects Inner Urban Immigration on Housing Environment Sustainability, Case Study: Kan Neighborhood, No. 5 Region of Tehran, Journal of Environment Studies, No. 61, PP. 141-154. (In Persian) 37. Semnan Comprehensive Plan, 2015, Armanshahr Architectural and Urban Planning Consulting Engineers, Vol. 1-6. (In Persian) 38. Shahab Lavasani K., and Abbasi Nejad, H., 2015, Forecasting the Hosing Booms or Busts Using Wavelet Decomposition and Artificial Neural Networks, Journal of Economic Modeling Research, No.18, PP.7-46. (In Persian) 39. Faramarzi, M., Ebrahimi, H., and Barati, N., 2012, An Investigation of Concept of Subdivision in New Urban Extensions, Case Study: Zanjan City, Quarterly Bagh-E Nazarm, Vol. 9, No. 23,  PP. 3-10. (In Persian) 40. Ghezalbash, S., Sajadi, Z., Sarafi, M., and Kalantari, M., 2015, Future Studies Using Formative Scenario Analysis, A Framework to Integrate Science and Practice Case Study: Urban System of Zanjan Province, Quarterly of Geography, No. 47, PP. 303-324. (In Persian) 41. Mohammad Zadeh, P., Ghanbari, A., and Nazemifar, R., 2015, Determination the Factors Affecting the Choice of Residential Units Location, By Using the Discrete Choice Model (The Case of Tabriz), Journal of Urban Economics and Management, Vol. 3, No. 10, PP. 95-110. (In Persian) 42. Statistical Center of Iran, 2014, The Abstract Results of Census Plan of Expenses and Income of the Urban and Rural Households, 2003- 2014, Statistical Center of Iran Publishing, Tehran. (In Persian) 43. Statistical Center of Iran, 2015, The Abstract Results of Census Plan of Land Price and Housing Lease in Selected Cities, 2000- 2015, Statistical Center of Iran Publishing, Tehran. (In Persian) 44. Masaheb, M., Talei, M., Ebadi, H., and Soltani, A., 2009, Estimation of Micro-Simulator Access to Urban Services: A Method Based on the Information System and Integration of Transportation and Land Use, Journal of Remote Sensing and GIS Of Iran, Vol. 1, No. 2, PP. 45-62. (In Persian) 45. Alexandridis, K., and Pijanowski, B. C., 2007, Assessing Multiagent Parcelization Performance in the MABEL Simulation Model Using Monte Carlo Replication Experiments. Environment and Planning B: Planning and Design,Vol. 34, No. 2, PP. 223-244. 46. Cowan, R., 2007, The Dictionary Of Urbanism,  Streetwise Press, London. 47. Dahal, K. R., and Chow, T. E., 2014, A GIS Toolset for Automated Partitioning of Urban Lands. Environmental Modelling and Software, No. 55, PP. 222-234. 48. Demetriou, D., See, L. M., and Stillwell, J., 2012, Landparcels: A Module for Automated Land Partitioning, School of Geography, University of Leeds. 49. Geurs, K. T., and Van Wee, B., 2004, Accessibility Evaluation of Land-Use and Transport Strategies: Review and Research Directions, Journal of Transport Geography, Vol. 12, No. 2, PP. 127-140. 50. Goffette-Nagot, F., Reginster, I., and Thomas, I., 2011, Spatial Analysis of Residential Land Prices in Belgium: Accessibility, Linguistic Border, and Environmental Amenities. Regional Studies, Vol. 45, No. 9, PP. 1253-1268. 51. Kopits, E., Mcconnell, V., and Miles, D., 2012, Lot Size, Zoning, and Household Preferences, Housing Policy Debate, Vol. 22, No. 2, PP. 153-174. 52. Lindgren, M., and Bandhold, H., 2003, Scenario Planning, Palgrave. 53. Moreno, N. L., 2008, A Vector-Based Geographical Cellular Automata Model to Mitigate Scale Sensitivity and to Allow Objects' Geometric Transformation, Library and Archives Canada= Bibliothèque et Archives Canada. 54. Ozus, E., Dokmeci, V., Kiroglu, G., and Egdemir, G., 2007, Spatial Analysis of Residential Prices in Istanbul, European Planning Studies, Vol. 15, No. 5, PP. 707-721. 55. Snoek, M., 2003, The Use and Methodology of Scenario Making, European Journal of Teacher Education, Vol. 26, No. 1, PP. 9-19. 56. Srour, I., Kockelman, K., and Dunn, T., 2002, Accessibility Indices: Connection to Residential Land Prices and Location Choices, Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board, (1805), PP. 25-34. 57. Stevens, D., Dragicevic, S., and Rothley, K., 2007, I-City: A GIS-CA Modeling Tool for Urban Planning and Decision Making, Environ. Model, Softw, No. 22, PP. 761-773. 58. Vanegas, C. A., Aliaga, D. G., Benes, B., and Waddell, P., 2009, Visualization of Simulated Urban Spaces: Inferring Parameterized Generation of Streets, Parcels and Aerial Imagery. IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics, Vol. 15, No. 3, PP. 424-435. 59. Wakchaure, A. S., 2001, An Arcview Tool for Simulating Land Subdivision for Build Out Analysis, Thesis (Msc), Polytechnic Institute and State University, Virginia. 60. White, R., Engelen, G., and Uljee, I., 2015, Modeling Cities and Regions As Complex Systems: From Theory to Planning Applications, MIT Press. 61. Wickramasuriya, R., Chisholm, L. A., Puotinen, M., Gill, N., and Klepeis, P., 2011, An Automated Land Subdivision Tool for Urban and Regional Planning: Concepts, Implementation and Testing, Environmental Modelling and Software, Vol. 26, No. 12, PP. 1675-1684. 62. Wiseman, N., and Patterson, Z., 2016, Testing Block Subdivision Algorithms on Block Designs, Journal of Geographical Systems, Vol. 18, No. 1, PP. 17-43._||_
Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2018.233806.1007464 جغرافیا و برنامه ریزی شهری ارزیابی و تحلیل فضایی شاخص‌های مسکن شهری (مطالعة موردی: شهر گرگان) ارزیابی و تحلیل فضایی شاخص‌های مسکن شهری (مطالعة موردی: شهر گرگان) میرکتولی جعفر استاد دانشکدة جغرافیا، دانشگاه گلستان آریان کیا مصطفی کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه گلستان 23 09 2019 51 3 653 674 22 05 2017 14 02 2018 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_64982.html

مسکن یکی از مهم‌ترین نیازهای اساسی انسان است که از ابتدای تاریخ سکونت، نقش مهمی در شرایط زیستی انسان‌ها داشته است. همچنین یکی از پدیده‌های واقعی و از نخستین مسائلی است که بشر همواره با آن مواجه بوده و برای دگرگونی و یافتن پاسخی مناسب برای آن تلاش کرده است. گونه‌شناسی مساکن نیز مقولة مهمی است که تاکنون در دستگاه‌های متولی برنامه‌ریزی و مدیریت شهری توجهی به آن نشده است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و تحلیل فضایی شاخص‌های مسکن شهری با تأکید بر گونه‌شناسی مسکن، به بررسی واحدهای مسکونی در مناطق شهر گرگان از نظر شاخص‌های دسترسی به امکانات، مشخصات کالبدی، کیفی، کمی و رضایت از معماری مسکن پرداخته است. این نوشتار کاربردی-توسعه‌ای است که با ترکیبی از پژوهش‌های توصیفی، تحلیلی و هم‌بستگی انجام شده است. جامعة آماری پژوهش حاضر شهر گرگان و نمونه‌های پژوهش 375 است که مورد در قالب پرسشنامه در اختیار خانوارها قرار گرفته است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای SPSSو GISاستفاده شده است. براساس یافته‌های پژوهش، بیشترین تفاوت و تنوع مسکن از نظر شاخص‌های مورد بررسی در منطقة 2 و کمترین آن در منطقة 1 شهری به‌دلیل شباهت بسیار و نزدیکی سبک معماری ساختمان‌های مسکونی این منطقه به یکدیگر تفاوت جزئی دارند. منطقة 3 نیز رتبة متوسط را دارد که دلیل آن می‌تواند نزدیکی اقوام مهاجر و بومی ساکن در این منطقه از نظر اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی باشد.

