احیای بافت های درون شهری با رویکرد منطقه بندی+ فرم محور (مطالعۀ موردی:شهر برازجان)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیارجغرافیا و اکوتوریسم دانشگاه کاشان

2 استادیار جغرافیا و اکوتوریسم دانشگاه کاشان

3 استادیاردانشکدة معماری و شهرسازی دانشگاه خلیج فارس بوشهر

4 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه کاشان

چکیده

در چند دهة اخیر در ایران رشد جمعیت شهری با توسعة ناموزون­افقی­شهر و ازبین‌بردن منابع کشاورزی و طبیعی اطراف شهرها همراه بوده است. در این بین، بسیاری از شهرها منابع فضایی ارزشمند اما فرسوده‌ای دارند که در حال حاضر راهگشای بسیاری از مشکلات شهرهاست. به همین منظور مسئلة بهسازی و نوسازی این فضاهای با ارزش مدنظر قرار گرفته است. در این بین، رویکرد رشد هوشمند که در ایالات‌متحدة آمریکا مدل مدیریت رشد است، توجه ویژه‌ای به ظرفیت‌های درونی شهر دارد؛ بنابراین، ایدة اصلی پژوهش حاضر توسعة درونی شهر با تأکید بر توسعة مجدد بافت‌های فرسوده است. برای این منظور در این مقاله از مدل منطقه‌بندی فرم‌محور، یکی از ابزارهای اجرایی رویکرد رشد هوشمند، با پهنه‌بندی‌کردن شهر برازجان در محیط نرم‌افزاری GIS استفاده کرده‌ایم تا سیاست «کد توسعه» نقشة «زون‌بندی عرضی» و توان و استعداد توسعة بافت‌های فرسودة شهر بررسی شود. این پژوهش از نظر هدف جزء پژوهش‌های کاربردی- پژوهشی، و از نظر روش جزء پژوهش‌های توصیفی- تحلیلی و اسنادی- میدانی است. در روند پژوهش نیز مطالعاتی بر بافت فرسوده در زمینه‌های جمعیتی، کاربری، کالبدی و دسترسی انجام شده است. براساس مدل منطقه‌بندی فرم‌محور مشخص شده است که بافت‌های فرسودة شهر برازجان پتانسیل لازم را برای توسعة درونی شهر دارند. براساس این مدل، الگوی TND برای توسعة محله‌های مسکونی و الگویRCD، برای توسعة محله‌های مسکونی و تجاری استفاده شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Rehabilitation of Enter-city Tissue with Form-based Zoning Approach (Case Study: Borazjan City)

نویسندگان [English]

  • Mohsen Shaterian 1
  • Younes Gholami 2
  • Jahangir Heidari 3
  • Hossein Bagherzadeh 4
1 Associate professor of geography and ecotourism, Kashan University, Kashan, Iran
2 Assistant Professor of geography and ecotourism, Kashan University, Kashan, Iran
3 Assistant Professor of Architecture and Urban design, Persian Gulf Bushehr University, Bushehr, Iran
4 MA in geography and urban planning, Kashan University, Kashan, Iran
چکیده [English]

Introduction
With increasing population growth in recent decades in Iran, the space and spatial sustainable development became important for urban planners and policy makers. Many cities have huge valuable timeworn space sources available that can be used for reconstruction problems. Thus, renovation and rehabilitation of these old urban textures are attracted the attention of the policy makers. Hence, the smart growth approach defined as a model for managing growth in the USA pays particular attention to endogenous potentials for growth. Special principles and instruments are defined in the model for management of land to apply it in urban planning system of the country. These executive tools direct the urban land development so that it can be observed in landscape of land development. Therefore, the main goal of this research is to investigate internal development of city with an emphasis on re-development of the timeworn textures to consider the fact that as long as there are the potentials of old textures within the cities, directing the cities towards surrounding areas can lead to unsustainability in physical environment of the cities.
 
Methodology 
Using form-based zoning as one of the executive instruments of smart growth, we have made a zoning of the regions and neighborhoods of Barazjan County based on coding system of the intelligent growth model in GIS environment. The zoning has been made in three different levels of regions, communities, sectors that have network relationships with each other. In region category the areas have potentials in six separate sections. In community category, there are three zones specifying development patterns of the six regions. In the third category, each of the regions is divided into sectoral zones from natural and rural gamut to urban core. Hence, using spatial analyst in ArcGIS, the zoning was conducted for the regions of Barazjan according to the levels. Finally, the research hypotheses have been tested according to form-based zonation model.
 
