Measuring and Analyzing Spatial Justice in the Distribution of Service Uses at the Level of Urban Neighborhoods (Case Study: Neighborhoods of Distict 5 of Rasht City)

Document Type : Research Paper


1 Department of Urban Planning, Islamic Azad University, Qazvin Branch, Qazvin, Iran

2 Department of Human Geography, Marodasht Branch, Islamic Azad University, Marodasht, Iran

3 Department of Urban Planning, Faculty of Art and Architecture, Islamic Azad University, South Branch, Tehran, Iran

4 Department of Urban Planning, Faculty of Art and Architecture, Islamic Azad University, Shiraz Branch, Shiraz, Iran



Extended Abstract
Urbanization is considered a global phenomenon that has expanded dramatically in the last century and has increased inequalities and injustices in the lives of city dwellers, as a result of which their access to urban infrastructures and services has faced a serious problem. Therefore, in urban planning, one of the important issues that has gained special importance is the proper distribution of urban uses and, in other words, spatial justice. In this regard, urban uses and services are among the factors that can establish the dimensions of spatial justice and social justice more equitably by responding to population needs and paying attention to the merits and competencies of individuals. Thus, the inappropriate distribution of urban uses and services, in addition to causing population disturbance and imbalance in the city, also distances urban spaces from social and economic justice. For this reason, in developing countries, especially in urban areas, more than in any other period, they need to emphasize establishing spatial justice in the optimal enjoyment of various urban services. Spatial justice can be defined as the intersection of space and social justice, which includes the fair distribution of valuable resources and opportunities in society. Accordingly, we can consider spatial justice as the main approach and equality perspectives in analyzing the distribution of urban services, an inevitable necessity in urban studies. Hence, in order to improve the environmental conditions of cities and reduce the effects of inequality, the spatial distribution of services at the level of cities and the need for proper access to these services is necessary. So, spatial justice analyzes the distribution of urban public services, emphasizing spatial justice in the neighborhoods of District 5 of Rasht.
The current research has been carried out as a practical and descriptive-analytical study in terms of targeting and methodology, respectively. The statistical population of the research is 11 neighborhoods of District 5 of Rasht, in which library studies (study of documents, statistics, and detailed master plan) were used to collect data, and the indicators used are urban uses and services. According to the operational field of the research, i.e., the spatial level of the urban neighborhood, indicators whose functional range was at the neighborhood level were selected. In other words, indicators whose spatial performance radius is outside the neighborhood level, such as the airport, railway, specialized hospital, etc., have been left out of the measurement circle due to the lack of universality of the need at the neighborhood level. Therefore, 7 indicators were selected for review and ranking in all 11 neighborhoods of District 5 of Rasht. In this research, using the COCOSO method, each locality was ranked according to the availability of urban services (commercial-administrative-educational-medical, health-park, green space-sports-equipment, and urban facilities). Using the MABAC method, each research used at the regional level was evaluated and ranked. Excel and GIS software programs have also been exerted to analyze and draw maps and the spatial distribution of services.
Results and discussion
In order to obtain and better understand the situation and determine the priority of urban development among the neighborhoods of the five cities of Rasht, based on the ranking obtained from the COCOSO model and in terms of having the studied indicators, they are classified into four levels as low-privileged, semi-privileged, well-privileged, and very well-privileged. In the meantime, District 3, with the highest score of 18/975, is in first place, and Districts 9 and 8 are ranked second and third with scores of 13/834 and 7/262, respectively. On the other hand, District 5 has the last rank, with the lowest score of 1/049. Statistically, the results show that 19% of the 11 neighborhoods of the five cities of Rasht are very well-off, 27% are well-off, 27% are half-off, and 27% are low-off. The following, in order to better examine and compare the position of urban services uses, based on the MABAK technique, results showed that the use of parks and green spaces in the five cities of Rasht, with the highest score of 0/485, was in the first place, the educational use ranked second with 0/199, and administrative ranked third with 0/134 points. 