 رگرسیون خطی گام‌به‌گام شاخص‌های مسکن شهر گرگان گونه‌شناسی ابراهیم‌زاده، عیسی و عزت‌اله قاسمی، 1394، ارزیابی شاخص‌های کالبدی مسکن شهری با رویکرد توسعةه پایدار (مطالعة موردی: شهر سامان)، فصلنامة مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، سال 7هفتم، شمارة 26، صص 104-83. ابراهیم‌زاده، عیسی و مصطفی صیدی، 1391، تحلیلی بر اسکان غیررسمی و تعیین ضریب تأثیر عامل‌ها با استفاده از مدل تحلیل مسیر (مطالعة موردی: شاطرآباد کرمانشاه)، نشریة جغرافیا و برنامه‌ریزی، سال 16شانزدهم، شمارة 41، صص22-1. احدنژاد روشتی، محسن و سمیرا مرادی‌مفرد، 1392، نقش استراتژی توسعة شهری (CDS) در سیاست‌های تأمین مسکن گروه‌های کم‌درآمدکم درآمد شهری (مطالعة موردی: ناحیة صفرآباد و بی‌سیم شهر زنجان)، فصلنامة برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال3، شماره12، صص 48-35. اسدی، احمد و محمدرضا پورمحمدی، 1393، ارزیابی پروژه‌های مسکن مهر شهر زنجان، نشریة تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال14، شمارة 33، صص 192-171. ایزدی، حسن، برزگر، سپیده، پاکشیر، عبدالرضا و خلیل حاجی‌پور، 1393، سنجش ارزش‌های محیطی اثرگذار بر رضایتمندی از محل سکونت (مطالعة موردی: معالی‌آباد شیراز)، فصلنامة جغرافیا و آمایش شهری-منطقه‌ای، شمارة 11، صص 66-49. آقاجانی، آرام، 1393، آسیب‌شناسی کالبدی مساکن روستایی با تأکید بر توسعه پایدار (مطالعة موردی: بخش مرکزی اصفهان، دهستان کرارج)، پایان‌نامة مقطع کارشناسی ارشد با راهنمایی دکتر علی‌اکبر نجفی کانی، دانشگاه گلستان. بررّانی، مریم، مصیب‌زاده، علی و میرحجت موسوی، 1392، برآورد مسکن مورد نیاز شهر ارومیه تا افق سال 1395، همایش معماری پایدار و توسعة شهری. پورمحمدی، محمدرضا و حسن محمودزاده، 1393، ارزیابی کیفی موقعیت مکانی کاربری مسکونی در شهر تبریز با روش تحلیل سلسله‌ مراتبی، نشریة جغرافیا و برنامه‌ریزی، سال 19نوزدهم، شمارة 51، صص 80-59. حسن‌پورلمر، سعید، ،1393، گونه‌شناسی خانه‌های سنتی شهرستان تالش (نمونةه موردی: روستای خاله‌ سرا 57)، فصلنامة مسکن و محیط روستا، شمارة 147، صص 131- 117.  حکمت‌نیا، حسن و ژینوس انصاری، 1391، برنامه‌ریزی مسکن شهر میبد با رویکرد توسعة پایدار، فصلنامة پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شمارة 79، صص 207-191. حکیمی، هادی، پورمحمدی، محمدرضا، پرهیزکار، اکبر، مشکینی، ابوالفضل، پورطاهری، مهدی، 1390، ارزیابی شاخص­های کمی و کیفی مسکن در سکونتگاه­های غیررسمی ایران، مطالعه موردی: جمشیدآباد خوی، مجله جغرافیا و برنامه­ریزی محیطی، سال 22، شمارة 44.  راشدی اشرفی، بهروز، حقیقی‌فرد، مرتضی و سها پورمحمد، 1392، گونه‌شناسی مسکن در بافت قدیم شیراز (تا انتهای دوران قاجار در جهت استخراج مصادیق پایدار)، اولین کنفرانس ملی معماری و فضاهای شهری پایدار، مشهد، آذر.  ربیعی‌فر، ولی‌اآله، حقیقت‌نائینی، غلامرضا و فریبا قرایی، 1392، ارزیابی ابعاد کالبدی مسکن با رویکرد توسعة پایدار شهری (نمونة موردی: منطقة 8 شهر کرج)، فصلنامة معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، دورة 6، شمارة 11، صص 321- 307.  رحمانی، محمد و مسعود مهدوی، 1390، تحلیلی بر مکان‌یابی اراضی مسکن در شهرهای اقماری با روش TOPSIS، (نمونة موردی: شهر صالح‌آباد همدان)، فصلنامة جغرافیایی آمایش محیط، شمارة 14، صص 194-165.  رحمانی، مریم، 1393، بررسی شاخص‌های کمی و کیفی مسکن در سکونتگاه‌های رسمی و غیررسمی (مطالعة موردی: مناطق سه 3 و 4چهار مشهد)، پایان‌نامة مقطع کارشناسی ارشد به راهنمایی دکتر علیرضا خواجه‌ شاهکویی، دانشگاه گلستان.  رضایی ‌راد، هادی و مجتبی رفیعیان، 1391، سنجش فضایی کیفیت مسکن در شهر سبزوار با استفاده از روش تحلیلی، فصلنامة دانشکدة هنر، شمارة 8، صص 109-95.  رنجبر، احسان،؛ سادات موسوی‌ سروینه‌باغی، الهه و نینا مرادی، نینا، 1394، گونه‌شناسی کالبدی میدان‌های مرکز محلّه در بافت تاریخی گرگان، فصلنامة مطالعاتی شهر ایرانی اسلامی، شمارة 21، صص 78- 67.  زارعی، محمدابراهیم، 1394، گونه‌شناسی معماری مساجد محله‌ای شهر سنندج در دورة قاجار، فصلنامة مطالعاتی شهر ایرانی اسلامی، شمارة 19، صص 28-15.  سلطان‌زاده، حسین و قاسمی‌نیا، مازیار، 1393، گونه‌شناسی ساختار کالبدی- کارکردی معماری مسکونی استان گلستان، فصلنامة آرمان‌شهر، شمارة 7، صص 15-1.  شعبانی، مرتضی و مجتبی رفیعیان، 1394، تحلیل شاخص‌های خلاقیت شهری در نظام سکونتگاهی استان مازندران، فصلنامة جغرافیا و آمایش شهری- منطقه‌ای، شمارة 16، صص 34-19.  شهبازی، کیومرث و زهرا کلانتری، 1391، اثرات شوک‌های سیاست‌های پولی و مالی بر متغیرهای بازار مسکن در ایران: رهیافت SVAR، فصلنامة پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، سال 20، شمارة 61، صص 104-77.  صارمی، حمیدرضا و مریم ابراهیم‌پور، 1391، بررسی شاخص‌های مسکن ایران و جهان، فصلنامة هویت شهر، شمارة 10، سال 6، صص 102-91.  ضرابی، اصغر و محمود محمودزاده، 1394، تحلیلی بر وضعیت مسکن استان اصفهان با استفاده از تحلیل عاملی و ویکور، فصلنامة برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، سال 5، شمارة 1، صص 62-49.  عابدینی، اصغر، 1394، تحلیل تطبیقی شاخص‌های مسکن در سکونتگاه‌های غیررسمی (مورد مطالعه: محلة اسلام‌آباد کشتارگاه ارومیه)، مسکن و فصلنامة مسکن و محیط روستا، شمارة 149، صص 66-51.  غمخوار، ایرج، کشوردوست، علیرضا، حسن‌پور، رضا و پری موسی‌پور میاندهی، 1392، بررسی شاخص‌های کمی، کیفی و برآورد مسکن مورد نیاز شهر رشت در افق 1400، چشم‌انداز جغرافیایی در مطالعات انسانی، سال 8، شمارة 25، صص 95-95.  کشتکار، لیلا، امان‌پور، سعید، سلیمانی‌راد، اسماعیل و صادق مختاری‌ چلچله، 1393، تخمین قیمت مسکن شهر اهواز با استفاده از شبکة عصبی، فصلنامة اقتصاد و مدیریت شهری، سال 3، شمارة 9، صص 57-45.  گمار، مونا و مجید شمس، 1394، ارزیابی شاخص‌های کمی و کیفی مسکن در استان همدان (با تأکید بر اقشار کم درآمد)، فصلنامة برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال 5، شمارة 20، صص 68-55.  لطفی، صدیقه و زلیخا خیرخواه، 1391، بررسی کمی و کیفی و پیش‌بینی مسکن مورد نیاز (مطالعه موردی: شهر ساری افق 1400)، فصلنامة جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری چشم‌انداز زاگرس، سال 4، شمارة 12، صص 58-41. محمدزاده، رحمت و بخشوده، شهاب، 1392، درآمدی بر بازتولید فضاهای مسکونی در نواحی حاشیه­نشین (مطالعه موردی: منطقه سیلاب تبریز)، نشریه جغرافیا و برنامه­ریزی، سال 17، شماره 42.  محمدزاده، رحمت، 1390، بررسی کیفیت عوامل فضایی و کالبدی فضاهای باز مجتمع‌های مسکونی شهر جدید سهند، نشریة هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی، شمارة 47، صص 302-279.  محمدی، جمال، شاهسونی، محمدجاسم و نسرین شریفی، 1392، بررسی وضعیت مسکن در سکونتگاه‌های غیررسمی و ارایة راهبردهای ساماندهی آن‌ها (نمونة موردی: سکونتگاه‌های واقع در حریم 5 تا 10 کیلومتری نیروگاه اتمی بوشهر)، مجلة برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، سال 3، شمارة 1، صص 100-75.  محمدی، کاوه و محمدتقی رضویان، 1390، بررسی وضعیت شاخص‌های مسکن در شهر سردشت استان آذربایجان غربی (مطالعةه موردی: شهر سردشت استان آذربایجان غربی)، فصلنامة آمایش محیط، شمارة 17، صص110- 87.  مرادی‌اسطلخ‌زیر، گیتی،، 1394، شناخت و اولویت‌بندی الگوهای صحیح مسکن روستایی در توسعةه پایدار معماری روستا با استفاده از تکنیک‌های  MADM شهرستان ماسال، فصلنامة مدیریت شهری، شمارة 40، صص 398- 383.  مرصوصی، نفیسه، حاتمی‌ نژاد، حسین، طالشی، مصطفی و حامد عباسی، 1391، بررسی وضعیت مسکن غیررسمی در شهرهای استان تهران با استفاده از تحلیل خوشه‌ای، نشریة تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال 12، شمارة 26، صص 105- 85.  مسعودی‌راد، مونا، رفیعیان، مجتبی، رضائی، مریم و ماندانا مسعودی‌راد، 1393، سنجش میزان رضایتمندی ساکنان از کیفیت سکونتی مسکن مهر (مورد: مهرشهر زاهدان)، فصلنامة جغرافیا و آمایش شهری-منطقه‌ای، شمارة 12، صص 150-135.  معماریان، غلامحسین و محمدعلی طبرسا، 1392، گونه و گونه‌شناسی معماری، نشریة انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، شمارة 6، صص 114-103.  ملکی، سعید، 1390، بررسی وضعیت شاخص‌های کمی و کیفی اجتماعی مسکن در شهرستان اهواز، فصلنامة علمی- پژوهشی فضای جغرافیایی، سال 11، شمارة 36، صص 130-103.  مهندساین مشاور معمار و شهرساز پارت، 1392.  وارثی، حمیدرضا و محمود محمودزاده، 1394، برنامه‌ریزی مسکن دهک‌های درآمدی استان اصفهان (مطالعة موردی: خانوارهای شهری استان اصفهان)، فصلنامة آمایش جغرافیایی فضا، سال 5، شمارة 18، صص 151-115.  هادی‌زاده ‌زرگر، صادق، هاشمی ‌امری، وحید و محمد مسعود، 1392، سنجش توسعه‌یافتگی مناطق شهری اصفهان در بخش مسکن، فصلنامة مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، سال 5، شمارة 17، صص 100-85. 41. Abedini, A.sghar, 2015, Comparative Analysis Of Indicators oOf Housing iIn Informal Settlements (Case Study: Islamabad Neighborhood, Urmia’s Slaughterhouse), Journal oOf Housing aAnd Rural Housing aAnd Environment, No. 149, PP. 51-66., (In Persian). 42. Ahadnejad Roshti, Mohsen M., aAnd Samira Moradi Mofrad, S., 2013, The City Development Strategy (CDS) Role iIn Supplying Houses fFor Low-Income Groups iIn Urban Housing Policy (Case Study: Safarabad District aAnd Bisim-Shahr City oOf Zanjan Province), Journal oOf Regional Planning, The Third YearVol. 3, No.Issue  12, PP. 35-48., (In Persian). 43. Aqajani, A.ram, 2014, Basic Pathology oOf Rural Housing wWith aAn Emphasis oOn tThe Sustainable Development (Case Study: The Central Parts oOf Isfahan City aAnd Keraj Rural Districts), MA Dissertation Under tThe Guidance oOf Doctor Ali Akbar Najafi Minerals, Golestan University. 44. Asadi, A.,hmad aAnd Mohammad Reza Pour -Mohammadi, M. R., 2014, TheZanjan City’s Mehr Housing Project Evaluation, Application oOf Geographic Sciences Research, Issue No. 33, PP. 171-192., (In Persian). 45. Brani, M.aryam, Mosayeb Zadeh, A.,li aAnd  Mirhojjat  Mousavi, M., 2013, Calculation oOf Housing Need iIn Urmia tTo tThe Horizon oOf 2016, Congress oOf Sustainable Architecture aAnd Urban Development., (In Persian). 46. Consulting Engineers Architects and& Urbanism Part, 2013., (In Persian). 47. Ebrahimzadeh, E.,isa aAnd Ezatoulah. Ghasemi, E., 2015, Evaluation oOf Basic Indicators oOf Urban Housing wWith Sustainable Development Approach (Case Study: City oOf Saman), Journal oOf Urban aAnd Regional Studies aAnd Research, The Seventh YearVol. 7, Number No. 26, Twenty-Six, PP. 83-104., (In Persian). 48. Ebrahimzadeh, Eisa E., aAnd Mustafa Seyyedi, M., 2012, An Analysis oOf Unofficial Settlements aAnd Determination oOf tThe  Amount oOf Factors bBy Using Path Analysis Model (Case Study: City oOf Shaterabad iIn Kermanshah Province), Journal oOf Geography Aannd Planning, Vol. 16, No.Issue 41, PP. 1-22., (In Persian) 49. Ekhaese Eghosa Noel, P.rof, 2014, Adeyemi Ekudayo Adeyinka, Atamewan Eugene Ehimatie “Causal Factors iIn Evolving Housing Typologies iIn Benin Traditional Archiecture, Global Journal oOf Arts Humanities aAnd Social Sciences, Vol. 2, No. 4, PP. 1-14., June. 50. Ezadi, HassanH, Barzegar, S.epideh, Pakshir, Abdul.  R.,eza aAnd Khalil Hajipour, K., 2014, The Evaluation oOf Effective Environmental Values oOn tThe Satisfaction oOf People wWith tThe Place oOf Residence (Case Study: Maali Abad Area), Journal oOf Geography aAnd Urban-Regional Planning, No, 11. PP. 49-66., (In Persian). 51. Ghamkhar, I.raj, Keshvar Doust, A.li R.eza, Hassan Pour, R.,eza aAnd Parry Mousapour Miyandehi, P., 2013, Studying tThe Quantitative, Qualitative aAnd Housing Estimating tThe Required Housing iIn Rasht Until 2021, The Geographical Landscape iIn Human Studies, No.Issue 25, PP. 95-112., (In Persian). 52. Gomar, M.ona, and Shams, M.ajid, 2015, Assessment oOf tThe Quantitative aAnd Qualitative Indicators oOf Housing iIn tThe Hamadan Province (With aAn Emphasis oOn Low-Income Community oOf People), Regional Planning Journal, No.Issue 20, PP. 55-68., (In Persian). 53. Guney, Y., 2007, Type aAnd Typology iIn Architectural Discourse, BAU FBE Dergisi,. PP 3-18. 54. Hadizadeh Zargar, S.adegh, Hashemi Amri, V., ahid aAnd Mohammad M.,asoud, 2013, Assessment oOf Urban Development iIn tThe Housing Sectors oOf Isfahan, Journal oOf Urban aAnd Regional Studies aAnd Research, No. 1717th Issue, PP. 85-100., (In Persian). 55. Hakimi, Hadi, Pourmohammadi, Mohammad Reza, Parhizkar, Akbar, Meshkini, Abolfazl, and Pourtahari, Mehdi 2011, Evaluation of Quantitative and Qualitative Indicators of Housing in Iranian Informal Settlements, Case Study: Jamshidabad Khoy, Journal of Geography and Environmental Planning, Vol. 22 , No 44. (In Persian) 56. Hassan Pourlamr, S.aeid, 2014, Traditional Housing Typology Ooff Talesh City (Case Study: Khale-Sara Village 57), Journal oOf Housing aAnd Rural Environment, No. 147, PP. 117-131., (In Persian). 57. Hekmatnia, Hassan H., aAnd Xinous Ansari, X., 2012, Housing Planning oOf tThe Meybod City wWith Sustainable Development Approach, Human Geography Studies, No.Issue 79, PP. 191-207., (In Persian). 58. Keshtkar, L.,eila Aman Pour, S.,aeid Soleymani Rad, I.,smaeil aAnd Sadegh Mokhtari Chelchele, S.,  2014, Estimating tThe Housing Prices iIn Ahvaz Using Neural Network, Journal oOf Urban Economics aAnd Management, No. 9,Issue Ninth, PP. 45-57., (In Persian). 59. Lotfi, S.edighe, and Zoleykha Kheirkhah, Z., 2012, Studying tThe Quality, Quantity aAnd Predicting tThe Amount oOf Needed Housing (Case Study: Sari City Untill 2021), Journal oOf Geography aAnd Urban Planning oOf Zagros Landscape, No.Issue 12, PP. 41-58., (In Persian). 60. Maleki, S.aeid, 2011, Assessment oOf tThe Status oOf Qualitative, Quantitative aAnd Social Indicators oOf Housing  iIn tThe City oOf Ahvaz, The Journal oOf Geographical Space, The Eleventh YearVol. 11, No. 36, PP. 103-130., (In Persian). 61. Marsousi, NafiseN., Hataminezhad, H.,osein, Taleshi, M.,ostafa aAnd Hamed Abbasi, H., 2012, Surveying tThe Status oOf Informal Housing iIn tThe Cities oOf Tehran Province Using Cluster Analysis, Practical Researches oOf Geographical Sciences Journal, No.Issue 26, PP. 85-105., (In Persian). 62. Masoudi Rad, M.ona, Rafieian, M.ojtaba, Rezaei, M.,aryam aAnd Mandana Masoudi Rad, M., 2014, Measurement tThe Satisfaction oOf Residents oOf Residential Qualities oOf Mehr Housing (Case Study: Mehr Shahr In Zahedan), Journal oOf Geography aAnd Preparation oOf Urban-Regional Planning, No. 12,  PP. 135-150., (In Persian). 63. Memarian, Gholam Gh.,Hossein aAnd Ali Tabarsa, A., 2013, Type aAnd Typology oOf Architecture, Iranian Scientific Society oOf Architecture aAnd Urbanism Journal, No. 6, PP. 103-114., (In Persian). 64. Michael E., S.mith, 2014, Housing iIn Premodern Cities: Patterns oOf Social aAnd Spatial Variation, Archnet-Ijar, Vol. 8, No.Issue 3, PP. (207-222), Original Research Articles, November. 65. Mohammad Zadeh, R.ahmat, 2011, Studying tThe Quality oOf Spatial aAnd Basic Factors oOf Open Spaces oOf Residential Complexes oOf tThe New Town: Sahand, Fine Arts- Architecture aAnd Urbanism Magazine, No.Issue 47, PP. 279- 302., (In Persian). 66. Mohammadi, Jamal., Shahsavani, M. J.,ohammd Jasem aAnd Nasrin Sharifi, N., 2013, Surveying tThe Status oOf Housing iIn Informal Settlements aAnd Finding Strategies fFor Organizing Them (Case Study: Settlements Located iIn Territory 5 tTo 10 Kilometers Bushehr Nuclear Power Plant), Journal oOf Spatial Planning (Geography), No. 1,Issue One, PP. 75-100., (In Persian). 67. Mohammadi, Kaveh K., and& Mohammad Taghi Razavian, M. T., 2011, Checking tThe Status oOf Housing Index oOf Sardasht City iIn West Azerbaijan Province (Case Study: Sardasht, West Azarbaijan Province), Journal oOf Manipulating tThe Environment, No. 17, PP. 87-110., (In Persian). 68. Mohammadzadeh, Rahmat and Bakhshoudeh, Shahab, 2013, Income On Reproduce of Residential spaces at Suburbs (Case Study: Tabriz flood zone), Journal of Geography and Planning, Vol. 17, No 42. (In Persian). 69. Moradi Estalkh Zir, GityG, 2015, Identifying aAnd Prioritizing tThe Correct Patterns oOf Rural Housing iIn tThe Sustainable Development oOf Rural Architecture Using MADM Techniques, Masal City, Urban Management Journal, No.Issue 40, PP. 383- 398., (In Persian). 70. Moudon, A.Anne V.ernez, 1994, A Catholic Approach tTo Organizing wWhat Urban Designers Should Know , Journal oOf Planning Literature , May , PP. 332-349. 71. Pfeifer, G., and Brauneck, P., 2008, Courtyard Houses: A Housing Typology, Berlin, Springer. 72. Pour-Mohammadi, M.ohammad R.,eza aAnd Hassan Mahmoud Zadeh, H., 2014, Assessment Of of Residential -Places Quality In in tThe City Of of Tabriz With with The the Analytic Hierarchy Method, Journal Of of Geography And and Planning, Vol. 19, Issue No. 51, PP. 59-80., (In Persian). 73. Rabii Far, V., ali Ollah., Haghighat Naini, Gholamreza Gh., And and Fariba Gharaei, F., 2013, To Assess The the Basic Dimensions Of of Housing With with Urban Sustainable Development Approach, A Case Study Of of 8 In in Karaj, Journal Of of Architecture And and Urban Utopia, Issue No. 11, PP. 307-321., (In Persian). 74. Rahmani, M.aryam, 2014, Reviewing tThe Qualitative aAnd Quantitative Indicators oOf Housing iIn Both Formal aAnd Informal Settlements (Case Study: The Third aAnd Fourth Regions Oof Mashhad), Master's Degree Dissertation Under tThe Guidance oOf Doctor Alireza Khajeh Shahkoubi, Golestan University., (In Persian). 75. Rahmani, M., ohammad anAnd Masoud. Mahdavi Hajilouyi, M., 2011, An Analysis ofOf Finding Appropriate Lands fFor Housing iIn Small Towns Which Are Located Beside Metropolises  wWith TOPSIS Method, (A Case Study oOf Saleh Abad iIn Hamadan Province), Geographic Journal oOf Preparation oOf tThe Environment 14, PP. 165-194., (In Persian). 76. Ranjbar, E.,hsan; Sadat Mousavi Sarvineh Baghi, E.,laheh aAnd Moradi, N.ina, 2015, Basic Typology oOf tThe Central Squares iIn tThe Historical Context oOf Gorgan, Journal oOf Iranian Studies, No. 21, PPp. 78-67., (In Persian). 77. Rashidi Ashrafi, B.ehrouz, Haghighi -Fard, M.,orteza aAnd Soha Pourmohammad, S., 2013, Typology oOf Housing iIn tThe Context oOf tThe Old Shiraz (Until The End oOf tThe Qajar Period iIn Order tTo Extract Sustainable Instances), The First National Conference oOn Sustainable Architecture aAnd Urban Spaces, Mashhad, December., (In Persian). 78. Reichlin, B., 1985, Type aAnd Tradition oOf Modern, Casabella, 509-510, PP. 32-39. 79. Rezai Rad, H.,adi aAnd Mojtaba Rafieian, M., 2012, Measuring tThe Quality Oof Housing Space iIn Sabzevar City Using Analytical Method, Faculty oOf Arts, 8, PP. 95-109., (In Persian). 80.  Roman, T.rubka, and Stephen G.lackin, 2016, Modelling Housing Typologies fFor Urban Redevelopment Scenario Planning Computers, Environment aAnd Urban Systems, Vol.ume 57, PP.ages 199-211. 81. Saremi, H.,amidreza aAnd Maryam Ebrahimpour, M., 2012, Studying tThe Iran aAnd tThe World's Housing Index, City’s Identity Journal, The Tenth NumberVol. 9, The Sixth YearNo. 6, PP. 91-102., (In Persian). 82. Shabani, M.,orteza aAnd  Mojtaba. Rafieian, M., 2015, Analysis oOf Indicators oOf Urban Creativity iIn Settlement System oOf Mazandaran Province, Journal oOf Geography aAnd Preparation oOf Urban-Regional Planning, No. 16, PP. 19-34., (In Persian). 83. Shahbazi, K.,iomars aAnd Zahra Kalantari, Z.,  2012, Impacts oOf Monetary a And Financial Policies Shocks oOn Housing Market Variables iIn Iran: SVAR Approach, Journal oOf Researches aAnd Economic Policies, Vol. 12The Twentieth Year, No.Issue 61, PP. 77-104., (In Persian). 84. Soltanzadeh, H.,ossein aAnd Ghaseminia, M.aziar, 2014, The Typology oOf tThe Fundamental-Functional Structure oOf Residential Architecture iIn Golestan Province, Armanshahr Journal, No. 7, PPp. 1-155-1., (In Persian). 85. Strappa, G.,  1998, The Notion oOf Enclosure iIn tThe Formation oOf Special Building Type , In : Attilio Petruccioli , .Typological Process aAnd Design Theory , Agha Khan Program fFor Islamic Architecture , .Conference Proceeding. 86. Varesi, H.,amidreza aAnd Mahmoud Mahmoud Zadeh, M., 2015, Housing Planning oOf Isfahan Income Deciles (Case Study: Isfahan Urban Households), The Preparation oOf Geographical Space Journal, No. 1818th Issue, PP. 1-15., (In Persian). 87. Vidler, A., 1976, The Third Typology, In Hays, K  .Michael (Ed), Architecture Theory Since 1968, MIT Press/ Cambridge Massachusetts / London, PP. 288- 294. 88. Vidler, A., 1977, The Idea oOf Type: The Transformation oOf tThe Academic Ideal, 1750-1830, .Journal fFor Ideals aAnd Criticism iIn Architecture, Newyork, Princeton Architectural Press. 89. Westaway, Margaret S., 2006, A Longitudinal Investigation oOf Satisfaction wWith Personal aAnd Environmental Quality oOf Life iIn aAn Informal South African Housing Settlement, Doornkop, Soweto, Habitat International, Vol, 30,: PP. 175-189. 90. Zarabi, A.,sghar aAnd Mahmoud Mahmoud Zadeh, M., 2015, An Analysis  oOn tThe Status oOf Housing iIn Isfahan Province Using Factor Analysis aAnd VIKOR, Spatial Planning Journal (Geography), No. 1Issue One, PP. 49-62., (In Persian). 91. Zarei, M. ohammad Ebrahim, 2015, Typology oOf tThe Architecture oOf tThe Mosques iIn tThe Neighborhood oOf Sanandaj During tThe Qajar Period, The Study Journal oOf Iranian-Islamic City, No. 19, PPp. 2815-1528., (In Persian)._||_
Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2018.244546.1007573 جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری ارزیابی پایداری گردشگری مذهبی (مطالعۀ موردی: امام‌زاده حمزه علی استان چهارمحال و بختیاری) ارزیابی پایداری گردشگری مذهبی (مطالعۀ موردی: امام‌زاده حمزه علی استان چهارمحال و بختیاری) رضایی پژمان عضو هیئت‌علمی دانشگاه یزد چهارراهی ذبیح‌الله دانشجوی دکتری آمایش سرزمین، دانشگاه تهران 23 09 2019 51 3 675 691 27 10 2017 17 02 2018 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_64988.html

تعیین میزان پایداری مقاصد گردشگری نقش مهمی در برنامه‌ریزی توسعة این مراکز دارد. براین‌اساس در پژوهش کاربردی و توصیفی-تحلیلی حاضر، امام‌زاده حمزه علی واقع در استان چهارمحال و بختیاری به‌عنوان مطالعة موردی انتخاب شده است. جامعة آماری پژوهش حاضر 4 هزار گردشگر و زائر این امام‌زاده در ماه‌های گردشگرپذیر هستند. حجم نمونه نیز براساس فرمول کوکران 350 مورد است. به‌منظور ارزیابی پایداری امام‌زاده حمزه‌علی و تعیین جایگاه آن در چرخة حیات گردشگری از مدل تلفیقی آلن–باتلر استفاده شده است. براساس نتایج پژوهش، بیشترین میزان پایداری در امام‌زاده حمزه‌علی به پایداری اجتماعی و فرهنگی مربوط است و با توجه به ارزش 13/5 این بعد از توسعة پایدار در شرایط پایداری متوسط قرار دارد. پس از آن پایداری کالبدی و فیزیکی با ارزش 97/4 (پایداری متوسط) در رتبة بعدی قرار دارد. کمترین میزان پایداری مربوط به بعد زیست‌محیطی با ارزش 71/3 (شرایط تقریباً ناپایدار) و پس از آن بعد اقتصادی با ارزش 56/4 (پایداری متوسط) است. درمجموع، از ترکیب همة ابعاد توسعة پایدار در زمینة رفاه سیستم انسانی (امتیاز 85/4) و رفاه اکوسیستم (امتیاز 34/4)، این امام‌زاده در وضعیت پایداری متوسط قرار دارد. همچنین امتیاز امام‌زاده در چرخة حیات گردشگری 159/0 است که در مرحلة مداخله و درگیرشدن قرار گرفته است.

