تغییرات کاربری اراضی روستاهای پیراشهری در فرایند خزش شهر روستاهای نایسر و حسن‌آباد سنندج

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

ازجمله پیامدهای عمدة شهرنشینی شتابان، گسترش فضایی شهرها و خورندگی روستاها و اراضی پیرامونی آنهاست که در مادرشهرهای منطقه‌ای نمود گسترده‌ای داشته است. این پدیده در ایران طی نیم قرن اخیر با برجستگی زیادی همراه بوده است. شهر سنندج، که مادرشهری منطقه‌ای است، طی سه دهه اخیر رشد شتابانی در افزایش جمعیت و همچنین در گسترش سطح داشته، به‌گونه‌ای که خزش پیوسته این شهر طی دوره مذکور هشت روستا را با تمام زمین‌های زراعی، باغی و مراتع پیرامون‌شان در بافت خود ادغام کرده است. علاوه بر این، خزش شهری منفصل این شهر منجر به تورم جمعیتی و رشد روستاهای پیرامونی شده است. از میان روستاهای پیرامونی شهر، دو روستای نایسر و حسن‌آباد بیشترین میزان رشد جمعیت را در قیاس با دیگر روستاها داشته‌اند، که به‌عنوان نمونه موردی این تحقیق برگزیده شده‌اند. روش تحقیق در این مقاله مبتنی بر مطالعات اسنادی و میدانی وسیع، ازجمله تکمیل پرسش‌نامه‌های خانوار و روستا، تعیین کاربری اراضی وضع موجود و گذشته و نظایر اینهاست. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که هرچند شهرِ سنندج مبدأ و مقصد همه مهاجران وارد شده به روستاهای نایسر و حسن‌آباد نیست، ‌اما اکثر آنها به دلایلی چون فاصله کم روستاها با شهر، پایین بودن قیمت زمین و مسکن نسبت به شهر، سهولت دسترسی و امکان استفاده از خدمات مختلف شهری، در این روستاها سکنی گزیده‌اند. درواقع این روستاها به منزله عرصه‌ای تکمیلی برای کارکردهای شهر سنندج، بخشی از نقش سکونتی ـ خوابگاهی شهر سنندج را پذیرا گشته‌اند. از این رو می‌توان گفت که افزایش جمعیت، گسترش سطح و به تبع آن تغییر کاربری اراضی روستاهای نایسر و حسن‌آباد، درواقع بخشی از افزایش جمعیت و گسترش شهر سنندج بوده، که طی فرایند خزش شهری به صورت منفصل از شهر در روستاهای پیرامون آن اتفاق افتاده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Land Use Changes of Peri-Urban Villages in Urban Sprawl Process: Case study: Naisar & Hassanabad Villages of Sanandaj

نویسندگان [English]

  • M.H. Zia Tavana 1
  • H Ghadermazy 2
چکیده [English]

One of the most important results of accelerative urbanization is the ever expanding cities and their surrounding areas, swelling villages and agricultural lands, that is noticeable in regional metropolitan. This phenomenon has been dominant in Iran thorough the last recent decades. Sanandaj City as a regional metropolitan has increased expedite in population and plan in current three decades. Continuous sprawl in this city has merged eight villages with all of their agricultural lands in the city. Moreover discontinue sprwal in this city caused to Protuberance population and extend of surrounding villages. Among the surrounding villages two of them, Naisar and Hassanabad with most population are selected as the case study. Method on this Research is based on more documentary and field study of household and filling questionnaire, identifying past and present land use … . Results of this research shows that accessability of these two villages has been the main cause of population increase become of migration. Access to services of employment apportunities in Sanandaj have be the reasons for new immigrant to settle in these two villages. In another word, Naisar and Hassanabad have served as absorption point of extra population of Sanandaj city and this has resulted in massive changes in land use and physical developments.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Change of land use
  • Peri-urban villages
  • Sanandaj city.
  • Social fallow
  • urban sprawl