In today's society, the problems caused by the improper distribution of urban public services have made this issue one of the most critical issues facing most developed and developing countries. For this reason, in most cities of Iran, including Rasht, the inappropriate distribution of urban services has been very worrying. So far, the biggest concern of city officials and managers has been providing urban services in the city, and less attention has been paid to its proper distribution. The final results of the COCOSO model showed that the residents of District 5 of Rasht city do not have equal access to urban services and facilities, which indicates an unbalanced distribution of services and facilities at the level of the districts of this area of the city. Therefore, allocating urban uses and services needed by localities, especially low-privileged localities such as Qala Sera, University, and Gil Village, in order to improve the quality of life of citizens and their satisfaction, is an important and necessary topic, with the concept and criteria of spatial and social justice as one of the needs the basis of today's society is directly related. Thus, it is necessary to increase the per capita amount of uses that are not in good condition in terms of per capita amount, such as commercial, healthcare, equipment and facilities, and sports, to reach the desired level and close to the standard per capita.
There is no funding support.
Authors’ Contribution
Authors contributed equally to the conceptualization and writing of the article. All of the authors approved thecontent of the manuscript and agreed on all aspects of the work declaration of competing interest none.
Conflict of Interest
Authors declared no conflict of interest.
We are grateful to all the scientific consultants of this paper.


Main Subjects

احمدپور، احمد؛ حاتمی نژاد، حسین؛ زیاری، کرامت الله؛ فرجی سبکبار، حسنعلی و وفایی، ابوذر. (۱۳۹۳). بررسی و ارزیابی کاربری اراضی شهری از منظر عدالت اجتماعی (موردمطالعه: شهر کاشان). آمایش سرزمین، ۶ (۲)، ۱۷۹-۲۰۸.
احمدی، سیدعباس؛ ایرانی هریس، صیاد و دلالت، مراد. (۱۳۹۹). تحلیل و بررسی خدمات عمومی شهر اهر با تأکید بر عدالت فضایی. جغرافیایی آمایش شهری - منطقه‌ای، ۱۰ (۳۷)، ۱۸۷-۲۱۰.
احمدی، محمد و شمسی‌پور، علی‌اکبر. (۱۳۹۹). تحلیل توزیع خدمات عمومی با رویکرد عدالت فضایی (مطالعه موردی: شهر بجنورد). پژوهشهای جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، ۸ (۱)، ۷۳-۹۸.
اسمعیل پور، نجما و شکیبامنش، مهدی. (۱۳۹۸). تحلیل نابرابری فضایی در برخورداری از کاربری‌های خدمات شهری (نمونه موردی: شهر یزد). برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، ۹ (۲)، ۷۱-۸۸.
امیر انتخابی، شهرام؛ قلی پور، یاسر و میثمی، سعید. (۱۳۹۷). تحلیلی بر ارتباط شهر یادگیرنده و شهر خلاق در راستای دستیابی به شهر پایدار (مطالعه موردی: شهر رشت). مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاههای انسانی، ۱۳ (۲)، ۴۶۵-۴۸۲.
آروین، عباس علی و کیانی، علی‌رضا. (۱۳۹۹). تحلیل فضایی پراکنش خدمات عمومی شهری با استفاده از ماتریس اقلیدسی (مطالعه موردی: شهر یزد). پژوهش‌های جغرافیایی انسانی، ۵۲ (۴)، ۱۳۷۳-۱۳۸۹.
بشارتی فر، صادق و میرآبادی، مصطفی. (۱۳۹۹). تبیین الگو و تحلیل نحوه توزیع خدمات شهری در شهرهای نفت‌خیز (مطالعه موردی: شهرآبادان). پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ۵۲ (۴)، ۱۲۹۵-۱۳۱۸.
توزه، احمد. (۱۳۹۲). بررسی و تحلیل عدالت فضایی در شهر سقز. پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران.