 ارزیابی پایداری امام‌زاده حمزه‌علی چرخة حیات گردشگری چهارمحال و بختیاری گردشگری مذهبی ابراهیم‌زاده، عیسی، کاظمی‌زاد، شمس‌الله و محمد اسکندری ثانی، 1390، برنامه‌ریزی استراتژیک توسعة گردشگری با تأکید بر گردشگری مذهبی (مطالعة موردی: شهر قم)، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شمارة 76، صص 115-141. ادارة کل اوقاف و امور خیریة استان چهارمحال و بختیاری، 1394، بقاع متبرکة استان چهارمحال و بختیاری. ادارة کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان چهارمحال و بختیاری، 1388، طرح امکان‌سنجی منطقة نمونة گردشگری امام‌زاده حمزه‌علی، معاونت سرمایه‌گذاری. ادارة کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان چهارمحال و بختیاری، 1390، شناسة مسیرهای گردشگری استان، معاونت گردشگری. اکبریان رونیزی، سعیدرضا و محمدرضا رضوانی، 1394، تحلیل و تبیین پایداری توسعة گردشگری در منـاطق روستـایی (مطالعۀ موردی: بخش مرکزی شهرستـان دماوند)، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دورة چهل‌و‌هفتم، شمارة 1، صص 81-95. باباخان‌زاده، ادریس و صدیقه لطفی، 1391، ارزیابی اثرات گردشگری بر روستای قوری قلعه، فصلنامة مطالعات مدیریت گردشگری، دورة هفتم، شمارة 20، صص 81-116. بل، سیمون و استفان مورس، 1385، سنجش پایداری، ترجمة ناصر شاهنوشی و یدالله آذرین‌فر، انتشارات دانشگاه فردوسی، مشهد. تقوایی، مسعود، موسوی، سید علی و یونس غلامی، 1389، تحلیلی بر توسعة گردشگری مذهبی (مطالعة موردی: شهرستان نورآباد ممسنی)، فصلنامة فضای جغرافیایی، سال دهم، شمارة 31، صص 39-63. جمعه‌پور، محمود و نرجس کیومرث، 1391، بررسی اثرات گردشگری بر دارایی‌ها و فعالیت‌های معیشتی مردم در چارچوب معیشت پایدار گردشگری (مطالعة موردی روستای زیارت)، فصلنامة مطالعات مدیریت گردشگری، سال هفتم، شمارة 71، صص 87-119. چاک‌گی، ادواردو فایوسولا، 1379، جهانگردی در چشم‌اندازی جامع، ترجمة علی پارسایان و محمد اعرابی، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، تهران. حسن‌نژاد، مریم، براتی، جواد، رفیعی، هادی و محمد مظهری، 1393، شناسایی استراتژی‌های توسعة سرمایه‌گذاری گردشگری مذهبی در ایران (مطالعة موردی: زیارتگاه امام رضا (ع))، مجلة برنامه‌ریزی و توسعة گردشگری، سال سوم، شمارة 9، صص 88-109. حمزه، فرهاد و فاطمه هادی اصل، 1393، ارزیابی جایگاه گردشگری عسلویه در مدل باتلر، اولین همایش ملی گردشگری سبز در ایران، تهران. دهشیری، محمدرضا، 1394، ارزیابی عوامل مؤثر بر گردشگری مذهبی در ایران، مجلة برنامه‌ریزی و توسعة گردشگری، سال چهارم، شمارة 12، صص 72-92. رضایی، پژمان، 1395، مقدمه‌ای بر برنامه‌ریزی مناطق نمونة گردشگری در ایران، انتشارات دانشگاه یزد، یزد. رضوانی، علی‌اصغر، 1379، جغرافیا و صنعت توریسم، انتشارات دانشگاه پیام‌نور. رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا، بیشمی، بهار، سجاسی قیداری، حمدالله و یوسف حسن‌پور، 1388، نقش کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی در توریسم جهانی، فصلنامة ژئوپلیتیک، سال پنجم، شمارة 2، صص 138-168. رکن الدین افتخاری، عبدالرضا؛ آقایاری هیر، محسن، 1386، سطح بندی پایداری توسعه روستایی، مطالعه موردی بخش هیر، پژوهش های جغرافیایی، زمستان 1386، شماره: 62، صص 44-31. ریاحی سامانی، نادر، 1389، جایگاه اماکن زیارتی در توسعة گردشگری ایران، چاپ اول، سازمان چاپ و انتشارات، تهران. سازمان اوقاف و امور خیریه، 1396، پایگاه جامع امامزادگان و بقاع متبرکه ایران اسلامی. سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری ایران، 1390، دانشنامة تاریخ معماری ایران‌شهر. ضرغام بروجنی، حمید و ترکمان، نسرین، 1392، تحلیلی بر توسعة گردشگری مذهبی در استان همدان، فصلنامة علوم مدیریت ایران، سال هشتم، شمارة 30، صص 57-81. ضرغام بروجنی، حمید، 1392، برنامه‌ریزی توسعة جهانگردی رویکردی هم‌پیوند و پایدار، انتشارات مهکامه، تهران. فراهانی، حسین، ولائی، محمد و زهرا صدقی سراسکانرود، 1392، بررسی نقش گردشگری مذهبی در توسعة روستایی از دیدگاه گردشگران (مطالعة موردی: روستای چکان شهرستان مراغه)، اندیشة جغرافیایی، سال هفتم، شمارة 14، صص 37-56. کیانی سلمی، صدیقه، شاطریان، محسن و لیلا ابراهیمی، 1396، ارزیابی فرایند توسعة گردشگری براساس مدل چرخة حیات مقصد (نمونة موردی: شهرستان بویراحمد)، فصلنامة جغرافیایی فضای گردشگری، دورة ششم، شمارة 22، صص 43-60. محمدی‌یگانه، بهروز، چراغی، مهدی و محمد ولائی، 1392، نقش گردشگری مذهبی در توسعة روستایی با تأکید بر کیفیت زندگی و سرمایة اجتماعی (مطالعة موردی: روستای قپچاق شهرستان میاندوآب)، نشریة تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال سیزدهم، شمارة 30، صص 7-25. محمودی، بیت‌الله، فقهی، جهانگیر، مخدوم، مجید و محمد عواطفی همت، 1394، ارزیابی فرایند پایداری در سطوح محلی براساس رویکرد IUCN (مطالعة موردی: ناحیة عرفی منج در شهرستان لردگان)، فصلنامة محیط‌زیست طبیعی، منابع طبیعی ایران، دورة شصت‌و‌هشتم، شمارة 4، صص 653-663. مرکز آمار ایران، 1391، سرشماری نفوس و مسکن 1390، فرهنگ آبادی‌های کشور، استان چهارمحال و بختیاری. معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری، 1390، سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404، معاونت مجلس و مناطق. موسوی، میرنجف، عبداله‌زاده، مهدی و علی باقری کشکولی، 1394، گردشگری مذهبی (ماهیت و مفاهیم)، آراد کتاب، تهران. موسوی، میرنجف و ناصر سلطانی، 1393، تحلیلی بر نقش گردشگری مذهبی در توسعة شهری (مطالعة موردی: امام‌زاده جعفر یزد)، مجلة پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال پنجم، شمارة 18، صص 77-94. نیازی، محسن، صالحی، عباس و محسن کرمانی نصرآبادی، 1389، مردم‌شناسی جهانگردی، انتشارات سخنوران، تهران. یاری‌حصار، ارسطو؛ مهدوی، داوود، حیدری ساربان، وکیل و خدیجه ابراهیمی، 1394، پایش چرخة حیات گردشگری پایدار (مطالعة موردی: روستاهای هدف استان اردبیل)، فصلنامة برنامه‌ریزی و آمایش فضا، دورة نوزدهم، شمارة 4، صص 185-215. 33. Ebrahimzadeh, I., Kazeminejad, SH., and Eskandaree, S., 2011, Strategic Planning Tourism Development with an Emphasis on Religious Tourism (Case Study: Gom City), Research in Human Geography, No. 76, PP. 115-141. (In Persian) 34. Directorate General Endowments Chaharmahal and Bakhtiari Province, 2015, Holy Shrines in Chaharmahal and Bakhtiari Province. (In Persian) 35. Administration of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Chaharmahal and Bakhtiari Province, 2009, Feasibility of Emamzadeh Hamzeh Ali Tourism Complex, Deputy Finance. (In Persian) 36. Administration of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Chaharmahal and Bakhtiari Province, 2016, ID Tourism Routes, Deputy Finance. (In Persian) 37. Akbarin, S., and Rezvani, M., 2015, Analysis and Explanation of the Sustainability of Tourism Development in Rural Areas (Case Study: Central Part of Damavand District), Human Geography Research, Vol. 47, No. 1, PP. 81-95. (In Persian) 38. Roknodin Eftekhri, A., Bishami, B., Sajasi, H., and Hasanpoor,Y., 2009, The Role of OIC Member Countries in Global Tourism, Geopolitical Quarterly, Vol. 5, No. 2, PP. 138-168. (In Persian) 39. Roknodin Eftekhri, A., Agayari hir, M., 2007, Rural Development Sustainability Leveling, A Case Study of the Heir Sector, Geographical Research, Winter 2007 - Number 62 .(In Persian) 40. Baba Khanzadeh, E., and Lotfi, S., 2012, Tourism Impact Assessment in Gori Gale Village, Tourism Management Studies, Vol. 7, No. 20, PP. 81-116. (In Persian) 41. Organization of Endowment and Charity, 2017, Comprehensive Database of Imam Zadeghan and Bekaa of the Islamic Republic of Iran. (In Persian) 42. Bel, S., and Mors, E., 2006, Measuring the Sustainability, Translated by Naser Shahnoshi and Yadoallah Azarin Far, Published by University of Mashhad. (In Persian) 43. Tagvaee, M., Mosavi, A., and Golami Bimorg, Y., 2010, Analysis of the Development of Religious Tourism (Case Study: Noor Abad Mamasani), Geographical Space Studies, Vol. 10, No. 31, PP. 39-63. (In Persian) 44. Jome Poor, M., and Kiomars, N., 2012, The Effects of Tourism on Assets and Livelihoods in the Context of Sustainable Livelihoods Tourism Activities (Case Study: Ziarat Village), Tourism Management Studies, Vol 17, No. 71, PP. 87-119. (In Persian) 45. Chak, V., 2000, Tourism in Comprehensive Outlook, Translated by Prsaian, A. and Arabi, M., Cultural Research Bureau, Tehran. (In Persian) 46. Hasannejad, M., Barati, J., Rafiee, H., and Mazharee, M., 2014, Identify Development Strategies Religious Tourism Investment in Iran (Case Study: Emam Reza Holly Shrine), Tourism Planning and Development Journal, Vol. 3, No. 9, PP. 88-109. (In Persian) 47. Hamzeh, F., and Hadi, F., 2014, Assessment of Asalouye Tourism Status in the Butler Model, the First National Tourism Conference in Iran, Tehran. (In Persian) 48. Dehshri, M., 2015, Assess the Factors Affecting Religious Tourism in Iran, Tourism Planning and Development Journal, Vol. 4, No. 12, PP. 72-92. (In Persian) 49. Rezaee, P., 2016, An Introduction on Tourism Complexes in Iran, Yazd University Publication, Yazd. (In Persian) 50. Rezvani, A., 2000, Geography and Tourism Industry, Payame Noor Publication. 51. Riahi, N., 2000, The Place of Pilgrimage Places in Iran’s Tourism Development, First Printing, Printing and Publishing Organization, Tehran. (In Persian) 52. Cultural Heritage and Tourism Organization of Iran, 2011, Encyclopedia Architectural History of the City. (In Persian) 53. Zargam Borojeni, H., 2013, Sustainable Tourism Development Planning Approach and Interlocked, Mahkameh Publication, Tehran. (In Persian) 54. Zargam Borojeni, H., and Torkaman, N., 2013, Analysis of the Development of Religious Tourism In Hamedan Province, Journal of Management Sciences in Iran, Vol. 8, No. 30, PP. 57-81. (In Persian) 55. Farahani, H., Velaee, M., and Sadgi Sraskanrood, Z., 2013, The Role of Religious Tourism in Rural Development From the Perspective of Tourists (Case Study: Village of Chakan), Geographic Thought, No. 14, PP. 105-116. (In Persian) 56. Kiani, S., Shaterian, M., and Ebrahimi, L., 2017, Evaluation of the Tourism Development Process Based on the Life Cycle Model of the Destination (Case Study: Borahmad District), Geographic Quarterly of Tourism Space, Vol. 6, No. 22, PP. 43-60. (In Persian) 57. Mohamadi Yeganeh, B., Cheragi, M., and Velaee, M., 2013, The Role of Religious Tourism in Rural Development, with an Emphasis on Quality of Life and Social Capital (Case Study: Village of Gabchag), Applied Geographical Sciences Research, Vol. 13, No. 30, PP. 7-25. (In Persian) 58. Statistical Center of Iran, 2012, Population and Housing Census of 2011. 59. Vice President of Strategic Planning and Control, 2011, Visions Islamic Republic of Iran on the Horizon 2025. 60. Mosavi, M., and Soltani, N., 2014, Analysis of the Role of Religious Tourism in Urban Development (Case Study: Emamzadeh Jafa Yazd), Research and Urban Planning Journal, Vol. 5, No. 18, PP. 77-94. 61. Mosavi, M. Abdolahzadeh, M. and Bageri Kashkolo, A., 2015, Relagious Tourism (Nature and Concepts), Arad Book, Tehran. (In Persian) 62. Niazi, M., Salahi, A., and Kermani, M., 2010, Tourism Anthropology, Sokhanvaran Publication, Tehran. (In Persian) 63. Yari Hesar, A., Mahdavi, D., Heidaree Sareban, V., and Ebrahimi, K., 2015, Monitoring the Life Cycle of Sustainable Tourism (Case Study: Special Tourism Villages in Ardabil Province), Quarterly of Spatial Planning, Vol. 19, No. 4, PP. 185-215. (In Persian) 64. Bossel, H., 1999, Indicators for Sustainable Development, Theory, Method, Application, IISD. 65. Breidenhann, T., and Wickens, E., 2004, Tourism Routes as a Tool For the Economic Development of Rural Areasdvibrant Hope or Impossible Dream, Journal of Tourism Management, Vol. 25, No. 1, PP. 71-79. 66. Fossati, A., and Panella, G., 2000, Tourism and Sustainable Development: A Theoretical Framework, Tourism and Sustainable Economic Development, PP. 3-36, Boston Kluwer Academic Publishers. 67. Giaoutzi, M., and Nijkamp, P., 2006, Emerging Trends in Tourism Development in on Open Word, Tourism and Regional Development: New Pathways, PP. 1-12, Aldershot, UK: Ashgate Publishing Ltd. 68. Haab, B., 1996, The Way as an Inward, Journey: An Anthropologicalenquiry into the Spirituality of Present, Day Pilgrims to Santiago, Confratermity of St, James Bulletin, 56. 69. Lee, O., and Chang, C. P., 2008, Tourism Development and Economic Growth: A Closer Look at Panels, Journal of Tourism Management, Vol. 29, No. 1, PP. 180-192. 70. Sharpley, R., 2002, Rural Tourism and the Challenge of Tourism Diversification: The Case of Cyprus, Tourism Management, Vol. 23, No. 3, PP. 233- 244. 71. UNWTO, 2011, Religious Tourism in Asia and the Pacific, Published and Printed by the World Touris m Organization, Madrid, Spain._||_
Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2019.262783.1007747 جغرافیا و برنامه ریزی روستایی تحلیل فضایی دارایی‌های معیشتی خانوارهای روستایی (مطالعة موردی: شهرستان بوئین‌زهرا) تحلیل فضایی دارایی‌های معیشتی خانوارهای روستایی (مطالعة موردی: شهرستان بوئین‌زهرا) حاجی حسینی سمیرا دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران مطیعی لنگرودی سیدحسن استاد گروه جغرافیای انسانی دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران قدیری معصوم مجتبی استاد گروه جغرافیای انسانی دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران دربان آستانه علیرضا استادیار گروه جغرافیای انسانی دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران 23 09 2019 51 3 693 714 26 07 2018 08 05 2019 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_70900.html

از فقیرترین و آسیب‌پذیرترین گروه‌ها در جوامع، به‌ویژه در جهان سوم، روستاییان هستند که یکی از راه‌های جلوگیری از افزایش فقر آنان توجه به وضعیت معیشتی آن‌هاست. معیشت به فعالیت‌ها، دارایی‌ها و دسترسی‌هایی گفته می‌شود که به‌طور مشترک، منابع کسب درآمد فرد یا خانوار روستایی را تعیین می‌کنند؛ بنابراین سرمایه‌های معیشتی اساس توانمندی و دخالت روستاییان در سرنوشت فردی و اجتماعی‌ آن‌ها هستند و بدنة معیشت مورد نیاز را شکل می‌دهند؛ از این‌رو پژوهش پیمایشی حاضر با هدف تحلیل توزیع فضایی دارایی‌های معیشتی انجام شده است. برای این منظور، داده‌های مورد نیاز از 532 نفر در 40 روستای شهرستان بوئین‌زهرا در سال 1397 با استفاده از پرسشنامه گردآوری شد. به‌منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات از آمارهای توصیفی (میانگین و فراوانی) و آمار استنباطی (آزمون t تک‌نمونه‌ای و آزمون تحلیل واریانس) استفاده شد. همچنین ارزیابی و تحلیل دارایی‌ها به‌ روش آمار فضایی Gi*(کریجینگ) صورت گرفت. براساس نتایج، دارایی‌های معیشتی در روستاهای مورد مطالعه در سطح متوسط و پایین قرار دارد. نتایج تجزیة واریانس یک‌طرفه نیز حاکی از اختلاف معنا‌دار میان دهستان‌های شهرستان است؛ براین‌اساس دهستان زین‌آباد از نظر دارایی‌ها ضعیف‌ترین و دهستان زهرای بالا مطلوب‌ترین منطقه هستند. نتایج تحلیل واریانس دارایی‌ها نیز نشان‌دهندة اختلاف معنا‌دار میان دارایی‌هاست؛ به‌طوری‌که دارایی اجتماعی مطلوب‌ترین و دارایی انسانی ضعیف‌ترین دارایی در دهستان‌ها هستند. نقشة ارائه‌شده به روش کریجینگ نشان می‌دهد بخش‌های مرکزی (دهستان‌های زهرای بالا، سگزآباد، ابراهیم‌آباد و قلعة هاشم‌خان) و شمال شهرستان بوئین‌زهرا (دهستان دشتابی ‌غربی) از نظر دارایی‌های معیشتی در وضعیت مطلوبی قرار دارند، اما نواحی جنوب شرق (دهستان‌های زهرای پایین) و جنوب غرب (دهستان رامند جنوبی) در وضعیت نامطلوبی هستند.