Results and discussion
According to the results of this research, each of thezones based on indicators have a certain capacity to adapt to any development. In this zoning, the study area of research was re-qualified for talent development. According to this model, the first hypothesis is confirmed that old textures and Central Borazjan have the potential for redevelopment. The second hypothesis of the research is based on the statement that use of form-based zoning in smart growth development model can determine development pattern of old textures of Borazjan. We have examined two indices of gross population density and parcel sizes in the study area to test the hypotheses. The results combined on zone G4 determined two patterns of TND and RCD for development of communities of old textures. The RCD is capable for development of commercial parcels and TND is also capable for urban neighborhoods and local centers. In the third step of the analysis, each of the two zones have been assigned to the T-Zone (transect). At this stage, the identity of any part of the urban environment to urban core was determined..
 
Conclusion  
As the development patterns were determined for each region of the city and the necessity to conserve agricultural lands and natural capitals in surrounding areas, it can be said that the most suitable region for future development of Barazjan is central old textures of this city. Directing the urban development towards the old timeworn textures makes it possible to reduce dispersal growth in surrounding areas to control unbalanced urban growth. Therefore, applying the strategies and principles of smart growth in the plans of urban development can accelerate this process and direct future growth of the city towards internal non-usable old textures. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • rehabilitation
  • endogenous development
  • smart growth approach
  • form-based zoning
  • Barazjan City
  1. احمدی، لیلا، 1390، توسعة درونزای شهری با تأکید بر تغییرات تراکم و کاربری اراضی (1375-1385)؛ نمونه موردی: بافت فرسودة شهر زنجان، پایان‌نامة کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه زنجان.
  2. آیینی، محمد، 1388، هرم بازآفرینی مشارکت مردم معیار ارزیابی برنامههای توسعة درونزای شهری، نشریة هویت شهر.
  3. پریزادی، طاهر، 1389، بررسی توسعة درونی شهربا تأکید بر مسکن، مورد مطالعه شهر سنندج، رسالة دکتری، رشتة جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان.
  4. حبیبی، سید محسن، ‌1383، از شار تا شهر، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
  5. حیدری، جهانگیر، 1389، بافتهایفرسودةشهربوشهروتوسعةدرونشهری، رسالة دکتری، دانشگاه خوارزمی، تهران.
  6. رهنما، محمدرحیم، 1388، برنامهریزی مناطق مرکزی شهرها، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.
  7. شرکت عمران و مسکن‌سازان استان بوشهر، 1389، طرح بهسازی و نوسازی بافتهای فرسودة شهر برازجان، سازمان راه و شهرسازی استان بوشهر.
  8. شیخ‌الاسلامی، علیرضا، کریمی، ببراز و اقبالی، رضا ، 1388، ارزیابی توسعة پایدار شهری کلانشهر شیراز، فصلنامة جغرافیایی چشم‌انداز زاگرس، سال اول، شمارة 2، صص 31- 53.
  9. صارمی، حمیدرضا، 1392، بررسی توسعه از درون شهر بروجرد، فصلنامة مدیریت شهری، شمارة 32، صص 299-310 .
  10. صرافی، مظفر و حسن محمدیان مصمم، 1391، امکانسنجی پیادهراهسازی خیابانهای مرکز شهر همدان، فصلنامة آمایش محیط، شمارة 21، صص 111-138.
  11. فخر احمد، سید مهدی، پورجعفر، محمدرضا و تقوایی، علی‌اکبر، 1378، برنامهریزی توسعة آتی شهر، روشها و ضرورتها؛ مورد مطالعه شهر دوگنبدان، نشریة هویت شهر سال دوم شمارة 2، صص 19-31.
  12. قاسمی، محسن، 1389، بازآفرینی و تجدید حیات شهری با رویکرد توسعة درونزا در بافتهای تاریخی؛ نمونة موردی: بافت تاریخی شهر اراک، پایان‌نامة کارشناسی ارشد شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی.
  13. کرده، نعمت و منصور عزیزی، 1392، درآمدی بر نظریة رشد هوشمند شهری، اولین همایش ملی جغرافیا، شهرسازی و توسعة پایدار، تهران.
  14. مرکز آمار ایران، 1390، سرشماری نفوس مسکن، شهرستان برازجان.
  15. معصوم، جلال، 1381، بررسی نقش منزلت اجتماعی-کالبدی در توسعة درونزای نواحی شهری، نمونة موردی: ناحیة طرشت، پایان‌نامة دورة کارشناسی ارشد، دانشگاه علم و صنعت، دانشکدة معماری و شهرسازی.
  16. موسی کاظمی، سید مهدی، 1378، ارزیابی توسعة پایدار در توسعة شهری، رسالة دکتری، دانشگاه تربیت مدرس
17. Aeini, M., 2009, Public Participation in Urban Regeneration Pyramid Measure Endogenous Development Programs, publication of identity, N. 5.
18. Ahmadi, L., 2011, Urban Endogenous Development with Emphasis on Density and Land Use Changes (1996-2006); Case Study: Distressed Zanjan, geography and urban planning master's thesis, University of Zanjan.