جرفی، محمدامین؛ مدیری، مهدی و مهدوی حاجیلویی، مسعود. (۱۳۹۹). برنامه‌ریزی راهبردی توزیع خدمات شهری از منظر عدالت فضایی (مطالعه موردی: کلان‌شهر اهواز). آمایش محیط، ۱۳ (۵۰)، ۱۵۱-۱۷۰.
جعفری، فیروز؛ رسول‌زاده، زهرا و حمیدی، اکبر. (۱۳۹۸). تحلیل توزیع پارک‌های شهری با رویکرد عدالت فضایی (مطالعه موردی: شهر بناب). جغرافیای اجتماعی شهری، ۶ (۱)، ۴۳-۵۶.
داداش پور، هاشم و رستمی، فرامرز. (۱۳۹۰). بررسی و تحلیل نحوه توزیع خدمات عمومی شهری از دیدگاه عدالت فضایی (مطالعه موردی: شهر یاسوج). جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، ۹ (۱۶)، ۱۷۱-۱۹۸.
داداش پور، هاشم؛ علیزاده، بهروز و رستمی، فرید. (۱۳۹۳). گفتمان عدالت فضایی در شهر. انتشارات آذرخش، تهران.
شیخ علی پور، بهزاد؛ عبدالهی، علی‌اصغر و پور خسروانی، محسن. (۱۳۹۸). بررسی توزیع خدمات شهری در راستای عدالت فضایی (مطالعه موردی: مناطق چهارگانه شهر کرمان). جغرافیا آمایش شهری-منطقهای، ۹ (۳۱)، ۱۵-۳۴.
صادقیان، میکائیل. (۱۳۹۴). تحلیل بر پراکنش جمعیت و خدمات شهری با رویکرد عدالت اجتماعی (مطالعه موردی: هادی شهر). پایان‌نامه ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، پردیس بین‌المللی ارس، دانشگاه تبریز.
عبدی، علی؛ رحمانی، بیژن و تاج، شهره. (۱۳۹۸). تحلیل نابرابری‌های فضایی توزیع خدمات شهری از منظر عدالت فضایی (مطالعه موردی: شهرستان قرچک). جغرافیای گردشگری فضا، ۹ (۳۳)، ۶۹-۸۸.
علی جانی، اکبر و نظری، وحید. (۱۳۹۵). تحلیل نقش الگوی توزیع و پراکنش کاربری تجاری-خدماتی در توسعه فضایی- کالبدی شهر (مطالعه موردی: منطقه ۳ شهرداری قزوین). کنفرانس بین‌المللی مهندسی عمران، معماری و برنامه‌ریزی شهر، دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
کرکه آبادی، زینب و الماسی مفیدی، حسین. (۱۳۹۳). بررسی و ارزیابی نحوه توضیح خدمات شهری از منظر عدالت فضایی (نمونه موردی: شهر بومهن). هفتمین کنگره انجمن ژئوپلیتیک ایران (جغرافیای سیاسی)، شهر تهران.
کنعانپور، عبدالله؛ معصومی، محمدتقی و نظم فر، حسین. (۱۴۰۰). واکاوی عدالت فضایی در تخصیص کاربری‌های اراضی شهری (مطالعه موردی: مناطق پنج‌گانه شهر اردبیل). پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، ۹ (۳)، ۶۳۷-۶۶۲.
کوشانه، روشن؛ عزت پناه، بختیار و موسوی، میرنجف. (۱۳۹۸). تحلیل پراکنش فضایی کاربری‌های خدمات عمومی شهری با استفاده از روش شاخص ویلیامسون (مطالعه موردی: کلان‌شهر تبریز). نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، ۱۱ (۴)، ۲۰۶-۲۲۱.