 تحلیل فضایی توسعة روستایی دارایی‌های معیشتی شهرستان بوئین‌زهرا معیشت پایدار اعظمی، موسی، بختیاری، احمد و کاروان شانازی، 1397، اثرات فعالیت واحدهای آبزی پروری دومنظوره بر معیشت خانوارهای شاغل (مورد مطالعه: استان همدان)، مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، دوره 2-49، شماره4. بریمانی، فرامرز، راستی، هادی، رئیسی، اسلام و مسعود محمدزاده، 1395، تحلیل عوامل جغرافیایی مؤثر بر معیشت خانوار در سکونتگاه‌های روستایی، موردشناسی: شهرستان قصر قند، فصلنامة جغرافیا و آمایش شهری- منطقه‌ای، شمارة 18، صص 85-96. توکلی، مرتضی، احمدی، شیرکو و غریب فاضل‌نیا، 1395، تحلیل عوامل مؤثر بر معیشت روستایی (بررسی موردی: روستاهای شهرستان سردشت)، نشریة جغرافیا و برنامه‌ریزی، سال بیستم، شمارة 58، صص 63-81. جمعه‌پور، محمود و نرجس کیومرث، 1391، بررسی اثرات گردشگری بر دارایی‌ها و فعالیت‌های معیشتی مردم در چارچوب معیشت پایدار گردشگری؛ مطالعة موردی: روستای زیارت، فصلنامة مطالعات مدیریت گردشگری، سال هفتم، شمارة 17، صص 87-119. سجاسی قیداری، حمداالله، صادقلو، طاهره و اسماعیل شکوری‌فرد، 1395، سنجش سطح دارایی‌های معیشتی در مناطق روستایی با رویکرد معیشت پایدار؛ مطالعة موردی: روستاهای شهرستان تایباد، مجلة پژوهش و برنامه‌ریزی روستایی، سال پنجم، شمارة 1، صص 197-216. سجاسی قیداری، حمدالله، صادقلو، طاهره و مجتبی پالوچ، 1392، اولویت‌بندی راهبردهای توسعة معیشت پایدار روستایی با مدل ترکیبی سوات-تاپسیس-فازی؛ مطالعة موردی شهرستان خدابنده، فصلنامة روستا و توسعه، سال شانزدهم، شمارة 2، صص 85-110. سلمانی، محمد، رضوانی، محمدرضا، پورطاهری، مهدی و فرزاد ویسی، 1390، نقش مهاجرت فصلی نیروی کار در معیشت خانوارهای روستایی؛ مطالعة موردی: شهرستان سروآباد-استان کردستان، نشریة پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دورة چهل‌و‌سوم، شمارة 77، صص 111-127. شاه‌ولی، منصور و زهرا لاچینی، 1386، بررسی مدیریت دانش ضمنی امنیت غذایی با تأکید بر سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، فصلنامة روستا و توسعه، سال دهم، شمارة 1، صص 139-176. طالب، مهدی، صدیقه پیری و سمیه محمدی، 1389، فراتحلیلی بر مطالعات فقر در جامعه روستایی ایران، فصلنامة توسعة روستایی، دورة دوم، شمارة 2، صص 21-40. عبدالله زاده، غلامحسین، صالحی، خدیجه، شریف زاده، محمد، خواجه شکوهی، علیرضا، 1394، بررسی تأثیر گردشگری بر معیشت پایدار روستایی در استان گلستان، مجله برنامه ریزی و توسعه گردشگری، سال چهارم، شماره15، صص169-148. عسگری، علی،1390، تحلیل­های آماری فضایی با Arc GIS، تهران، سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری، چاپ اول. قدیری معصوم ،مجتبی ،رضوانی، محمدرضا، جمعه پور، محمود و حمیدرضا باغیانی، 1394، سطح بندی سرمایه های معیشتی در روستاهای گردشگری کوهستانی، مورد: دهستان بالا طالقان در شهرستان طالقان، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، سال چهارم، شماره2. متکان، علی اکبر و همکاران، 1388، مدل های منطق فازی و سنجش از دور جهت پهنه بندی خطر زمین لغزش در حوضه آبخیز لاجیم، نشریه زمین شناسی ژئوتکنیک (زمین شناسی کاربردی)، دوره5، شماره4، صص325-318. مطیعی لنگرودی، سید حسن، قدیری معصوم، مجتبی، رضوانی، محمدرضا و عبدالحمید نظری،1390، تأثیر بازگشت مهاجران به روستاها در بهبود معیشت ساکنان، مطالعة موردی: شهرستان آق‌قلا، مجلة پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شمارة 78، صص 67-83. نوروزی، مرضیه، حیاتی، داریوش، 1394، سازه های مؤثر بر معیشت پایدار روستایی از دیدگاه کشاورزان استان کرمانشاه، فصلنامه علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، شماره11، صص144-127. 16. Aazami, M., Bakhtiari, A., and Karavan SHanazi,2018, Livelihood Effects of the Aquaculture Fish Farming Units on Occupier Household (the case of Hamedan province), Iranian Journal of Agricultural Economics and Development, Volume:49 Issue:4, .pp:735-747.(In Persian) 17. Abdollahzadeh,GH.,Salehi.,KH., Sharifzadeh,M., Khajehshahko.,A.,2016, Investigating the Impact of Tourism on Sustainable Rural Livelihoods in Golestan Province, Journal of Tourism Planning and Development, Volume:4 Issue:15,,PP: 148 – 169.(In Persian) 18. Barimani, F., Rasti, H.,Reisi, E., and Mohammad Zadeh, M., 2016, Analyzing the Geographical Factors Effective on the Household Livelihood in Rural Settlements Case Study: Township Qasrqand, Journal of Geography and Territorial Spatial Arrangement   Spring, Vol. 6 , No. 18, PP. 85-96. (In Persian) 19. Carney, D., 1998, Sustainable Rural Livelihoods: What Contribution Can We Make?. Department for International Development. 20. Carney, D., 1999, Livelihood Approaches Compared: A Brief Comparison of the Livelihoods Approaches of the UK Department for International Development (DFID), CARE, Oxfam and theUNDP, A Brief Review of theFundamental Principles Behind the Sustainable Livelihood Approach of Donor Agencies, in Livelihoods Connect, London: DFID. 21. Chambers, R., 2005, Ideas for Development, Earth Scan Publication, London, Sterling VA. 22. Chambers, R., and Conway, G., 1992, Sustainable Rural Livelihoods: Practical Concepts for the 21st Century, Institute of Development Studies (UK). 23. CHF, 2005, Sustainable Livelihoods Approach Guidelines, Partners in Rural Development, Chapel, Ottawa, Canada. 24. Dash, M., and Behera, B., 2016, Determinants of Household Collection of Non-Timber Forest Products (Ntfps) and Alternative Livelihood Activities in Similipal Tiger Reserve, India, Forest Policy and Economics, Vol. 73, PP. 215-228. 25. Davies, S., and Hossain., N., 1987, Livelihood Adaptation, Public Action and Civil Society: A Review of the Literature, In IDS Working Paper, Vol. 57, Brighton: IDS. 26. Dearden, P., Roland, R., Allison, G., and Allen, C., 2002, Sustainable Livelihood Approaches–From the Framework to the Field, Sustainable Livelihood Guidance Sheets. University of Bradford, Department for International Development, UK. 27. Dercon, S. 2001. Assessing vulnerability. Publication of the Jesus College and CSAE, Department of Economics, Oxford University. 28. Dercon, S., 2001, Assessing Vulnerability, Publication of theJesus College and CSAE, Department of Economics, Oxford University, Department of Economics, Oxford University. 29. Dfid, U. K., 1999., Sustainable Livelihoods Guidance Sheets, DFID, 445, London. 30. Dixon, J. A., Gibbon, D. P., Gulliver, A., and Hall, M., 2001, Farming Systems and Poverty: Improving Farmers' Livelihoods in a Changing World, Food and Agriculture Org. 31. Dzanku, F. M., 2015, Transient Rural Livelihoods and Poverty in Ghana, Journal of Rural Studies, Vol. 40, PP. 102-110. 32. Ellis, F., 2000, Rural Livelihoods and Diversity in Developing Countries, Oxford University Press. 33. Ericksen, P. J., 2008, Conceptualizing Food Systems for Global Environmental Change Research, Global Environmental Change, Vol. 18, No. 1, PP. 234-245. 34. Fang, Y. P., 2013, The Effects of Natural Capital Protection on Pastoralist’s Livelihood and Management Implication in the Source Region of the Yellow River, China, Journal of Mountain Science, Vol. 10, No. 5, PP. 885-897. 35. Fang, Y. P., Fan, J., Shen, M. Y., and Song, M. Q., 2014, Sensitivity of Livelihood Strategy to Livelihood Capital in Mountain Areas: Empirical Analysis Based on Different Settlements in the Upper Reaches of the Minjiang River, China, Ecological Indicators, Vol. 38, PP. 225-235. 36. Fouracre, P., 2001, Transport and Sustainable Rural Livelihoods, Retrieved 2014, June, 19, from http://www.transport-links.org/transport_links/rtkb/rtkb.htm. 37. Frayne, B., and Mccordic, C., 2015, Planning for Food Secure Cities: Measuring the Influence of Infrastructure and Income on Household Food Security in Southern African Cities, Geoforum, Vol. 65, PP. 1-11. 38. Gautam, Y., & Andersen, P. 2016. Rural livelihood diversification and household well-being: Insights from Humla, Nepal. Journal of Rural Studies, 44, 239-249. 39. Gautam, Y., and Andersen, P., 2016, Rural Livelihood Diversification and Household Well-Being: Insights From Humla, Nepal, Journal of Rural Studies, Vol. 44, PP. 239-249. 40. Geran, J. M., 2000, Social Capital and Coping with Crisis: A Theoretical Framework Linking Social Networks and Sustainable Livelihoods, For Growth, Crisis and Resilience: Household Responses to Economic Change in Rural Southeast Asia: Evidence From Northern Thailand, Working PP. 1. 41. Ghadirimasoum, M., Rezvani, M., Jomepour, M., Baghyani,H., 2015, Leveling living in rural mountain tourism capital Case: High Taloqan district in the city of Taloqan, Quarterly Journal of Space Economy & Rural Development, Volume:4 Issue:2, pp:1-18. 42. Gulliver, A., & Gibbon, D. 2001. Improving farmers’ livelihoods in a changing world. FAO/World Bank, Rome and Washington DC. 43. Haddad, L., and Gillespie, S., 2001, Effective Food and Nutrition Policy Responses to HIV/AIDS: What We Know and What We Need to Know, Journal of International Development, Vol. 13, No. 4, P. 487-511. 44. Herrmann, S., and Fox, J. M., 2014, Assessment of Rural Livelihoods in South-West China Based on Environmental, Economic, and Social Indicators, Ecological Indicators, Vol. 36, PP. 746-748. 45.  Hua, X., Yan, J., and Zhang, Y., 2017, Evaluating the Role of Livelihood Assets in Suitable Livelihood Strategies: Protocol for Anti-Poverty Policy in the Eastern Tibetan Plateau, China, Ecological Indicators, Vol. 78, PP. 62-74. 46. Jomehpour, M., and Keyoumarse, N., 2012, Investigation of Tourism Impact on the Livelihood Activities and Assets of Rural Households, (Case Study: Zeeyarat Village in Gorgan County), Journal Tourism Studies, Vol. 7, No. 17, PP. 87-119. (In Persian) 47. Kassa, K., and Eshetu, Z., 2014, Situation Analysis of Rural Livelihoods and Socioeconomic Dynamics for Sustainable Rural Development: the Case of Legehida Woreda (District), South Wollo of Ethiopia, Research Journal of Agriculture and Envirmental Management, Vol. 3, No. 3, PP. 201-208. 48. Knueppel, D., Demment, M. and Kaiser, L. 2009, Validation of household food insecurity access scale in rural Tanzania. Public Health Nutrition,vol: 13(3), pp. 360-367. 49. Knueppel, D., Demment, M., and Kaiser, L., 2010, Validation ofthe Household Food Insecurity Access Scale in Rural Tanzania, Public Health Nutrition, Vol. 13, No. 3, PP. 360-367. 50. Lang, T., and Heasman, M., 2015, Food Wars: The Global Battle for Mouths, Minds and Markets, Routledge.‌ 51. Leah, J., Pradel, W., Cole, D. C., Prain, G., Creed Kanashiro, H., and Carrasco, M. V., 2013, Determinants of Household Food Access Among Small Farmers in the Andes: Examining the Path, Public Health Nutrition,Vol. 16, No. 1, PP. 136-145. 52. M. Nourozi , D. Hayati,2015, Factors Affecting Sustainable Rural Livelihoods as Perceived by Farmers in Kermanshah Province, Iranian Agricultural Extension and Education Journal, Volume:11 Issue:1,pp:144-127.(In Persian) 53. Mateka.,A.,Samia,J.,Pour ali, S.H.,Safaei,M,2009, Fuzzy logic and remote sensing models can be used as a  Lajim watershed observation zone, Journal of Geotechnical Geology,vol:4.pp:318-325(In Persian). 54. Mbaiwaa, J. E., and Stronzab, A., 2010, The Effects of Tourism Development on Rural Livelihoods in the Okavango Delta, Botswana, Journal of Sustainable Tourism, Vol. 18, No. 5, PP. 635-656. 55. Mcdonagh, J., and Bunning, S., 2009, Methodological Approach, Planning and Analysis, Field Manual for Local Level Land Degradation Assessment in Drylands, United Nations University (UNU). 56. Motiee Langroudi, S. H., Ghadiri, M. M., Rezvani, M., Nazari, A., and Sahneh, B., 2012, Effect of Return Migrants to Rural Residents in Improving Livelihoods: (the Case Study: Township of Aq Qala), Human Geography Research Quarterly, Vol. 43 , No. 78, PP. 67-83. (In Persian) 57. NZAID, 2002, Policy Statement. New Zealand: New Zealand Agency for International Development (NZAID). 58. Pasteur, K,. 2001, Changing Organizations for Sustainable Livelihoods: A Map to Guid Change, Lessons for Change in Policy and Organizations, No. 1, Brighton: Institute of Development Studies. 59. Paudel Khatiwada, S., Deng, W., Paudel, B., Khatiwada, J. R., Zhang, J., and Su, Y., 2017, Household Livelihood Strategies and Implication for Poverty Reduction in Rural Areas of Central Nepal, Sustainability, Vol. 9, No. 4. PP. 1-20. 60. Peng, W., Zheng, H., Robinson, B. E., Li, C., and Wang, F., 2017, Household Livelihood Strategy Choices, Impact Factors, and Environmental Consequences in Miyun Reservoir Watershed, China, Sustainability, Vol. 9, No. 2, P. 175. 61. Piya, L., Maharjan, K. L., and Joshi, N. P., 2011, Livelihood Strategies of Indigenous Nationalities in Nepal: A Case of Chepangs., Vol. 17, No. 2, PP. 99-113. 62. Pour, M. D., Barati, A. A., Azadi, H., & Scheffran, J. 2018. Revealing the role of livelihood assets in livelihood strategies: Towards enhancing conservation and livelihood development in the Hara Biosphere Reserve, Iran. Ecological indicators, 94, 336-347. 63. Pour, M. D., Barati, A. A., Azadi, H., and Scheffran, J., 2018, Revealing the Role of Livelihood Assets in Livelihood Strategies: Towards Enhancing Conservation and Livelihood Development in the Hara Biosphere Reserve, Iran, Ecological Indicators, Vol. 94, PP. 336-347. 64. Renzaho, A. M., and Mellor, D., 2010. Food Security Measurement in Cultural Pluralism: Missing the Point or Conceptual Misunderstanding? Nutrition, Vol. 26, No. 1, PP. 1-9. 65. Salmani, M., Rezvani, M. R., Pourtaheri, M., and Veisi, F., 2011, Effects of Seasonal Labor Migration on Rural Household Livelihood (Case Study: Sarvabad County-Kurdestan Province), Human Geography Research Quarterly, Vol. 43 , No. 77, PP. 111-127. (In Persian) 66. Scoones, I., 1998, Sustainable Rural Livelihoods: A Framework for Analysis, IDS Working Paper No. 72. IDS, Bringhton. 67. Serrat, O., 2008, The Sustainable Livelihoods Approach, Manila: ADB. 68. Shah Vali, M., and Lachini, Z., 2007, Management of Food Security Tacit Knowledge Focusing on Agricultural Jihad Headquarter in Fars Province of Iran, Journal of Roosta and Towse' E, Vol. 10, No. 1, PP. 139-176. (In Persian) 69. Shen, F., 2009, Tourism and Sustainable Livelihoods Approach: Application Within the Chinese Context (Unpublished Doctoral Dissertation), Lincoln University, USA. 70. Singh, N., 1996, Community Adaption and Sustainable Livelihoods: Basic Issues and Principles, IISD Working Paper, Winnipeg: International Institute for Sustainable Development, also, available on: http://www.iisd.org/pdf/casl_issues_principles.pdf.retrieved at:25/03/2012. 71. Singh, N., and Gilman, J., 2000, Employment and Natural Resources Management: A Livelihoods Approach to Poverty Reduction (P. 25), New York, NY: UNDP. 72. Sojasi Gheydari, H., Sadeqlu, T., and Shakourifard, E., 2016, Measuring the Livelihood Properties in Rural Areas Using a Sustainable Livelihood Approach (Case Study: Rural Areas of Taybad County), Journal of Research and Rural Planning, Vol. 5, No. 1, PP. 197-216. (In Persian) 73. Sojasi Gheydari, H., Sadeqlu, T., Palooj, M., 2013, Prioritizing the Development of Rural Sustainable Subsistence with an Integrated SWOT-TOPSIS-Fuzzy Model, Journal of  Village and Development,Vol. 16, No. 2, PP. 85-110. (In Persian) 74. Su, F., and Shang, H., 2012, Relationship Analysis Between Livelihood Assets and Livelihood Strategies: A Heihe River Basin Example, Sciences in Cold and Arid Regions, Vol. 4, No. 3, PP. 0265-0274. 75.  T. Reardon, J. E., Taylor, K., Stamoulis, P., Lanjouw, A., Balisacan, 2000, Effects of Nonfarm Employment on Rural Income Inequality in Developing Countries: An Investment Perspective Journal of Agricultural Economics, Vol. 51, No. 2, Pp. 266-288 76. Taleb, M., Piri, S., and Mohammadi, S., 2011, Meta-Analysis of Studies About Poverty in Rural Societies of Iran, Journal of Community Development, Vol. 2, No. 2, PP. 21-40. (In Persian) 77. Tariq, B., 2001, Vision 2020: A Sustainable Livelihoods Perspective, Tellus Institute, Paper Prepared forthe2020 Glaobal Architecture Vision Conference, Center for Glaobal Studies, University of Victoria August 29-31, 78. Tavakoli, M., Ahmadi, Sh., and Fazelniya, Gh ., 2017, Analysis of Factors Affecting Rural Livelihoods (the Case Study: Villages of Sardasht Township), Journal of  Geography and Planning, Vol. 20 , No. 58, PP. 63- 81. (In Persian) 79. Turton, C., 2000, The Sustainable Livelihoods Approach and Programme Development in Cambodia, Overseas Development Institute, London. 80. Warner, K., 2002, Moving Forward: Developing Pathways for Sustainable Livelihoods Through Forestry, In Second International Workshop on Participatory Forestry in Africa: Defining the Way Forward: Sustainable Livelihoods and Sustainable Forest Management Through Participatory Forestry, Arusha, United Republic of Tanzania (PP. 18-22). 81. World Bank, 2008, World Development Report 2008: Agriculture for Development. Washington, DC: World Bank, Printed in theUnited States by Quebecor World. 82. Wu, Z., Li, B., and Hou, Y., 2017, Adaptive Choice of Livelihood Patterns in Rural Households in a Farm-Pastoral Zone: A Case Study in Jungar, Inner Mongolia, Land Use Policy, Vol. 62, PP. 361-375. 83. You, H., and Zhang, X., 2017, Sustainable Livelihoods and Rural Sustainability in China: Ecologically Secure, Economically Efficient or Socially Equitable? Resources, Conservation andRecycling, Vol. 120, PP.1-13. 84. Zenteno, M., Zuidema, P. A., De Jong, W., and Boot, R. G., 2013, Livelihood Strategies and Forest Dependence: New Insights From Bolivian Forest Communities, Forest Policy and Economics, Vol. 26, PP. 12-21._||_
Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2019.273629.1007846 جغرافیا و برنامه ریزی شهری مدل معادلات ساختاری اثر مؤلفه‌های سرمایة اجتماعی بر زیست‌پذیری کانون‌های کوچک شهری استان البرز مدل معادلات ساختاری اثر مؤلفه‌های سرمایة اجتماعی بر زیست‌پذیری کانون‌های کوچک شهری استان البرز نصیری هنده خاله اسماعیل دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام‌نور تهران، ایران 23 09 2019 51 3 715 730 14 10 2018 19 05 2019 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_71025.html

تداوم و افزایش رشد شهرنشینی زیست‌پذیری شهرها را کاهش داده و بی‌توجهی به نقش بارز سرمایة اجتماعی سبب شده است که در سال‌های اخیر ساختار فضایی و کالبدی کانون‌های شهری گسترش یابد و زیست‌پذیری شهری در این‌گونه فضاها دچار ازهم‌گسیختگی ساختاری شود. هدف اصلی پژوهش توصیفی و تحلیلی حاضر بررسی ارتباط اثر مؤلفه‌های سرمایة اجتماعی بر زیست‌پذیری کانون‌های کوچک شهری استان البرز است. اطلاعات لازم به‌ روش کتابخانه‌ای و میدانی به‌کمک پرسشنامه به‌دست آمده است. همچنین از مدل تحلیلی عاملی اکتشافی به‌منظور برآورد هریک از متغیرهای ثابت و وابستة متغیر استفاده شده است. داده‌های جمع‌آوری‌شده به‌کمک روش‌های آماری پارامتری و ناپارامتری تحلیل شدند. برای تعیین و تأثیر مؤلفه‌های سرمایة اجتماعی بر زیست‌پذیری از نرم‌افزار SPSS و تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که بین سرمایة اجتماعی و زیست‌پذیری شهرها ارتباط مستقیم و معنا‌داری وجود دارد، اما شدت وضعیت این رابطه دربارة همة کانون‌های کوچک شهری یکسان نیست. نتایج معادلات ساختاری نیز ارتباط میان سرمایة اجتماعی و زیست‌پذیری را تأیید کرده است؛ به‌طوری‌که براساس ضرایب استاندارد 83/12 = ²Rو 18/1 = T است؛ بنابراین اگر سرمایة اجتماعی (متغیر مستقل) تقویت شود، میزان زیست‌پذیری (متغیر وابسته) 23/3 درصد افزایش خواهد یافت. آمارهای خروجی مدل رگرسیون نشان‌دهندة تأثیرات متفاوت شاخص‌هاست؛ به‌طوری‌که شاخص هنجار جمعی در شهر اشتهارد 1/2- هشتگرد 06/2- و گرم‌دره 03/2 است. شهرهایی که جمعیت کمتری دارند، شاخص‌های مذکور در آن‌ها تأثیرگذارتر بوده است. برعکس در شهرهایی که تعداد جمعیت آن‌ها بیشتر است (چهارباغ 2/3، هشتگرد 1/3 و اشتهارد) شاخص‌های مشترک و تعامل‌پذیری بیشترین شاخص مثبت را نشان می‌دهد.