19. Batisani, N., and Yarnal, B., 2010, Elasticity of Capital-LandSubstitution in Housing Construction, Gaborone Botswana: Implications for Smart Growth Policy and Affordable Housing, Landscape and Urban Planning.
  1. 20.  (DCAUL)Design Center for American Urban Landscape, 2003, Design Pointer, Number 3, December.
21. 5- Development Company and Housing Builders Bushehr, 2010, improvement projects and renovation of old Borazjan, the Roads and Urban Development Bushehr.
22. Ghasemi, M., 2010, Urban Renewal and Revitalization of Endogenous Development Approach in The Context of Historical, Case Study: The Historical Context of Arak, urban master's thesis, Islamic Azad University, Central Tehran Branch.
23. Habibi, S M., 2005, The Flux of The City, Tehran University Press, Fifth Edition, Tehran.
24. Heidari, J., 2010, Development of Urban Distressed Areas Bushehr Doctoral Thesis Geography and Urban Planning, University of Khwarizmi.
25. Kordeh, N., Azizi, M., 2013, Introduction to the Theory of Smart Urban Growth, The First National Conference on Geography, Urban Planning and Sustainable Development, Tehran.
26. Statistical Center of Iran, 2000, Housing Census, the City Borazjan.
27. Masoom, J., 1999, Examines the Role-Physical Status in The Development of Urban Areas, Case Tarasht Area, a graduate dissertation, University of Science and Technology, School of Architecture
28. Mousa Kazemi, S.M, 2008, The Assessment of Sustainable Development in Urban Development, To Guide Hussein Shakuie Doctoral Thesis, Tarbiat Modarres University.
29. Parolek, Daniel G., Parolek AIA, Karen and Paul C. Crawford, 2008, Form Based Codes: A Guide for Planners, Urban Designers, Municipalities, and Developers, new jersey john wiley and sons inc.
30. Pinnell, P., 2009, Smart Code Version 9.2 - Center for Urban Rural Interface, The Town Paper Publisher.
31. Parizadi, T., 2010, To Investigate the Development of Housing Within The City, With Emphasis on The Study of Sanandaj, the supervision of Dr. H. heir Thesis, Department of Geography and Urban Planning, University of Isfahan.
32. Rahnema, M., and Abbas Zadeh, G.H., 2008, Principles, Concepts, and Models to Assess the Physical Form of the City, Mashhad University Jihad Publications.
33. Saremi, H.R., 2013, To Evaluate the Development of The City of Boroujerd, Journal of Urban Management, No. 32, Autumn.
34. Sarrafi, M.H., and Mohammadian, M., 2011, Feasibility Walk the Streets of Hamedan, Journal of Amayesh Environment, No. 21, PP. 111-138.
35. Shakuie, H., 2009, New Approaches in Urban Geography, published by the Samt.
36. Sheikholeslami, A, Bizar, K and Eghbali, R,.1388, Evaluating the Sustainable Development of the Urban Metropolis Of Shiraz, Journal of Zagros geographic perspective, the first year, No. 2, PP. 31-53
  1. 37.  Shamaei, A., and Pourahmad, A., 2003, Sanitation and Urban Renewal From the Perspective of Geography, Tehran University Press
38. Wallis, E R., 2008, Evaluating Infill Development as anAntidote To Sprawl in the Detroit Metropolitan Region, University of Michigan
39. William J., Jeremy, R., Tyler, B., 2014, Form-Based Codes: A Primer for Delaware Municipalities, jornal of Institute for Public Administration
40. Zhu, B., 2009, Urban Spatial Expansion Based on Smart Growth the 1st International Conference on Information Science and Engineering.
41. (DCAUL)Design Center for American Urban Landscape, 2003, Design Pointer, Number 3, Decembe
42. 72- Danielson, Karen A., 1999, Retracting Suburbia: Smart Growth andthe Future of Housing, Housing Policy Debate, Vol. 10.
43. 76- Farris, T., 2001, The Barriers to Using Urban Infill Developmentto Achieve Smart Growth, Housing policy debate.Vol. 12.
44. Batisani, N., and Yarnal, B., 2010, Elasticity of Capital-LandSubstitution in Housing Construction, Gaborone Botswana: Implications for Smart Growth Policy and Affordable Housing, Landscape and Urban Planning.
45. Parolek, Daniel G., et al., 2008, Form Based Codes: a Guide for Planners, Urban Designers, Municipalities, and Developers, new jersey john wiley and sonsinc.
46. Pinnell, P., 2009, Smart Code Version 9.2 - Center for Urban Rural Interface, The Town Paper Publisher.
47. Wallis, E.R., 2008, Evaluating Infill Development as anAntidote to Sprawl In the Detroit Metropolitan Region, University of Michigan.
48. William J., Jeremy, R., and Tyler, B., 2014, Form-Based Codes: A Primer for Delaware Municipalities, Institute for Public Administration, School of Public Policy and Administration University of Delaware.
49. Zhu, B., 2009, Urban Spatial Expansion Based on Smart Growth the 1st International Conference on Information Science And Engineering.