الماسی مفیدی، حسین؛ زند مقدم، محمدرضا و زیویار، پروانه. (۱۳۹۸). بررسی وضعیت عدالت توزیعی در دسترسی به خدمات شهری (مطالعه موردی: شهر بومهن). جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، ۱۰ (۱)، ۷۹-۹۴.
محمدی کاظم‌آبادی، لیلا؛ خانی زاده، محمدعلی و بابایی چله بری، محسن. (۱۳۹۸). تحلیلی بر پراکنش خدمات و جمعیت شهری با تأکید بر عدالت فضایی و برخورداری شهری (مطالعه موردی: شهر ایلام). جغرافیای اجتماعی شهری، ۶ (۱)، ۱۷۵-۱۹۱. doi: 10.22103/JUSG.2019.1985
محمدی، چنور؛ محمدی، سعدی و داوری، الهام. (۱۴۰۰). سنجش و تحلیل عدالت فضایی کاربری‌های خدمات شهری (مطالعه موردی: محلات منطقه دو شهر اردبیل). آمایش محیط، ۱۴ (۵۳)، ۴۳-۶۶.
مرکز آمار ایران (۱۳۹۵). سرشماری عمومی نفوس و مسکن.
مشفقی فر، شکوفه؛ عزت پناه، بختیار و موسوی، میرنجف. (۱۴۰۰). ارزیابی خدمات شهری در مناطق ده‌گانه کلان‌شهر تبریز. جغرافیا و مطالعات محیطی، ۱۰ (۳۷)، ۷۹-۹۸.
موسوی بیدلی، سید ابراهیم و غلامی تلمارانی، جمیله. (۱۳۹۷). تحلیل فضایی توزیع خدمات شهری و تأثیر آن بر نوع زندگی و فرهنگ منطقه. پژوهش‌های جدید در مدیریت حسابداری، دوره جدید، (۲۰)، ۱۸۷-۱۹۸.
مهندسان مشاور طرح و کاوش. (۱۳۸۶). طرح جامع شهر رشت. جلد ۸، اداره کل راه و شهرسازی استان گیلان، رشت.
نعیمی، کیومرث و بابایی اقدم، فریدون. (۱۳۹۶). شهر و عدالت فضایی؛ تحلیلی بر پراکنش خدمات عمومی شهری در نواحی بیست‌ودو گانه شهر سنندج. آمایش جغرافیایی فضا، ۸ (۲۳)، ۱۷۵-۱۸۶.
 نوروزی، فریبا؛ صالحی، اسماعیل و خستو، مریم. (۱۳۹۸). فرا تحلیل مطالعات انجام‌شده در حوزه عدالت فضایی. جغرافیای آمایش شهری- منطقه‌ای، ۹ (۳۳)، ۸۳-۱۰۴.
Abdi, A., Rahmani, B., & Taj, Sh. (2019). Analysis of spatial inequalities in the distribution of urban services from the perspective of spatial justice (case study: Qarchak city). Space Tourism Geography Quarterly, 9(33), 69-88. [In Persian].
Ahmadi, M., & Shamsipour, A. A. (2020). Analysis of distribution of public services with the approach of spatial justice (case study: Bojnord city). Urban Planning Geography Research, 8(1), 73-98. [In Persian].
Ahmadi, S. A., Irani Harris, S., & Delalat, M. (2020). Analyzing and reviewing the public services of Ahar city with an emphasis on spatial justice. Journal of Urban and Regional Studies, 10(37), 210-187. [In Persian].
Ahmadpour, A., Hataminejad, H., Ziari, K., Faraji Sabokbar, H. A., & Wafaei, A. (2014). Investigation and evaluation of urban land use from the perspective of social justice (case study: Kashan city). Aamish Sarzemin Scientific Journal, 6(2), 179-208. [In Persian].
Ali Jani, A., and Nazari, V. (2016). Analysis of the role of the distribution pattern and distribution of commercial-service use in the physical-spatial development of the city (case study: District 3 of Qazvin Municipality). International Conference on Civil Engineering, Architecture and City Planning, Shahid Beheshti University, Tehran. [In Persian].