 زیست‌پذیری سرمایة اجتماعی کانون‌های شهری معادلات ساختاری افراخته، حسن، جلالیان، حمید، انوری، آرزو و ایوب منوچهری، 1395، تحلیل نقش سرمایة اجتماعی در زیست‌پذیری روستاهای ادغام‌شده در شهر میاندوآب، فصلنامة راهبردی توسعة روستایی، شمارة 4، صص 415-441. انصاری، ابراهیم و پری عطایی، 1391، بررسی میزان و تأثیر سرمایة اجتماعی بر روان اجتماعی ساکنان مجتمع‌های مسکونی، مجلة مطالعات شهری، شمارة 2، صص 113-138. بندرآباد، علیرضا و فرشته احمدی‌نژاد، 1393، ارزیابی شاخص‌های کیفیت زندگی با تأکید بر اصول شهر زیست‌پذیری در منطقة 22 تهران، مجلة پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال پنجم، صص 55-74. خراسانی، محمدامین، رضوانی، محمدرضا، مطیعی لنگرودی، حسن و مجتبی رفیعیان، 1391، سنجش و ارزیابی زیست‌پذیری روستاهای پیرامون شهری، مطالعة موردی: شهرستان ورامین، مجلة پژوهش روستایی، شمارة 3، صص 79-104. ساسان‌پور، فرزانه، تولایی، سیمین و حمزه جعفری، 1393، قابلیت زیست‌پذیری شهرها در راستای توسعة پایدار شهری (مورد مطالعه، کلان‌شهر تهران)، سال دوازدهم، شمارة 42، صص 129-157. شیرکوند، مهدی و زهره فنی، 1395، سرمایه‌های اجتماعی و کیفیت زیستی در کانون‌های کوچک شهری، مطالعة تطبیقی شهرهای کوچک استان گیلان، مجلة آمایش جغرافیایی فضا، سال ششم، شمارة 20، صص 175-191. صادق‌پور، بهرام و وهاب مرادی، 1389، تحلیل آماری با نرم‌افزارهای AMOS, SPSS، انتشارات دانشگاه مازندران. طغرایی، محمدتقی و مهدی رضوانی، 1390، نگاشت مفهومی سرمایة اجتماعی در فعالیت‌های بازاریابی کارآفرینانه شرکت‌های کوچک، مجلة تحقیقات بازاریابی نوین، شمارة 3، صص 87-106. فنی، زهره، 1394، شهرهای کوچک و میانی (برنامه‌ریزی و توسعه)، انتشارات سازمان شهرداری‌ها، تهران. مرکز آمار ایران، 1395، سالنامة آماری و نتایج سرشماری شهرستان‌ها و شهرهای استان البرز، معاونت آمار و انفورماتیک. موسوی، میرنجف، حسنی، محمد و منوچهری، ایوب، 1392، تحلیل سرمایة اجتماعی شهروندان و تأثیر آن بر کیفیت زندگی، محلات شهر میاندوآب، مجلة پژوهش‌های جغرافیایی انسانی، شمارة 45، صص 197-220. نیک‌پور، عامر، رمضان‌زاده، مهدی و حیدر واحدی، 1394، ارزیابی سرمایة اجتماعی و تأثیر آن در ارتقای کیفیت محیط‌های شهری (مطالعة موردی: شهر بابلسر)، فصلنامة برنامه‌ریزی منطقه، سال پنجم، شمارة 19، صص 115-126. 13. Barrd, J., 2007, Environment and Social Theory, London and NewYork: Rutledge. 14. Benard, F., 2015, Quality of Life, Rutledge, London. 15. Bentel, F., 2017, Social Capital, Polity Press, Cambridge. 16. Bourdieu, P., 2014, The Forms of Capital, NewYork: London, Green Wood Press. 17. Carbo, P., 2011, The Value of Small Urban Green Paces of Birds in Mexican City, Journal of Lands Cape and Urban Planning, Vol. 2, No. 1, PP. 213 – 222. 18. Dajian, P., 2010, Word Expo and Urban Life, Journal of Population and Environ Ment, Vol. 4, No. 1. PP. 58 – 63. 19. DILL, A., 2016, Why Social Capital 2016? www. com mons.ch 20. Feddeyke, J., 2017, Livability, Growth and Social Capital, Thesis Submitted for the Degree of Phd at University of Sterling. 21. Fridrms, J., 2008, Social Capital, Comparative Economic, The William Davidson Institue, No. 26, PP. 264 – 286. 22. Kashef, M., 2016, Urban Livability and Professional Boundaries, www. reserchagate. net/ publication/. 23. Larice, M., 2005, Great Neighbor Hoods: The Livability and Morphology High Density in Urban- North America, Phd, Testis, California University. 24. Mishra, S., 2016, Place Attachment and Social Capital, Journal of Posy Chology, No. 30, PP. 187-197. 25. Norris, T., 2000, The Health Com Munities Movement and Coalition for Cities, Public Health Reports, No. 115, PP. 24 –118. 26. Ohmer, M., 2007, Citizen Participation in Poor Com Munities, Journal of Sociology, Vol. 2, No. 1, PP. 179-202. 27. Ozmete, E., 2011, Understanding of Social Capital with Ecosystem Approach, Journal of Academic Research No. 3, PP. 333-339. 28. Putnam, R., 2000, Bowling Alone: The Collapse and Revival of American, Community, Simon and Schuster, NewYork. 29. Rapidan, J., 2018, Social Capital, Civic Tradition, Princeton University Press, Princeton. 30. Rashid, N., 2012, A Discussion of Theories Explaining The Environment Tally, Proscenia, Social Science, No. 50, PP. 106-1072. 31. Roslan, A., 2010, Does Social Capital Reduce Poverty? Journal of Social Sciences, Vol. 14, No. 4, PP. 556-566. 32. Robert, J., 2016, The Dictionary of Urbanism, Social Content, Spoon Press, London. 33. Seradon, B., 2016, Social Capital, Cambridge, Polity Press. 34. Suzuki, E., 2015, Low Work Place and Social Capital, Journal Social Science No. 70, PP. 1367-1372. 35. Walsh, G., 2009, Examining the Antecedents and Consequence of Corporate, Journal of Management, Vol. 20, PP. 187- 203. 36. Afrkat, H., Jalalian, H., Anvari, A., and Manouchehri, A., 2016, Analysis of the Role of Social Capital in the Survivability of Merged Villages in Miandoab, Strategic Quarterly of Rural Development, No. 4, PP. 441-415. (In Persian) 37. Ansari, E., and Ataee, P., 2012, Investigating the Rate and Impact of Social Capital on Social Psychosocial Residents of Residential Complexes, Journal of Urban Studies, No. 2, PP. 113-138. (In Persian) 38. Bandar Abad, A., and Ahmadinejad, F., 2015, Evaluation of Quality of Life Indicators with Emphasis on the Principles of Living in the City of Tehran, Tehran, Journal of Urban Planning and Research, Fifth Year, Pages 74-55. (In Persian) 39. Khorasani, M, Rezvani Mojie, H., and Rafieian, M., 2012, Evaluation and Evaluation of Urban Village Resilience, Case Study: Varamin County, Journal of Rural Studies, No. 3, PP. 79-104. (In Persian) 40. Sasanpour, F., Tuliya, S., and Jafari, H., 2014, The Ability of Cities to Survive for Sustainable Urban Development (Tehran Metropolis), No. 42, PP. 157-195. (In Persian) 41. Shirkvand, M., and Techno, Z., 2015, Social Capital and Quality of Life in Small Towns, Comparative Study of Small Towns of Guilan Province, Journal of Geographic Space, Vol. 6, No. 20, PP. 191-175. (In Persian) 42. Sadeghpour, B., and Moradi, V., 2010, Statistical Analysis with AMOS Software, SPSS Mazandaran University Press. (In Persian) 43. Toqraei, M., and Rezvani, M., 2011, Conceptual Mapping of Social Capital in Entrepreneurial Marketing Activities of Small Companies, Journal of New Marketing Research, No. 3. (In Persian) 44. Fanni, Z., 2015, Small and Middle Cities (Planning and Development), Tehran: Publications of the Municipal Organization. (In Persian) 45. Statistical Center of Iran, 2016, Statistical Yearbook and Results of Census of Cities and Cities of Alborz Province, Deputy of Statistics and Informatics. (In Persian) 46. Mousavi, M., Hassani, M., and Manouchehri, A., 2013, Analysis of Citizens' Social Capital and Its Impact on Quality of Life, Miandoab Townships, Journal of Human Geographical Research, No. 45, PP. 197-220. (In Persian)_||_
Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2019.275737.1007860 سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی ارزیابی پتانسیل و الگوی رشد بهینة شهر تبریز مبتنی بر استفاده از شبکه‌های عصبی ارزیابی پتانسیل و الگوی رشد بهینة شهر تبریز مبتنی بر استفاده از شبکه‌های عصبی رستمی رحیمه دانشجوی دکتری سنجش ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران باقری میلاد کارشناس ارشد سنجش ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران ارگانی میثم استادیار سنجش ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران حسن وند مصطفی کارشناس ارشد سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش‌ازدور دانشگاه تبریز 23 09 2019 51 3 731 745 18 02 2019 19 06 2019 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_71556.html

شهر تبریز یکی از کلان‌شهرهای ایران است که گسترش و توسعة روزافزونی دارد. یکی از مشکلات موجود در مسیر توسعة شهرها، مدیریت‌نکردن صحیح آن و بی‌توجهی به عوامل مؤثر است. در سال‌های گذشته، شهر تبریز به دلیل مهاجرپذیر بودن از رشد فیزیکی بسیاری برخوردار بوده است. مدیریت صحیح رشد شهرها از جهات گوناگون از مسائل مهمی است که باید مدنظر قرار بگیرد. روش‌های متعددی برای تعیین مناطق مناسب رشد شهری وجود دارد. یکی از این روش‌ها در تعیین مناطق مناسب برای توسعة شهر روش شبکة عصبی است که در مطالعة حاضر نیز از آن استفاده شده است. در این مطالعه، برای تعیین مکان بهینة رشد شهری از سه گروه معیارهای اجتماعی-اقتصادی، کاربری زمین و بیوفیزیکی استفاده شد. برای مکان‌یابی مناطق مساعد رشد با روش شبکة عصبی، 200 نقطه به‌عنوان نقاط آموزشی شبکه تهیه شدند و لایه‌های میانی نیز هفت عدد بود. نتایج مرتبط با اجزای شبکه نشان می‌دهد با دورشدن از امکانات و مناطق شهری، پتانسیل‌ها به‌شدت کاهش یافته است و بیشتر مناطقی که پتانسیل توسعة شهری دارند، در نزدیک‌ترین فاصلة این امکانات و مناطق شهری قرار دارند. قسمت‌هایی از شهر که طی سال‌های گذشته به‌صورت پراکنده و نامنظم رشد داشته‌اند، با توجه به نتایج حاصل شده نامناسب هستند. همچنین حاشیه‌های نزدیک به هستة اصلی شهر که به خدمات شهری نیز دسترسی بیشتری دارند، برای رشد مناسب‌تر هستند، اما قسمت‌هایی که به‌صورت پراکنده در شمال غرب و جنوب شرق شهر توسعه یافته‌اند کاملاً نامناسب هستند.

 تبریز توسعة فیزیکی شبکة عصبی مکان‌یابی ابراهیم‌زاده، عیسی و قاسم رفیعی، 1388، تحلیلی بر الگوی گسترش کالبدی شهر مرودشت با استفاده از مدل آنتروپی شاتون، فصلنامة پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دورة چهل‌و‌یکم، شمارة 69، صص 123- 138. آزادخانی، پاکزاد، سلیمانی، سمیه و مهدی امیدی، 1396، بررسی الگوی توسعة کالبدی-فضایی شهر ایلام با مدل آنتروپی شانون و هلدرن، فصلنامة مطالعات عمران شهری، دورة دوم، شمارة 4، صص 4-25. حاتمی‌نژاد، حسین، لرستانی، اکبر، احمدی، سجاد و مریم محمدی، 1396، تحلیل الگوی گسترش فیزیکی شهر خرم‌آباد با استفاده از مدل‌های آنتروپی شانون و هلدرن و تعیین جهات بهینة گسترش آن با استفاده از مدل Ahp، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دورة چهل‌و‌نهم، شمارة 3، صص 529-537. زمردیان، محمدجعفر، 1370، اصول و مبانی عمران ناحیه‌ای، چاپ دوم، انتشارات کتابستان، مشهد. سرور، هوشنگ، سرور، رحیم و مهدی توحیدی، 1395، بررسی الگوی بهینة توسعة فیزیکی شهر بانه براساس شاخص‌های توسعة میان‌افزا، فصلنامة جغرافیا و مطالعات محیطی، سال پنجم، شمارة 20، صص 65-82. شکویی، حسین، 1376، دیدگاه‌هاینودرجغرافیایشهری، جلد اول، انتشارات سمت، تهران. صمدی، امیر، 1394، به‌کارگیری تلفیقی شبکة عصبی مصنوعی و منطق فازی در توسعة شهری (نمونة موردی: شهر مریوان)، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران. عامری، علیرضا، شیرانی، کورش، کرمی، جلال و عبدالله کلوراژان، 1395، کاربرد شبکة عصبی پرسپترون چندلایه (Mlp) در مکان‌یابی دفن پسماند جامد شهری با تأکید بر خصوصیات هیدروژئومورفیک (مطالعة موردی: شهرستان فریدون‌شهر)، محیط‌شناسی، دورة چهل‌و‌دوم، شمارة 2، صص 329-341. عظیمی آملی، جلال، 1388، اصطلاحات و مفاهیم علوم شهری، انتشارات دانشگاه آزاد واحد نور. فکوهی، ناصر، 1383، انسان‌شناسیشهری، چاپ اول، نشر نی، تهران. قرخلو، مهدی، داودی، محمود، زندوی، سید مجدالدین و حسن‌علی رجانی، 1389، مکان‌یابی مناطق بهینة توسعة فیزیکی شهر بابلسر بر مبنای شاخص‌های طبیعی، فصلنامة جغرافیا و توسعه، دورة نهم، شمارة 23، صص 99-122. مشکینی، ابوالفضل و اصغر تیموری، 1392، سنجش گستردگی شهری و تأثیر آن بر تغییرات کاربری اراضی با استفاده از Rs و Gis؛ نمونة موردی: شهر کرج طی دورة 1363-1391، معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، شمارة 17، صص 375-387. مظفری، غلامعلی و انور اولی‌زاده، 1387، بررسی وضعیت توسعة فیزیکی شهر سقز و تعیین جهات بهینة توسعة آتی آن، مجلة محیط‌شناسی، سال سی‌و‌چهارم، شمارة 47، صص 11-20. نصیری، اسماعیل و مهدی ناصرمقبل، 1395، تحلیل عوامل مؤثر بر توسعة فیزیکی شهرهای کوچک طی دو دهة اخیر (مطالعة موردی: شهر گرم‌دره)، فصلنامة مطالعات مدیریت شهری، شمارة 19، صص 43-53. نگارش، حسین، 1382، کاربرد ژئومورفولوژی در مکان‌گزینی شهرها و پیامدهای آن، نشریة جغرافیا و توسعه، سال اول، شمارة 1، صص 133-150. 16. Ameri, A., Shirvani, K., Karami, J., and Kolorojan, A., 2016, Application of Multilayer Perceptron Neural Network (Mlp) in Determination of Urban Solid Waste Landfill with Emphasis on Hydrogeomorphic Properties (Case Study: Fereydoun Shahr City), Journal of Ecology, Vol. 42, No. 2, PP. 329-341. (In Persian) 17. Azadkhani, P., Soleimani, S., and Omidi, M., 2018, Investigating the Pattern of Spatial Development in Ilam City with Shannon and Hellendron Entropy Model, Urban Civil Development Quarterly, Vol. 2, No. 4, PP. 4-25. (In Persian) 18. Azimi Amoli, J., 2010, Urban Sciences Terms and Concepts, Islamic Azad University Press, First Printing. (In Persian) 19. Ebrahim Zadeh, E., Rafiee, G., 2010 An Analysis of Marvdasht Autonomous Development Pattern Using Shatun Entropy Model, Journal of Human Geography Research, No. 2, PP. 123-138. (In Persian) 20. Fakuhi, N., 2004, Urban Anthropology, First Volum, Ney Publication, Tehran. )In Persian) 21. Gerkhlu, M., Davoodi, M., Zandavi, M., and Rajani, H., 2010, Finding Optimal Areas of Physical Development of Babolsar City Based on Natural Indicators, Geography and Development Quarterly, No. 23. (In Persian) 22. Hatami Nejad, H., Lorestani, A., Ahmadi, S., and Mohamadi, M., 2018, Analysis of the Pattern of Physical Expansion of Khorramabad City Using Shannon and Hellenron Entropy Models and Determining Its Optimal Expansion Directions Using the Ahp Model, Journal of Human Geographic Research, Vol. 49, No. 3, PP. 529-537. (In Persian) 23. Meshkini, A., and Teymoori, A., 2013, Measurement of Urban Sprawl and Its Impact on Land Use Change Using Rs and Gis, Case Study: Karaj City During 1985-2013, Journal of Urbanism Architecture and Urbanism, No. 17, PP. 375-387. (In Persian) 24. Nasiri, E., Nasermogbel, M., 2017, Analysis of the Factors Affecting the Physical Development of Small Towns Over the Past Two Decades (Case Study: Garmdreh), Journal of Urban Management Studies, No. 19, PP. 43-53. (In Persian) 25. Negaresh, H., 2004, Application of Geomorphology in the Location of Cities and Its Consequences, Journal of Geography and Development, No. 1, PP. 133-150. (In Persian) 26. Samadi, A., 2015, The Application of Artificial Neural Network and Fuzzy Logic Integration in Urban Development (Case Study: Marivan City), Master's Thesis, University of Tehran. (In Persian) 27. Sarvar, H., Sarvar, R., Tohidi, M., 2017, The Study of the Optimal Model of Physical Development in Baneh City Based on Interindustrial Development Indicators, Geography and Environmental Studies Quarterly, No. 20, PP. 65-82. (In Persian) 28. Shakooyi, H., 2007, New Perspectives in Urban Geography, Samt Publication, Vol. I, Tehran. (In Persian) 29. Zomorodian, M., 1991, Fundamentals of Regional Civil Enkgineering, Second Edition, Ketabestan Publication, Mashhad. (In Persian( 30. Atkinson, P. M., and Tatnall, A. R. L., 1997, Introduction Neural Networks in Remote Sensing, International Journal of Remote Sensing, Vol. 18, No. 4, PP. 699-709. 31. Gomez, H., Kavzoglu, T., and Mather, P., 2002, Artificial Neural Network Application in Landslide Hazard Zonation in the Venezuelanandes, Abstracts of 15th International Conference on Geomorphology, Tokyo, Japan, PP. 23-28. 32. Hess, G. R., 2001, Just What Is Sprawl, Anyway? www4.ncsu.edu/~grhess. 33. Hires Kara G. K., 1989, Fundamental of Town Planning’s, Published by O. P. Kaptur for Dan Pat Ray and Sons, and Delhi. 34. Huang, H. G., Hwang, R. C., and Hsieh, J. G., 2002, A New Artificial Intelligent Peak Power Load Forecaster Based on Non-Fixed Neural Networks, Electrical Power Energy Syst 24, PP. 245- 250. 35. Jalili Ghazi Zade, M., and Noori, R., 2008, Prediction of Municipal Solid Waste Generation By Use of Artificial Neural Network: A Case Study of Mashhad, Int. J. Environ. Vol. 2, No. 1, PP. 13-22. 36. Kiartzis, S. K., Bakirtzis, A. G., and Petridis, V., 1995, Short-Term Load Forecasting Using Neural Networks, Electric Power Syst Res, No. 33, PP. 1 -6. 37. Lehner, A., Kraus, V., and Stennoche, K., 2016, Urban Growth Scenarios of a Future Mega City: Case Study Ahmedabad, Annals of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, Vol. Iii, No. 2, PP. 165-172 38. Merlin, P., 2000, Methods Quantitative and Space Urban, Univercity of Paris. 39.  Noori, R., Karbassi, A., Mehdizadeh, H., Vasali Naseh, M., and Sabahi, M. S., 2011, A Framework Development for Predicting the Longitudinal Dispersion Coefficient in Natural Streams Using an Neural Network, Environmental Progress and Sustainable Energy, No. 3, PP. 439- 447. 40. Noori, R., Khakpour, A., Omidvar, B., and Farokhnia, A., 2010, Comparison of Ann and Principal Component Analysismultivariate Linear Regression Models for Predicting the River Flow  based on developed discrepancy ratio statistic, Expert Systems with Applications , No. 37, PP.  5856–5862. 41. Park, S., Jeon, S., Kim, S., and Choi, C., 2011, Prediction and Comparison of Urban Growth by Land Suitability Index Mapping Using Gis and Rs in South Korea, Landscape and Urban Planning, Vol. 99. No. 2, PP. 104-114 42. Sliuzas, R. V., 2004, Managing Informal Settlements: A Study Using Geo-Information in Dar Es Salaam, Tanzania. 43. Tewolde, M. G., and Cabral, P., 2011, Urban Sprawl Analysis and Modeling in Asmara, Eritrea. Remote Sensing, Vol. 3, No. 10, PP. 2148-2165. 44. Yaakup, A., 2007, Gis as New Approach and Method in Preparing and Implementing the Development Plan in Malaysian Planning System, Journal Alam Bina, No. 7, PP. 21-41. 45.  Yilmaz, I., 2009, Landslide Susceptibility Mapping Using Frequency Ratio, Logistic Regression, Artificial Neural Networks and Their Comparison: A Case Study From Kat Landslides (Tokat-Turkey), Computers and Geosciences, Nol. 35, PP. 1125-1138. _||_
Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2019.279885.1007909 جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای، ناحیه ای ارزیابی مکان‌های مناسب برای مزارع خورشیدی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره (مطالعة موردی: استان آذربایجان شرقی) نیسانی سامانی نجمه دانشیار سنجش‌ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی دانشکدة جغرافیای دانشگاه تهران طاحونی امیر دانشجوی دکتری سنجش‌ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی دانشکدة جغرافیای دانشگاه تهران 23 09 2019 51 3 747 764 27 04 2019 11 06 2019 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_71397.html

انرژی از نیازهای اصلی بشر و موتور محرک توسعة اقتصادی است. منابع انرژی سنتی محدود و آلاینده هستند و این موضوع دولت‌ها را خواهان جایگزینی انرژی‌های تجدیدپذیر به‌جای منابع انرژی سنتی کرده است. یکی از منابع انرژی‌های تجدیدپذیر انرژی خورشیدی است که برای استفاده از آن از فناوری سلول‌های خورشیدی استفاده می‌کنند. در ایران، ارادة قوی سیاسی برای توسعة منابع انرژی تجدیدپذیر وجود دارد، اما یکی مهم‌ترین موضوعات در این باره یافتن مکان بهینه برای استقرار صفحات خورشیدی است. در پژوهش حاضر، با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و تکنیک Fuzzy AHP که یکی از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره است، مکان‌های مناسب برای استقرار نیروگاه خورشیدی در استان آذربایجان شرقی شناسایی شده است. براساس نتایج این پژوهش، 60/6 درصد از اراضی استان از تناسب عالی، 31/18 درصد از تناسب خوب و 10/27 درصد از تناسب متوسط برای نصب نیروگاه خورشیدی برخوردارند، اما 99/47 درصد اراضی استان مطلوبیت لازم را برای نصب نیروگاه خورشیدی ندارند. در حالت کلی مناطق غربی و جنوب غربی استان بیشترین تناسب و مناطق شمالی و شمال شرقی استان کمترین تناسب را از دیگر مناطق برای نصب نیروگاه خورشیدی دارند. همچنین تحلیل حساسیت وزن‌های به‌دست‌آمده از روش Fuzzy AHP نشان می‌دهد معیارهای GHI و PVOUT اهمیت زیادی در تعیین مناطق مناسب برای بهره‌برداری از انرژی خورشیدی دارند.

 انرژی خورشیدی تصمیم‌گیری‌های چندمعیاره تحلیل حساسیت سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) Fuzzy AHP MCDM مرکز آمار ایران https://www.amar.org.ir.. مهاجرزاده، محمد، معصومی، رحیم، کمالی محمدرضا، 1389،  اصول و معیارهای مکان‌یابی صنایع راهبردی، انتشارات مبنای خرد. Alamdari, P., Nematollahi, O., and Alemrajabi, A., 2013, Solar Energy Potentials in Iran: A Review, Renewable and Sustainable Energy Reviews, Vol. 21, PP. 778–788. Al Garni, H., and Awasthi, A., 2017, Solar PV Power Plant Site Selection Using a GIS-AHP Based Approach with Application in Saudi Arabia, Applied Energy Vol. 206, PP. 1225–1240. Aragonés-Beltrán, P., Chaparro-González, F., Pastor-Ferrando, J-P., and Pla-Rubio, A., 2014, An AHP (Analytic Hierarchy Process)/ANP (Analytic Network Process)-Based Multi-Criteria Decision Approach for the Selection of Solar-Thermal Power Plant Investment Projects, Energy, Vol. 66, PP. 222–38. Belton, V., and Stewart T. J., 2002 Multiple Criteria Decision Analysis: An Integrated Approach, Norwell, Massachusetts: Kluwer Academic Publishers. Bunruamkaew, K., and Murayama, Y., 2011, Site Suitability Evaluation for Ecotourism Using GIS and AHP: A Casestudy of Surat Thani Province, Thailand. Procedia Soc Behav Sci, Vol. 21, PP. 269–78. Candelise, C., Winskel, M., and Gross, R. J. K., 2013, The Dynamics of Solar PV Costs and Prices As a Challenge for Technology Forecasting, Renewable Aand Sustainable Energy Reviews, Vol. 26, PP. 96–107. Diakoulak, I. D., Henggeler Antunes, D., and Gomes, Martins A., 2005, MCDA Aand Energy Planning, In: Figueira J, Greco S, Ehrgott M, Editors, Multiple Criteria Decision Analysis: State of the Art Surveys, United States of America: Springer. 10. Dincer, I., 2000, Renewable Energy and Sustainable Development: A Crucial Review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, Vol. 4, PP. 75–157. 11. Doorga, J. R. S, Rughooputh, S. D. D. V., and Boojhawon, R., 2018, Multi-Criteria GIS-Based Modelling Technique for Identifying Potential Solar Farm Sites: A Case Study In Mauritius, Renewable Energy, Vol. 133, PP. 1-19. 12. Dozic, S., Lutovac, T., and Kali, M., 2018, Fuzzy AHP Approach to Passenger Aircraft Type Selection, Journal of Air Transport Management, Vol. 68, PP. 165-175. 13. Elliot D., 2007, Sustainable Energy: Opportunities and Limitations, London: Palgrave Macmillan. 14. Ferroukhi, R., Gielen, D., Kieffer, G,. Taylor, M., Nagpal, D., and Khalid, A., 2014, Rethinking Energy: Towards a New Power System, Int Renew Energy Agency (IRENA). 15. Hung, M. M. H., and Yang, W., 2007, A Novel Sustainable Decision Making Model for Municipal Solid Waste Management, Waste Management, Vol. 27, PP. 209–19. 16. IPCC. IPCC Special Report on Renewable Energy Sources and Climate Change Mitigation. In: Edenhofer, O., Pichs-Madruga, R., Sokona, Youba, Sayboth, K., Zwickel, T., Eickemeier, P., Hansen, G., Von Stechow, C., Matschoss, P., Kander, S., Schlömer, S., Editors., 2011 United Kingdomand New York, NY, USA: Cambridge University Press. P. 1075 Prep. for Working Group III Intergovernmental Panel on Climate Change. 17. Johnson, K. C., 2010, A Decarbonization Strategy for the Electricity Sector: New-Source Subsidies, Energy Policy, Vol. 38, PP. 2499–507. 18. Liou, T. S., J. Wang, M. J., 1992, Ranking Fuzzy Numbers with Integral Value, Fuzzy Sets and Systems, Vol. 50, PP. 247-255. 19. Kahraman, C., Kaya, İ., and Cebi, S., 2009, A Comparative Analysis for Multiattribute Selection Among Renewable Energy Alternatives Using Fuzzy Axiomatic Design and Fuzzy Analytic Hierarchy Process., Energy, Vol. 34, PP. 1603–16. 20. Kowalski, K., Stagl, S., Madlener, R., and Omann, I., 2009, Sustainable Energy Futures: Methodological Challenges in Combining Scenarios and Participatory Multi- Criteria Analysis, European Journal of Operational Research,Vol. 197, PP. 1063–74. 21. Ku, C.Y., Chang, C.T., and Ho, H. P., 2010, Global Supplier Selection Using Fuzzy Analytic Hierarchy Process and Fuzzy Goal Programming, Journal of Quality and Quantity, Vol. 44, PP. 623-640. 22. Najafi, G., Ghobadian, B., Mamat, R., Yusaf, T., and Azmi, W. H., 2015, Solar Energy in Iran: Current State and Outlook, Renewable and Sustainable Energy Reviews, Vol. 49, PP. 931-942. 23. Pokehar, S. D., and Ramachandran, M., 2004, Application of Multi Criteria Decision Making to Sustainable Energy Planning-A Review, Renewable and Sustainable Energy Reviews, Vol. 8, PP. 365–81. 24. Panwar, N. L., Kaushik, S. C., and Kothari, S., 2011, Role of Renewable Energy Sources in Environmental Protection: A Review, Renewable and Sustainable Energy Reviews, Vol. 15, PP. 1513–24. 25. Saaty, T. L., 2008, Decision Making with the Analytic Hierarchy Process, International Journal of Services Sciences, Vol. 1, PP. 83–98. 26. Sabziparavar, A., and Shetaee, H., 2007, Estimation of Global Solar Radiation in Arid and Semi-Arid Climates of East and West Iran, Energy, Vol. 32, PP. 649–55 27. Sanchez-Lozano, J. M., Antunes, C.H., Garcia-Cascales M.S., and Dias L. C., 2014, GIS-Based Photovoltaic Solar Farms Site Selection Using ELECTRE-TRI: Evaluating the Case for Torre Pacheco, Murcia, Southeast of Spain, Renewable Energy Vol. 66, PP. 478-479. 28. Sindhua, S., Nehraa, V., and Luthra, S., 2017, Investigation of Feasibility Study of Solar Farms Deployment Using Hybrid AHP-TOPSIS Analysis: Case Study of India, Renewable and Sustainable Energy Reviews, Vol. 73. PP. 496–511. 29. Sindhu, S. P., Nehra, V., and Luthra, S., 2016, Recognition and Prioritization of Challenges in Growth of Solar Energy Using Analytical Hierarchy Process: Indian Outlook, Energy, Vol. 100, PP. 332–48. 30. Strantzali, E., and Aravossis, K., 2016, Decision Making in Renewable Energy Investments: A Review, Renewable and Sustainable Energy Reviews, Vol. 55, PP. 885-898. 31. Tahri, M., Hakdaoui, M., and Maanan, M., 2015, The Evaluation of Solar Farm Locations Applying Geographic Information System and Multi-Criteria Decision-Making Methods: Case Study in Southern Morocco, Renewable and Sustainable Energy Reviews, Vol. 51, PP. 1354–1362. 32. Talinli, I., Topuz, E., Aydin, E., and Kabakcı, S. B., 2011, A Holistic Approach for Wind Farm Site Selection by FAHP, Wind Farm: Technical Regulations, Potential Estimation and Siting Assessment Intech, Croatia, PP. 213–34. 33. Uyan, M., 2013, GIS-Based Solar Farms Site Selection Using Analytic Hierarchy Process (AHP) in Karapinar Region, Konya/Turkey, Renewable and Sustainable Energy Reviews, Vol. 28, PP. 11-17. 34. Vafaeipour, M., Zolfani, SH., Varzandeh, M. H. M., Derakhti, A., and Eshkalag, M. K., 2014, Assessment of Regions Priority for Implementation of Solar Projects In Iran: New Application of a Hybrid Multi-Criteria Decision Making Approach, Energy Convers Manag, Vol. 86, PP. 653–63. 35. Wang Y., and Chin K., 2011, Fuzzy Analytic Hierarchy Process: A Logarithmic Fuzzy Preference Programming Methodology, International Journal of Approximate Reasoning, Vol. 52, PP. 541–553. 36. Winebrake, J. J., and Creswick, B. P., 2003, The Future of Hydrogen Fueling Systems for Transportation: An Application of Perspective-Based Scenario Analysis Using the Analytic Hierarchy Process, Technol Forecast Soc Change, Vol. 70. PP. 359–84. 37. Zoghi, M., Ehsani, A., Sadat, M., Amiri, M., and Karimi, S., 2017, Optimization Solar Site Selection by Fuzzy Logic Model and Weighted Linear Combination Method in Arid and Semi-Arid Region: A Case Study Isfahan-IRAN, Renewable and Sustainable Energy Reviews, Vol. 68, PP. 986–996._||_
Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2019.276755.1007868 سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی کاربردهای GIS در بهبود و توسعة کسب‌وکار شهری کاربردهای GIS در بهبود و توسعة کسب‌وکار شهری جلوخانی نیارکی محمدرضا دانشیار گروه سنجش‌ازدور و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تهران محمودی وانعلیا نرجس دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش‌ازدور و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تهران کریمی فیروزجایی محمد دانشجوی دکتری سنجش‌ازدور و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تهران 23 09 2019 51 3 765 781 25 02 2019 04 11 2019 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_73452.html

بهبود کسب‌وکار در مناطق شهری شامل کارآفرینی، ارتقای کسب‌وکارهای خرد و کلان و بازاریابی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی کاربردها و نقش سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS) در بهبود و توسعة کسب‌وکار شهری است. در گام اول، کاربردهای GIS در بهبود این کسب‌وکارها به روش کتابخانه‌ای بررسی شده است. در گام دوم، مناسب‌ترین مکان‌ها برای تأسیس رستوران در شهر بابلسر استان مازندران، به روش تلفیقی بهترین-بدترین و ابزارهای تجزیه و تحلیل GIS، به‌عنوان یکی از کاربردهای GIS در کسب‌وکار انتخاب شد. در این گام، ابتدا با استفاده از روش بهترین-بدترین، وزن معیارها محاسبه و سپس به‌کمک مدل ترکیب خطی وزن‌دار (WLC) مبتنی بر GIS، نقشة اولویت‌بندی نهایی گزینه‌های رستوران‌ها تولید شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد به‌کمک GIS می‌توان رفتار مشتریان، رقبا و بازار را به‌صورت مکانی مدل‌سازی کرد و به پرسش‌های متعددی از جمله تحلیل مشتری و بازار، پیش‌بینی وضعیت بازار، سیاست‌های تبلیغات، انتخاب و بهینه‌سازی مکان، مدیریت مناطق فروش، سرمایه‌گذاری و سیستم بازاریابی پاسخ داد. با توجه به این قابلیت‌ها و تجزیه و تحلیل‌های مکانی می‌توان از این سیستم برای بهبود و توسعة کسب‌وکار در فضای شهری استفاده کرد. تعداد کل گزینه‌های پیشنهادی برای تأسیس رستوران در شهر بابلسر 5375 بوده که براساس نتایج مدل مبتنی بر GIS، از این مقدار به ترتیب 2426، 2234 و 715 گزینه در طبقات مناسب، متوسط و نامناسب طبقه‌بندی شده‌اند. همچنین نتایج نشان می‌دهد موقعیت مکانی 53، 40 و 7 درصد از رستوران‌های شهر بابلسر به‌ترتیب در کلاس‌های مناسب، متوسط و نامناسب قرار دارند.

 بازار تحلیل مکانی تحلیل مشتری کسب‌وکار شهری GIS Bateman, I. J., Jones, A. P., Lovett, A. A., Lake, I. R., and Day, B. H, 2002, Applying Geographical Information Systems (GIS) to Environmental and Resource Economics, Environmental and Resource Economics, Vol. 22, No. 1 and 2, PP. 219-269. Batey, P., and Brown, P., 1995, From Human Ecology to Customer Targeting: The Evolution of Geodemographics, GIS for Business and Service Planning, PP. 77-103. Beaumont, J. R., 2001, GIS and Market Analysis, In Geographical Information System: Principles and Applications, PP. 75-120. Birkin, M., Clarke, G. P., and Clarke, M, 1999, GIS for Business and Service Planning, Geographical Information Systems: Principles Techniques Management and Applications, Vol. 2, PP. 709-722. Bu, L., and Wang, F., 2019, Data Science and Digital Business, In Data Science and Digital Business (PP. 23-40). Springer, Cham. Chacón-García, J., 2017, Geomarketing Techniques to Locate Retail Companies in Regulated Markets, Australasian Marketing Journal (AMJ), Vol. 25, No. 3, PP. 185-193. Chaudhuri, S., 2018, Application of Web-Based Geographical Information System (GIS) In E-Business, In Digital Marketing and Consumer Engagement: Concepts, Methodologies, Tools, and Applications (PP. 649-665). IGI Global. Fagir, D. H. B., 2016, Finding the Best Location for New Restaurant Using GIS Technologies, Sudan University of Science and Technology, PP. 57-115. Galbraith, J., and Coonin, B. R, 2001, GIS in Business, Reference and User Services Quarterly, Vol. 41, No. 1, P. 9. 10. Hess, R. L., Rubin, R. S., and West, L. A., 2004, Geographic Information Systems as a Marketing Information System Technology, Decision Support Systems, Vol. 38, No. 2, PP. 197-212. 11. Ismael, A. A., and Bashir, M. S., 2014, Applications of GIS in Business Decision Making: The Case of Egypt, International Journal of Computer Applications, Vol. 94, No. 14, PP. 31-36. 12. Jiang, B., and Yao, X., 2006, Location-Based Services and GIS in Perspective, Computers, Environment and Urban Systems, Vol. 30, No. 6, PP. 712-725. 13. Kechagioglou, X., Lemmens, R., and Retsios, V., 2019, Sharing Geoprocessing Workflows with Business Process Model and Notation (BPMN), In Proceedings of the 2019 2nd International Conference on Geoinformatics and Data Analysis (PP. 56-60). ACM. 14. Kita, P., Szczyrba, Z., Fiedor, D., and Letal, A., 2018, Recognition of Business Risks When Purchasing Goods on the Internet Using GIS: Experience From Slovakia, Electronic Commerce Research, Vol. 18. No. 3, PP. 647-663. 15. Kunz, M. B., and Ratliff, J. M., 2012, A Geo-Spatial Examination of Small-Owned Businesses of Kentucky, The Entrepreneurial Executive, Vol. 17, P. 97. 16. Lin, X., and Zu, Y., 2013, Multi-Criteria GIS-Based Procedure for Coffee Shop Location Decision, PP. 14-30. 17. Maguire, D. J., 1995, Implementing Spatial Analysis and GIS Applications for Business and Service Planning, GIS for Business and Service Planning, PP. 171-191. 18. Maguire, D. J., Smith, R., and Kouyoumjian, V., 2008, The Business Benefits of GIS: An ROI Approach, ESRI, Inc, PP. 83-101. 19. Malczewski, J., and Rinner, C., 2015, Multicriteria Decision Analysis in Geographic Information Science, New York: Springer. 20. Pick, J. (Ed.), 2004, Geographic Information Systems in Business, Igi Global, PP. 1-20. 21. Rezaei, J., 2015, Best-Worst Multi-Criteria Decision-Making Method, Omega, Vol. 53, PP. 49-57. 22. Ringo, L. G., 2009, Utilizing GIS-Based Site Selection Analysis for Potential Customer Segmentation and Location Suitability Modeling to Determine a Suitable Location to Establish a Dunn Bros Coffee Franchise in the Twin Cities Metro, Minnesota, Papers in Resource Analysis, PP. 5-10. 23. Tzeng, G. H., Teng, M. H., Chen, J. J., and Opricovic, S., 2002, Multicriteria Selection for a Restaurant Location in Taipei, International Journal of Hospitality Management, Vol. 21, No. 2, PP. 171-187. 24. Jelokhani-Niaraki, M. 2013, Web 2.0-based collaborative multicriteria spatial decision support system: a case study of human-computer interaction patterns, University of Western Onario. 25. Jelokhani-Niaraki, M., 2018, Knowledge sharing in Web-based collaborative multicriteria spatial decision analysis: An ontology-based multi-agent approach, Computers, Environment and Urban Systems, Vol. 72, PP.104-123.‏ 26. Hasani, S., Sadeghi-Niaraki, A., and Jelokhani-Niaraki, M., 2015, Spatial data integration using ontology-based approach, The International Archives of Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, Vol. 40, No.1, PP. 293-296.‏_||_
Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2019.281345.1007930 جغرافیا و برنامه ریزی روستایی سنجش و تحلیل وضعیت آگاهی محیط‌زیستی در سکونتگاه‌های روستایی پیرامون شهر یاسوج سنجش و تحلیل وضعیت آگاهی محیط‌زیستی در سکونتگاه‌های روستایی پیرامون شهر یاسوج خانی فضیله استاد گروه جغرافیا انسانی دانشگاه تهران سلمانی محمد دانشیار گروه جغرافیای انسانی دانشگاه تهران مشفق نژادی عنایت اله کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه تهران 23 09 2019 51 3 783 796 14 05 2019 09 11 2019 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_73527.html