Almasi Mofidi, H., Zand Moghadam, M., &  Zaviar, P. (2019). Investigating the status of distributional justice in access to urban services (case study: Bomehan city). Journal of Geography (Regional Planning), 10(1), 79-94. [In Persian].
Amir Entekhabi, Sh., Qolipour, Y., & Meysami, S. (2018). An analysis of the relationship between the learning city and the creative city in order to achieve a sustainable city (case study: Rasht city). Quarterly of Human Settlements Planning Studies, 13(2), 465-482. [In Persian].
Arvin, A. A., & Kiani, A. R. (2020). Spatial analysis of urban public service distribution using Euclidean matrix (case study: Yazd city). Human Geographical Research, 52(4), 1389-1373. [In Persian].
Barresi, A., & Pultrone, G. (2013). European strategies for smarter cities. Tema. Journal of Land Use, Mobility and Environment, 6(1),61-72.
Beriaji, F., Hatami Nezhad, H., & Eghbali, N. (2019). Spatial inequality and its impact on urban space quality. Journal of New Attitudes in Human Geography,11(3),1-24.
Besharatifar, S., & Mirabadi, M. (2020). Explaining the model and analyzing the distribution of urban services in oil-rich cities (Murray's study: Abadan city). Human Geography Research, 52(4), 1318-1295. [In Persian].
Dadashpour, H., & Rostami, F. (2011). Investigating and analyzing the distribution of urban public services from the perspective of spatial justice (case study: Yasouj city). Journal of Geography and Regional Development, 9(16), 171-198. [In Persian].
Dadashpour, H., Alizadeh, B., & Rostami, F. (2014). Discourse of spatial justice in the city. Azarakhsh Publishing House, Tehran. [In Persian].
Design and exploration consultant engineers. (2007). Master plan of Rasht city. Volume 8, General Directorate of Roads and Urban Development of Gilan Province, Rasht. [In Persian].
Esmailpour, N., & Shakibamanesh, M. (2019). Analysis of spatial inequality in the enjoyment of urban services (case example: Yazd city). Spatial Planning (Geography), 9(2), 71-88. [In Persian].
Gargiulo, C., & Zucaro, F. (2015). Smartness and urban resilience. A model of energy saving. Tema. Journal of Land Use, Mobility and Environment, 8(2), 81-102.
Iran Statistics Center (2015). General population and housing census. [In Persian].
Jafari, F., Rasulzadeh, Z., & Hamidi, A. (2019). Analysis of the distribution of urban parks with the approach of spatial justice (case study: Benab city). Urban Social Geography Quarterly, 6(1), 43-56. [In Persian].
Jahangeer, A., Showkat, A., Zahoor, A., & Nengroo, M. (2012). Spatial Analysis on the provision of Urban Amenities and their Deficiencies a Case Study of Srinagar City. Jammu and Kashmir, India Research on Humanities and social sciences, 2(6), 2224-5766.
Jarfi, M. A., Modiri, M., & Mahdavi Hajiloyi, M. (2020). Strategic planning of urban service distribution from the perspective of spatial justice (case study: Ahvaz metropolis). Amish Mohit Quarterly, 13(50), 151-170. [In Persian].
Kananpour, A., Masoumi, M. T., & Nazm Far, H. (2021). Analysis of spatial justice in the allocation of urban land uses (case study: five areas of Ardabil city). Urban Planning Geography Research, 9(3), 637-662. [In Persian].
Karke Abadi, Z., & Almasi Mofidi, H. (2014). Investigating and evaluating the way to explain urban services from the perspective of spatial justice (case example: Bomehan city). The 7th Congress of Iran Geopolitical Association (Political Geography), Tehran. [In Persian].