دستیابی به پایداری محیط‌زیستی روستایی متأثر از سطح آگاهی محیط‌زیستی افراد است. آگاهی محیط‌زیستی نیز از عوامل متعددی تأثیرپذیر است. پژوهش توصیفی-تحلیلی و پیمایشی حاضر با هدف سنجش و تحلیل آگاهی محیط‌زیستی در روستاهای پیرامون شهر یاسوج انجام شده است. اطلاعات مورد نیاز به‌کمک روش‌های میدانی (پرسشنامه و مصاحبه)، اسنادی و مراجعه به سازمان‌های مرتبط جمع‌آوری شده است. جامعه آماری پژوهش خانوارهای روستایی ساکن روستاهای پیرامون شهر یاسوج هستند که براساس فرمول کوکران 384 خانوار در 10 سکونتگاه روستایی به‌صورت تصادفی سنجیده شدند. هم‌بستگی میان آگاهی محیط‌زیستی و سن پاسخگویان نشان‌دهندة رابطه‌ای منفی و معنادار است. سنجش رابطة میان آگاهی و جنسیت پاسخگویان نیز نشان‌دهندة نبود رابطة معنادار است. درحالی‌که میان آگاهی محیط‌زیستی و سطح تحصیلات پاسخگویان رابطه‌ای مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین نتایج تحلیل هم‌بستگی نشان می‌دهد میان سطح آگاهی محیط‌زیستی ساکنان و گرایش به تخریب محیط طبیعی رابطه‌ای منفی و معنادار وجود دارد به‌طورکلی نتایج پژوهش نشان می‌دهد آگاهی محیط‌زیستی روستاییان در سکونتگاه‌های پیرامون شهر یاسوج در سطح متوسطی قرار دارد. با توجه به مشاهداتی که از منطقة مورد مطالعه به‌دست آمد، به‌نظر می‌رسد تصور ساکنان از مشکلات محیط‌زیستی بیشتر متأثر از تجربه‌های روزمره است. از سوی دیگر، اقدامات مردم و وضع محیط‌زیست سطح متوسطی از آگاهی محیط‌زیستی را در منطقة مورد مطالعه نشان نمی‌دهد؛ یعنی میان نگرش و عمل در رفتارهای محیط‌زیستی شکاف عمیقی وجود دارد.

 آگاهی محیط زیستی توسعه سنجش پایداری سکونتگاه‌های روستایی محیط‌زیست ایزدی، فاطمه، کریمیان، علی‌اکبر و حمید سودایی‌زاده، 1392، برآورد میزان آگاهی‌های زیست‌محیطی دانش آموزان روستایی و رابطة آن با آگاهی والدین و مربیان مطالعة موردی: دانش‌آموزان دورة راهنمایی روستاهای منطقة جی اصفهان، پژوهش‌های روستایی، دورة چهارم، شمارة 4، صص 777-792. بریمانی، فرامرز و صادق اصغری لفمجانی، 1389، تعیین شدت ناپایداری محیط‌زیستی سکونتگاه‌های روستایی سیستان با استفاده با استفاده از مدل سنجش چندمعیاره، مجلة جغرافیا و توسعه، دورة هشتم، شمارة 19، صص 127-144. بذرافشان، جواد، طولابی‌نژاد، مهرشاد و هانیه استکی، 1397، بررسی آثار حس تعلق مکانی بر بازساخت فضایی-کالبدی سکونتگاه‌های روستایی (مطالعة موردی: دهستان نِه، شهرستان نهبندان)، مجلة پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دورة پنجاهم، شمارة 4، صص 791-807. حجازی، رضوان، رجبدری، حسین و امیررضا خانی‌ذلان، 1396، بررسی رابطة بین آگاهی و نگرش محیط زیستی دانشجویان و دانش‌آموختگان حسابداری، مجله بررسی‌های حسابداری، دورة چهارم، شمارة 16، صص 53-72. خانی، فضیله، 1396، بنیان‌های برنامه‌ریزی در فضاهای متغیر روستایی، چاپ اول، انتشارات دانشگاه تهران، تهران. خواجه شاهکویی، علیرضا، نجفی کانی، علی‌اکبر و زینب وصال، 1394، بررسی عوامل مؤثر بر آگاهی‌های محیط زیستی روستاییان (مطالعة موردی: دهستان جاغرق در شهرستان بینالود)، پژوهش و برنامه‌ریزی روستایی، سال چهارم، شمارة 9، صص 85-96.  سبزه‌ای، محمدتقی، قلی‌پور، سیاووش و معصومه آدینه‌وند، 1395، بررسی رابطة بین آگاهی، نگرش و رفتار حامی محیط‌زیست دانشجویان دختر دانشگاه قم، آموزش محیط‌زیست و توسعة پایدار، سال چهارم، شمارة 4، صص 5-16. ستوده، احد و فرزام پوراصغر سنگاچین، 1389، بررسی گزارش‌های شاخص‌های پایداری و عملکرد محیط‌زیست در سال‌های 2004-2005 و جایگاه ایران، مجلة محیط‌زیست و توسعه، سال اول، شمارة 1، صص 51-72. سجاسی قیداری، حمدالله و امین فعال‌جلالی، 1397، سنجش آگاهی و رفتار محیط‌زیستی روستاییان (مطالعة موردی: دهستان زنگلانلو)، فصلنامة برنامه‌ریزی فضایی، سال هشتم، شمارة 1، صص 29-50. شبیری، سید محمد، 1394، زبان تخصصی آموزش محیط‌زیست، انتشارات دانشگاه پیام‌نور، تهران. صالحی، صادق و لقمان امام‌قلی، 1391، مطالعة تجربی رابطة آگاهی و رفتارهای زیست‌محیطی (مطالعة مناطق شهری و روستایی شهرستان سنندج)، مسائل اجتماعی ایران، دورة سوم، شمارة 1، صص 121-147. صالحی، نفیسه و آزیتا کوشافر، 1393، بررسی سطح آگاهی محیط زیستی معلمان زن، فصلنامة زن و فرهنگ، سال ششم، شمارة 21، صص 105-118. فاضل‌نیا، غریب و عبدالرضا رکن‌الدین افتخاری، 1384، تبیین نظریه‌ای عوامل مؤثر بر شناخت و آگاهی روستاییان از توانش‌های خود و محیط پیرامون، برنامه‌ریزی و آمایش فضا، دورة نهم، شمارة 1، صص 111-150. مهمدی کربلای، زینب و عبدالعظیم آجیلی، 1394، تبیین میزان آگاهی دختران روستایی در حفاظت از محیط‌زیست در راستای توسعة پایدار (مطالعة موردی: روستای دغاغله)، علوم و مهندسی محیط‌زیست، سال سوم، شمارة 1، صص 55-68. هوشمندان مقدم‌فرد، زهرا و شمس‌علی اخبار اسماعیلی، 1395، مؤلفه‌های اثرگذار بر آگاهی زیست‌محیطی هنرجویان کشاورزی زنجان، پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، شمارة 37، صص 73-84. 16. Izadi, F., Karimeian, A. A., and Suodaiezadeh, H., 2013, Estimation of Environmental Knowledge of Rural Students and its Relationship to Parent and Teacher Knowledge Case Study: Students in the Guidance Course in the Villages of Isfahan, Rural Research, No. 4. PP. 777-792. (In Persian) 17. Barimanie, F., and Asghary, S., 2010, Determination of Environmental inconstancy of Rural Settlements of Sistan Using Multi-Criteria Assessment Model, Journal of Geography and Development, Vol. 19, No. 8, PP. 127-144. (In Persian) 18. Bazrafshan, J., Toulabinejad, M., and Esteiky, H., 2018, The Effects of Sense of Spatial Property on Spatial-Physical Reconstruction of Rural Settlements (Case Study: Neh Village, Nehbandan City), Journal of Human Geography Research, Vol. 50, No. 4. PP. 791-807. (In Persian) 19. Hejazi, R., Rajabdari, H., and Khanizelan, A., 2017, The Relationship Between Environmental Knowledge and Attitude of Accounting Students and Graduates, Journal of Accounting Reviews, Vol. 14, No. 16, PP. 53-72. (In Persian) 20. Khani, kh., 2017, Fundamentals of Planning in Rural Spaces, First Edition, Tehran University Press, Tehran. (In Persian) 21. Khageh Shahkouie, A., Najafi Kani, A. A., and Vesal, Z., 2015, Investigating Factors Affecting Rural Environmental Awareness (Case Study: Jaghargh Village in Binalood Township), Rural Research and Planning, Vol. 9, No. 4, PP. 85-96. (In Persian) 22. Shobeiry, M., Gholipour, S., and Adinehvand, M., 2015, The Relationship Between Knowledge, Attitude and Supportive Behavior of Female Students of Qom University, Environmental Education and Sustainable Development, Vol. 4, No 4, PP. 5-16. (In Persian) 23. Sotudeh, A., and Pour Asghar Sangachin, F., 2010, Investigating the Reports of Environmental Sustainability and Performance Indicators for 2004-2005 and the Position of Iran, Journal of Environment and Development, Vol. 1, No. 1, PP. 51-72. (In Persian) 24. Sojase Gheydari, H., and Faal Jalaleh, A., 2018, Rural Environmental Awareness and Behavior (Case Study: Zanglanloo Village), Journal of Spatial Planning, Vol. 1, No. 8, PP. 29-50. (In Persian) 25. Shobeiry, S. M., 2015, Specialized Language of Environmental Education, Payame Noor University diffusions, Tehran. (In Persian) 26. Salehi, S., and Emamgholy, L., 2012, Experimental Study of the Relationship between Knowledge and Environmental Behaviors (Study of Urban and Rural Areas of Sanandaj City), Iranian Social Issues, Vol. 1, No. 3, PP. 121-147. (In Persian) 27. Salehi, N., and Koushafar, A., 2014, Investigating the level Of Environmental Awareness of Female Teachers, Journal of Women and Culture, Vol. 21, No. 6, PP. 105-118. (In Persian) 28. Fazelneia, Gh., and Roknaldin Eftekhary, A., 2005, A Theoretical Explanation of Factors Influencing Villagers' Knowledge and Awareness of Their Abilities and Environment, Planning and Space Preparation, Vol. 1, No. 9, PP. 111-150. (In Persian) 29. Moohamadi Karbalaie, Z., and Agelie, A., 2015, Explaining the Rural Girls' Awareness of Environmental Protection in Sustainable Development (Case Study: Daghaghlee Village), Environmental Science and Engineering, Vol. 1, No. 3, PP. 55-68. (In Persian) 30. Hoshmandan Maghadamfard, Z., and Akhbar Esmaieli, Sh. A., 2015, Effective Factors on Environmental Knowledge of Zanjan Agricultural Students, Agricultural Education Management Research, No. 37. PP. 73-84. (In Persian) 31. Ahmad, J., Noor, S., and Ismail, N., 2015, Investigating Students’ Environmental Knowledge, Attitude, Practice and Communication, Asian Social Science, No. 11. PP. 284-293. 32. Balaji, P. S., and Anbalagan, A., 2017, A Study on Environmental Awareness Among Rural and Urban Secondary School Students in Thiruvallur District, Internation Eductional Sclentific Research Journal, Vol. 6, No. 3, PP. 26-31. 33. Bulatović, J., and Rajović, G., 2018, Environmental Awareness Population in City Municipality of Zvezdara (Belgrade) for the Sustainable Zvezdarske Forest, World News of Natural Sciences, No. 16. PP. 1-17. 34. Cruz Soto, R., Balderrama, T., Vélez-Sánchezverin, SC., Aguilar-Palma, N., Viramontes-Olivas, O., and Durán, A., 2014, Environmental Awareness of the Young in a Rural Community in the Sierra Tarahumara, Chihuahua, Mexico, Journal of Education and Practice, Vol. 4, No. 5, PP. 197-201. 35. Elfving, M., and Ristimäki, S., 2011, Environmental Education in Rural Development, A Case Study in Mecubúri District, Mozambique, Master’s Thesis in Peace and Development Work, School of Social Sciences, PP. 1-103. 36. Julie, E. S., 2007, From Intentions to Actions: The Role of Environmental Awareness on College Students, Journal of Undergraduate Research, Faculty Sponsor: Tracie Blumentritt, Department of Psychology, PP. 1-4. 37. Kumar, S., 2013, Environmental Awareness Among Rural Folks of Hamirpur District, H.P, The International Journal of Engineering and Science (IJES), Vol. 1, No. 2, PP. 81-84. 38. Rifkin, J., 2006, European Dream, as the European Vision of the Future Slowly Overshadows the American Dream, Zagreb, Školska Knjiga. 39. Sahu, U., Roy, M., and Monika, R., 2015, Environmental Awareness Among Undergraduate Students in Rural Area, IOSR Journal of Environmental Science, Toxicology and Food Technology (IOSR-JESTFT), Vol. 4, No.1, PP. 27-32. 40. Sosa, M., Alcalá, R., Soto, T., and Quintana, C., 2008, Percepción Ambiental De Estudiantes Universitarios a Través De Variables Medioambientales, Revista Latinoamericana De Recursos Naturales, No. 4. PP. 178-184. 41. Vasudevan, S., 2012, A Study on the Extent of Environmental Awareness Among Rural People in Coastal Area of Kerala, Environment and Sustainable Development, Vol. 2, No. 11, PP. 194-205._||_
Hum Geog Res دانشگاه تهران پژوهشهای جغرافیای انسانی 2008-6296 دانشگاه تهران 95 10.22059/jhgr.2019.285592.1007976 جغرافیای سیاسی اخوان‌المسلمین و قلمروسازی آن در جغرافیای سیاسی جهان اسلام اخوان‌المسلمین و قلمروسازی آن در جغرافیای سیاسی جهان اسلام ذکی یاشار استادیـار گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران کریمی حسن دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران قالیباف محمدباقر دانشیار گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران اطاعت جواد دانشیار گروه علوم‌سیاسی دانشگاه شهیدبهشتی تهران 23 09 2019 51 3 798 823 12 07 2019 12 11 2019 Copyright © 2019, دانشگاه تهران. 2019 https://jhgr.ut.ac.ir/article_73599.html

اخوان‌المسلمین نام جنبشی سیاسی‌ـ اجتماعی است که در سال 1928 م. حسن‌البناء آن را در شهر اسماعیلیة مصر تشکیل داد. با وجود آنکه این جنبش، یک سازمان مصری است، جوهر و ماهیت آن که بر یک قلمرو، یک امت و حاکمیت الهی مبتنی بود، آن را واجد انگیزه‌های فراملی در مقیاس منطقه‌ای و جهانی کرد. اخوان برای اینکه بتواند به هدف غائی خود عمل کند، به قلمروسازی در جغرافیای سیاسی جهان اسلام پرداخت و در سال‌های پایانی دهة 1930 رابطه‌ای با علاقه‌مندان به اسلام‌گرایی در جهان عرب و اسلام برقرار کرد. در این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی، اطلاعات از منابع مکتوب و اینترنت جمع‌آوری شده است. در پاسخ به این پرسش که قلمروسازی اخوان‌المسلمین در جغرافیای سیاسی جهان اسلام ناشی از چه چیزی بود، می‌توان آن را ناشی از باورهای ایدئولوژیک این جنبش اسلامی برای بیداری امت اسلامی و دفاع از عظمت اسلام و مسلمانان دانست. یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که فروپاشی خلافت عثمانی، سلطة استعمارگران بر کشورهای اسلامی، ظلم و ستم آنان در حق مسلمانان، تأسیس رژیم صهیونیستی و استبداد سیاسی در کشورهای اسلامی از عواملی است که به‌شدت اخوان‌المسلمین را متأثر و آنان را نسبت به اوضاع آشفته جهان اسلام به واکنش واداشته است؛ بنابراین قلمروسازی اخوان‌المسلمین در جهان اسلام را می‌توان در راستای بیداری اسلامی و اتحاد و همگرایی در جهان اسلام براساس آموزه‌های اسلام سلفی سید جمال‌الدین اسدآبادی قلمداد کرد.

 اخوان‌المسلمین ایدئولوژی جهان اسلام قلمروسازی مسلمانان ابراهیمی، نبی‌الله، 1395، نئوسلفی‌گری و جهانی‌شدن امنیت خاورمیانه، پژوهشکدة مطالعات راهبردی، تهران. آجیلی، هادی و مهدی بیکی، 1395، واکاوی دگردیسی سیاسی جنبش اسلام‌گرای اخوان‌المسلمین تونس، پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، سال ششم، شمارة 1، صص 1- 281. احمدی، حمید، 1390، سیر تحول جنبش‌های اسلامی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران. احمدی طباطبائی، سید محمدرضا و مهدی پیروزفر، 1397، اسلام سیاسی مدرن در ترکیه؛ مطالعة موردی اندیشه‌های سیاسی نجم‌الدین اربکان، فصلنامة سیاست، دورة چهل‌و‌هشتم، شمارة 2، صص 289- 307. احمدیان، حسن، 1391، گذار مصر از رژیم اقتدارگرا؛ عوامل و زمینه‌ها، فصلنامة مطالعات فلسطین، شمارة 13، صص 191- 218. اخوان کاظمی، مسعود، صادقی، سید شمس‌الله و کامران لطفی، 1397، تحلیل زمینه‌های سیاسی و اجتماعی حضور داعش در آسیای مرکزی، مطالعات اوراسیای مرکزی، دورة یازدهم، شمارة 1، صص 1-21. آدابی، محمدجواد، 1388، اسلام‌هراسی، بنیادگرایی و تروریسم، مجموعه مقالات همایش (جهان اسلام قربانی تروریسم)، صص، 115- 120. اسپوزیتو، جان و جان وال، 1397، جنبش‌های اسلامی معاصر، ترجمة شجاع احمدوند، نشر نی، تهران. البناء، حسن، 2011، مذاکرات الدعوه و داعیه، مؤسسه اقراء، مصر. الجندی، انور، 1389، امام حسن‌البناء شهید و منادی بیداری، ترجمة مصطفی اربابی، نشر احسان، تهران. الصادق، محمد، 1437 ق، الاخوان و السعودیه، العوده المشروطه، جریده العربی الجدید اللندنیه، لندن. برونیار، لیا، 1388، جمعیت اخوان‌المسلمین مصر، ترجمة عبدالله فرهی، پژوهشکدة تاریخ اسلام، تهران. بورجا، فرانسوا، 1392، اسلام سیاسی در تونس، ترجمة سید هادی خسروشاهی، بوستان کتاب، قم. بهجتی اردکانی، حسین، 1394، عوامل مؤثر بر ناکامی اخوان‌المسلمین در مصر، پایان‌نامة کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه پیام‌نور تهران.  پیشگاهی‌فرد، زهرا، سازگاری اردکانی، محمود، قالیباف، محمدباقر و حسن کامران، 1393، تبیین قلمروخواهی اخوان‌المسلمین در منطقة خاورمیانه، پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، سال چهارم، شمارة 1، صص 1- 27.1 تقوی سنگدهی، لیلا و سعیده وحیدفر، 1394، بررسی نقش اخوان‌المسلمین در تحولات سیاسی سوریه 1954-2015، تاریخ‌نامة خوارزمی، سال سوم، صص 73- 98. حافظ‌نیا، محمدرضا، 1390، اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، آستان قدس رضوی، تهران. حشمت‌زاده، محمدباقر و محمد اسماعیل نوذری، 1391، گفتمان رسمی علمای مسلمان در اتحاد شوروی، مطالعات اوراسیای مرکزی، سال پنجم، شمارة 10، صص 61-78  خامه‌یار، عباس، 1390، ایران و اخوان‌المسلمین: عوامل همگرایی و واگرایی، اندیشه‌سازان نور، تهران.   خدایوندی، علی‌اکبر، 1395، بررسی علل ناکامی جنبش اخوان‌المسلمین مصر در ایجاد نظام سیاسی بعد از مبارک در سال 2012، پایان‌نامة ارشد علوم سیاسی، دانشگاه رازی کرمانشاه. خیری، ابوذر، 1387، تجدید حیات اسلام در آسیای مرکزی، ترجمة سیاوش یاری و پرویز باقری، مؤسسه تبیان، قم. دارا، جلیل و مصطفی کرمی، 1392، نقش اخوان‌المسلمین در انقلاب 2011 مصر، در پرتو رابطه ساختار- کارگزار، فصلنامة جهان اسلام، سال سوم، شمارة 8، صص 27 – 54. دکمجیان، هرایر،1366، جنبش‌های اسلامی معاصر در جهان عرب، ترجمه حمید احمدی، تهران: کیهان دوترئی، تری، 1385، سوریه، ترجمة مهسا خلیلی، ققنوس، تهران. ذوالفقاری، سید محمد، 1389، جریان اخوان‌المسلمین در خاورمیانه، فصلنامة پژوهش‌های منطقه‌ای، شمارة 3، صص 106- 129. ذوالفقاری، سید محمد، 1390، بازخوانی اسلام سیاسی در تونس، مجلة پژوهش‌های منطقه‌ای، شمارة 6، صص 15- 51. دیانت، محسن، عباسی، مجتبی و محمد فرهادی، 1398، بررسی و مقایسة نقش شاخص‌های توسعة اجتماعی در گرایش به‌سوی اسلام تندرو در آسیای مرکزی، مطالعات اوراسیای مرکزی، دورة دوازدهم، شمارة 1، صص 35- 56.   رأفت، یحیی، 1380، جماعت اسلامی پاکستان، ترجمة عابد حسن بارکزهی، نشر احسان، تهران. رزق، جابر، 1380، اخوان‌المسلمین، ترجمة مصطفی اربابی، تایباد: نشر سنتزنگنه، صباح و حسن کریمی، 1396، پیشینة گروه‌های جهادی در کردستان عراق، فصلنامة سیاست خارجی، شمارة 2، صص 81- 108. ساجدی، امیر و رنجبر، رحمان، 1394، نقش و جایگاه نظامیان مصر در تحولات انقلاب ژوئیه 2011، سال پنجم، شمارة 1، صص 51- 76. سلیمان، محمد، 1437، هل یسیر تنظیم الاخوان‌المسلمین الی الانهیار الداخلیا؟، معهد واشنطن، تحلیل السیاسات. سنائی، مهدی، 1391، گرایش‌های اسلامی آسیای مرکزی، ماهنامة ایراس، شمارة 10، صص 50- 68.  قطب، سید 1390، نشانه‌های راه، ترجمة محمود محمودی، نشر احسان، تهران. عنایت، حمید، 1381، سیری در اندیشة سیاسی عرب، امیرکبیر، تهران. فوزی، یحیی و سید عباس هاشمی، 1394، جریان‌های سیاسی اسلام‌گرا و چالش‌های درون در اردن، جامعه‌شناسی سیاسی جهان اسلام، دورة سوم، شمارة 1، صص 1- 28. فوزی، یحیی، 1391، علل شکل‌گیری و ماهیت جنبش‌های سیاسی در خاورمیانه؛ بررسی موردی جنبش‌های سیاسی در یمن، مطالعات جهان اسلام، سال اول، شمارة 1، صص 17- 34. فیرحی، داود و اکبر عسکری صدر، 1397، علل شکست اخوان‌المسلمین مصر پس از سرنگونی مبارک، علوم سیاسی، سال بیست‌و‌یکم، شمارة 82، صص 99- 126. کپل،ژیل، 1375، پیامبر و فرعون، ترجمه حمید احمدی، تهران: کیهانکریمی، حسن، 1397، ژئوپلیتیک، بنیادگرائی و رادیکالیسم اسلامی، نشر رازنهان، تهران. کولائی، الهه و مهدی بلورچی‌زاده، 1397، تحول در نقش و جایگاه تصوف در آسیای مرکزی، مطالعات اوراسیای مرکزی، دورة یازدهم، شمارة 2، صص 435- 452. محمد، ابراهیم و همکاران، 1390، اخوان‌المسلمین یمن، اندیشه‌سازان نور، تهران. محمد، ابراهیم و همکاران، 1385، اخوان‌المسلمین مصر، اندیشه‌سازان نور، تهران. محمودیان، محمد، 1391، اخوان‌المسلمین و آیندة سیاست خارجی مصر، فصلنامة مطالعات راهبردی، سال پانزدهم، شمارة 1، صص 103- 125. محمودی، اسماعیل، 1394، تبارشناسی پیدایش گروه‌های جهادی در کردستان عراق، فصلنامة زریبار، سال نوزدهم، شمارة 88، صص 164- 174. مرادی، وحید، 1391، الگوی رفتار سیاسی اخوان‌المسلمین پس از انقلاب 25 ژانویه، در بیداری اسلامی، ملاحظات ایرانی و غربی، انتشارات دانشگاه امام جعفر صادق، تهران. مسعودنیا، حسین و عاطفه فروغی، 1392، نظری بر نقش گروه‌های اسلام‌گرا در سومالی، مطالعات جهان اسلام، شمارة 3، صص 97- 122. مصطفی، هاله، 1385، راه به‌سوی القاعده، نشر آزادمهر، تهران. ملائکه، سید حسن و سید محمدامین حسینی، 1395، علل شکست اخوان‌المسلمین در برپایی حکومتی باثبات در مصر، فصلنامة تحقیقات سیاسی و بین‌المللی دانشگاه آزاد اسلامی، شمارة 26، صص 55- 81. میشل، ریچارد، 1389، تاریخ جمعیت اخوان‌المسلمین از آغاز تا امروز، ترجمة سید هادی خسروشاهی، مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی، تهران. ندوی، ابوالحسن، 1379، سخنی با اخوان‌المسلمین، ترجمة زاهد ویسی، نشر احسان، تهران. 50. Ebrahimi, N., 2016, Neo-Salafism and Globalization of Middle East Security, Tehran, Strategic Studies Research Center. (In Persian) 51. Ajili, H., and Beiki, M., 2016, An Analysis of the Political Transformation of the Islamist Movement of the Muslim Brotherhood of Tunisia, Political Studies of the Islamic World, Vol. 6, No. 1, PP. 1-28 (In Persian) 52. Ahmadi, H., 2011, The Evolution of Islamic Movements, Tehran: Imam Sadegh University (AS). (In Persian) 53. Ahmadi Tabataba'i, S. M.R., and Piroozfar, M., 2018, Modern Political Islam in Turkey: Case Study of Najm al-Din Erbakan Political Thoughts, Quarterly Journal of Policy, Vol. 48, No. 2, PP. 289-307 (In Persian) 54. Ahmadian, H., 2012, The Transition of Egypt to the Authoritarian Regime: Factors and Grounds, Palestinian Studies Quarterly, No. 13. (In Persian) 55. Akhawan Kazemi, M., Sadeghi, S. S., and Lotfi, K., 2018, Analysis of the Political and Social Situations of ISIS in Central Asia (From Infiltration Threat to Actual Presence), Central Eurasian Studies, Vol. 11, No. 1, PP. 1-21. (In Persian) 56. Adabi, J., 2009, Islamophobia, Fundamentalism, and Terrorism, Proceedings of the Conference on the Islamic World as Terrorism Victim, First Edition, PP. 115-120. (In Persian) 57. Esposito, J., and Wall, J., 2018, Contemporary Islamic Movements, Translated by A. Shuwa Vand Tehran: Ney. 58. Al-Banna, H., 2011, Mozakirat al-Da’wa and al-Da’ia, Eqra Institute, Egypt. 59. Al-Jandi, A, 2010, Imam Hassan al-Belna, Shahid and the Harbinger of Awakening, Translated by M. Arbabi, Ehsan, Tehran. 60. Al-Sadeq, M., 2016, Brotherhood and Saudis: Constitutional Return, The New London-Based Arab Newspaper. 61. Boruniar, L., 2009, The Egyptian Muslim Brotherhood Society, Translated by A. Farahi, Tehran: Research Institute of Islamic History. (In Persian) 62. Bourja.F., 2013, Political Islam in Tunisia Translated by Sayed Hadi Khosroshahi, Qom: Bostn Ketab. (In Persian) 63. Behjati Ardakani, H., 2015, Factors Affecting the Failure of the Muslim Brotherhood in Egypt, Master's Thesis in Political Science: Payame Noor University of Tehran. (In Persian) 64. Pishgahfard, Z., Sazgari Ardekani, M., Ghalibaf, M. B., Kamran, H., 2014, Explaining the Territory of Muslim Brotherhood in the Middle East, Political Studies of the Islamic World, Vol.4, No. 1. PP. 1-27 (In Persian) 65. Taghavi Sangdeh, L., and Vahidfar, S., 2015, The Role of the Muslim Brotherhood in the Political Development of Syria from 1954 to 2015, Kharazmi Chronology. (In Persian) 66. Rezq, J., 2001, Muslim Brotherhood, Translated by M. Arbabi, Sunnah, Taybad. (In Persian) 67. Hafzania, M. R., 2011, Geopolitical Principles and Concepts,. Astan Quds Razavi,Tehran. (In Persian) 68. Heshmatzadeh, M. B., and Nozari, M. I., 2012, The Official Discourse of Muslim Scholars in the Soviet Union, Central Eurasia Studies, Vo. 5, No. 10, PP. 61-78 (In Persian) 69. Khameyar, A., 2011, Iran and Muslim Brotherhood: Convergence and Divergence Factors, Andishe Sazan Noor, Tehran. (In Persian) 70. Khodayavandi, A. A., 2016, The Causes of Failure of the Egyptian Brotherhood-Muslim Movement in Creating a Post-Mubarak Political System in 2012, Master’s Thesis in Political Science, Razi University of Kermanshah. (In Persian) 71. Kheiri, A., 2008, Revitalization of Islam in Central Asia, Translated by Siavash Yari and Parviz Bagheri, Tabian Institute,Qom. (In Persian) 72. Dara, J., and Karami, M., 2013, The role of the Muslim Brotherhood in the Egyptian Revolution of 2011 in the Light of the Relationship between Structure-Agent, The Islamic World Quarterly, Vol. 3, No. 8, PP. 27-54 (In Persian) 73. Dekmejian, H, 1988, Contemporary Islamic Movements in the Arab World, translated by Hamid Ahmadi, Tehran: Kayhan. (In Persian) 74. Dutheri, T., 2006, Syria, Translated by M. Khalili, Ghoghnoos, Tehran. (In Persian) 75. Zolfaghari, S. M., 2010, The Muslim Brotherhood Movement in the Middle East, Quarterly Journal of Regional Studies, No. 3. (In Persian) 76. Zolfaghari, S. M., 2011, Revisiting Political Islam in Tunisia, Journal of Regional Studies, No. 6, PP. 106-129. (In Persian) 77. Diyanat, M., Abbasi, M., and Farhadi, M., 2018, An Analysis of the Relationship between Economic Indicators and Tendency toward Radical Islam in Central Asia,Central Eurasia Studies, Vol. 11, No. 1, PP. 101-121. (In Persian) 78. Rafat, Y., 2001, “Jamaat-e-Islami Pakistan”, Translated by A. H. Barakzai, Tehran: Ehsan. (In Persian) 79. Zanganeh, S., and Karimi, H., 2017, The History of Jihadist Groups in Iraqi Kurdistan, Foreign Policy Quarterly, No. 2. (In Persian) 80. Sajedi, A., and Ranjbar, R., 2015, The Role of Egyptian Militants in the Developments of the July 2011 Revolution, Vol. 5, No. 1. (In Persian) 81. Suleiman, M., 2016, Is the Muslim Brotherhood moving to the Internal Collapse? Wahington: Policy Analysis. (In Persian) 82. Sanaei, M., 2012, The Islamic Trends in Central Asia, Iras Monthly Journal, No. 10. 83. Sayyed Qutb, 2011, Neshanaha- e- Rah, Translated by M. Mahmudi, Ehsan, Tehran. (In Persian) 84. Enayat, H., 2002, A Survey of Arabic Political Thought, Amir Kabir Press, Tehran. 85. Fowzi, Y., and Hashemi, S. A., 2014, Islamist Political Movements and Internal Challenges in Jordan, Political Sociology of the Islamic World, Vol. 3, No. 1, PP. 1-28. 86. Fawzi, Y., 2012, The Causes of the Formation and Nature of Political Movements in the Middle East: Case Study of Political Movements in Yemen, Studies of the Islamic World, Vol. 1, No. 1. 87. Fairahi, D., and Askari Sadr, A., 2018, Causes of failure of the Muslim Brotherhood of Egypt after Mubarak's Overthrow, Political Science, Vol. 21, No. 82. (In Persian) 88. Kepel, G, 1996, The Prophet and the Pharaoh, translated by Hamid Ahmadi, Tehran: Kayhan. (In Persian) 89. Karimi, H., 2018, Geopolitics, Islamic Fundamentalism, and Radicalism, Raz-e Nahan,Tehran. (In Persian) 90. Koulaie, E., and Bloorchizadeh, M., 1977, Transforming the Role and Position of Sufism in Central Asia, Central Eurasia Studies, Vol. 11, No. 2. 91. Muhammadi, E. et al., 2011, The Muslim Brotherhood of Yemen,: Andhishe Sazan Noor,Tehran. (In Persian) 92. Muhammadi, E. et al., 2011, The Muslim Brotherhood of Egypt, Andhishe Sazan Noor, Tehran. (In Persian) 93. Mahmoudian, M., 2012, Muslim Brotherhood and the Future of Foreign Policy of Egypt, Journal of Strategic Studies, Vol. 15, No.1, PP. 103-125. (In Persian) 94. Mahmudi, E., 2015, The Genealogy of the Emergence of Jihadi Groups in Iraqi Kurdistan, Zaribar Quarterly, 19, No. 88, PP. 164-174. (In Persian) 95. Moradi, V., 2012, Pattern of Political Behavior of Muslim Brotherhood after the January 25 Revolution in Islamic Awakening, Iranian and Western Considerations, Edited by A. Eftekhari, Imam Jafar Sadeg University Press. (In Persian) 96. Masoudnia, H., and Foroughi, A., 2013, A look at the Role of Islamist Groups in Somalia, Islamic World Studies, No. 3. (In Persian) 97. Mostafa, H., 2006, A Road to al-Qaeda, Azadmehr, Tehran. (In Persian) 98. Mallaekeh, S. H., and Hosseini, S. M. A., 2016, The Causes of Failure of Brotherhood in Establishing a Stable Government in Egypt, Journal of Political and International Studies, Islamic Azad University, No. 26, PP. 55-81. (In Persian) 99. Michel, R., 2010, The History of the Muslim Brotherhood from the Beginning to Today, Translated by S. H. Khosroshahi, Tehran: Center for Documents and Diplomacy History. Nadavi, A., 2000, A word with the Muslim Brotherhood, Translated by Z. Wasi, Ehsan, Tehran. (In Persian) Ahmad Rashid, J., 2002, The Rise of militant Islsm in Central Asia, Yale Univercity, Press. PP. 134. Alexander, C., 2010, Tunisia: stability and Reform in the Modern Maghreb, Rutledge. Brusse, W.A., and Schoonenboon, j., 2006, Islamic Activism and Democratization, ISIM Review, No.18, P. 8. Cohen، S.B.(1991)."Global Geopolitical Change in the Post – cold War Era.Annals of the Association of American Geographers, Vol.81, No.4, PP. 551 – 580. Collins, J., 2000, Military Geography, Washington, D.C. (USA): National Defense University. Cook, S. A., 2007, Ruling but Not Governing, The Military and Political Development in Egypt, Algeria, and Turkey, The Johns Hopkins University Press. Dodds, K., 2000, Geopolitics in a Changing World, Pearson Education Limited, England. Karagiannis, E., 2006, Political Islam in Uzbakistan: Hizb Ut – tahrir al – Islamic, Europe – Asia Studies, Vol. 58, No. 2, P. 266. Gray, M., 2010, Conspiracy Theories in the Arab World: Sources and Politics, Rutledge. Hedges, M., and Cafiero, G., 2017, The GCC and the Muslim Brotherhood: What does the future hold? The Middle East Policy. Vol.  24. No 1. pp. 129-153. Johnston, R. J., 1990, Review of J. A. Agnew and J.S.Duncan (Ends), The Power of Place (Boston and London: Unwin Hyman, 1989), In Progress in Human Geography, No. 14, PP. 447 – 8. Khatab, S., 2006, The Political Thought of Sayyid Qutb, Rutledge, London. McGregory,A. 2010, Islamic Movements in the Horn of Africa, The Jamestown Foundation. Muscara, L., 2005, Territory as a Psychosomatic Device: Guttmann's Ki-netic Political Geography, Geographers, No. 10, PP. 26 -49. Roberts, D., 2014, Qatar and the Muslim Brotherhood, Pragmatism or Preference? "Journal of Middle East Policy. Vol. 21. No3.pp 84-94. Sack, R.D. (1983).' Human territoriality: A Theory', Annals of the Association of American Geographers (73) 55- 74. Shiv Malik, 2004, For Allah and the caliphate, New Statesman. Wright, R., 2008, Dreams and Shadows: the Future Of The Middle East, Penguin Press. Zollner, Barbara H. E., 2009, The Moslem Brotherhood, Hasan al Hudaybi and Ideology, Rutledge, London. _||_