Kushane, R., Ezzatpanah, B., & Mousavi, M. (2019). Spatial distribution analysis of urban public service uses using the Williamson index method (case study: Tabriz metropolis). Quarterly Journal of New Attitudes in Human Geography, 11(4), 206-221. [In Persian].
Ma, F. (2020). Spatial equity analysis of urban green space based on Spatial Design Network Analysis (sDNA): A case study of central Jinan, China.Sustainable Cities and Society.
Mohammadi Kazemabadi, L., Khanizadeh, M. A., & Babaei Chelebari, M. (2020). An analysis on the distribution of services and urban population with an emphasis on spatial justice and urban prosperity (case study: Ilam city). Two quarterly journals of urban social geography, 6(1), 175-191. doi: 10.22103/JUSG.2019.1985 [In Persian].
Mohammadi, Ch., Mohammadi, S., & Davari, E. (2021). Measuring and analyzing the spatial justice of urban service uses (case study: localities in the two cities of Ardabil). The Journal of Environmental Studies, 14(53), 43-66. [In Persian].
Mousavi Bidli, S. E., & Gholami Talmarani, J. (2018). Spatial analysis of the distribution of urban services and its impact on the lifestyle and culture of the region. Journal of new researches in accounting management, new period, (20), 187-198. [In Persian].
Mushfaqi Far, Sh., Ezzatpanah, B., & Mousavi, M. (2021). Evaluation of urban services in ten areas of Tabriz metropolis. Journal of Geography and Environmental Studies, 10(37), 79-98. [In Persian].
Naimi, K., & Babaei Aghdam, F. (2017). City and spatial justice; An analysis of the distribution of urban public services in the twenty-two districts of Sanandaj city. Journal of Geographical Survey of Space, 8(23), 175-186. [In Persian].
Norozi, Fariba; Salehi, Esmail and Khostu, Maryam. (2019). Meta-analysis of studies conducted in the field of spatial justice. Journal of Urban-Regional Geography, 9(33), 83-104. [In Persian].
Nygren, A. (2017). Inequality and interconnectivity: Urban spaces of justice in Mexico, Geoforum, 89(1),145-154.
Orselli, E., Bayrakci, E. & Kahraman S. (2017). C Citizen Satisfaction with municipal services: The case of Konya municipality. Global Journal of Sociology: Current Issues. 7(1), 73-82. DOI:10.18844/gjs.v7i1.2366
Ouyang, W., Wang, B., Tian, L., & Niu, X. (2017). Spatial deprivation of urban public services in migrant enclaves under the context of a rapidly urbanizing China: An evaluation based on suburban Shanghi. Cities, 60(3), 436-445. DOI:10.1016/j.cities.2016.06.004
Sadeghian, M. (2015). Analysis of population distribution and urban services with a social justice approach (case study: Hadi Shahr). Master's Thesis of Geography and Urban Planning, Ares International Campus, Tabriz University. [In Persian].
Sheikh Alipour, B., Abdulahi, A. A., & Pour Khosravani, M. (2019). Investigating the distribution of urban services in line with spatial justice (case study: the four regions of Kerman city). Journal of Urban-Regional Geography, 9(31), 15-34. [In Persian].
Sriroop, C., & Mimi, R., (2017). Rural-urban spatial inequality in water and sanitation facilities in India: A cross-sectional study from household to national level. Applied Geography, 85(1), 27-38.
Taleai, M; Sliuzas, R; Flacke, j (2014). An intergrated framework to evaluate the equity of urban public facilities using spatial multi-criteria analysis. Cities, 40(2), 56-69. DOI:10.1016/j.cities.2014.04.006
Tozeh, A. (2013). Investigation and analysis of spatial justice in the city of Saqqez. Dissertation of Master's course in Geography and Urban Planning, Faculty of Geography, University of Tehran. [In Persian].
Tsou, K., Hung, Y., & Chang, Y. (2005). An Accessibility - Based Integrated Measure of Relative Spatial Equity in Urban public facilities. Cities, 22(6), 424-435.