کاربست اصول نوشهرگرایی مطابق با شناسه‌های شهر ایرانی-اسلامی (مطالعۀ موردی: محلۀ مسکونی و قدیمی رباطکریم (رباط کهنه))

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت‌مدرس تهران

2 دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

3 دانشجوی ارشد شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

چکیده

در پژوهش حاضر به این مقوله پرداخته می‌شود که چگونه میتوان به کمک اصول شهرسازی مدرن مانند نوشهرگرایی، محله‌ای خوداتکا برای شهرها طراحی کرد تا پاسخگوی نیازهای امروز مردم باشد. همچنین به این مسئله توجه می‌شود که این اصول تا چه اندازه با شهرسازی ایرانی-اسلامی سازگار است؟ هدف از مطالعۀ حاضر، بررسی امکان بهکارگیری اصول نوشهرگرایی در سازگاری با اصول شهرسازی ایرانی-اسلامی در طراحی و احیای محله‌های امروز است.‌ پژوهش پیش‌رو اهمیت بسیاری دارد؛ زیرا به‌کمک آن می‌توان از اصول شهرسازی ایرانی-اسلامی هم‌پای اصول نوشهرگرایی برای بهبود محلههای مسکونی ایران - مانند نمونۀ موردی محلۀ تاریخی رباطکریم – استفاده کرد.‌ بدین‌منظور از مطالعات اسنادی و کتابخانهای در حوزۀ شهرسازی ایرانی-اسلامی و بحثهای شهرسازی معاصر، همچنین پژوهش‌های میدانی استفاده شد.‌ سپس شناسههای سنتی شهر ایرانی-اسلامی از نظر محتوایی با اصول نوشهرگرایی مقایسه و تطبیق داده شد.‌ نتیجه اینکه ایدههای شهرسازی ایرانی-اسلامی فرای کالبد و زمان است و انگارههای نوین شهرسازی امروز را بهخوبی دربرمیگیرد.‌ محله‌های شهرهای تاریخی ایران در گذشته براساس اصول و قواعدی شکل گرفتهاند که امروزه در شعارهای یکی از مطرحترین نهضتهای طراحی شهری در جهان یعنی نوشهرگرایی مشاهده میشوند؛ بنابراین میتوان از این اصول برای طراحی محله‌های جدید و احیای محله‌های قدیمی ایران استفاده کرد.‌

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Modern Urbanism Principles in Islamic-Iranian Measures of Urban Planning (Case Study: Robat Karim Residential Area)

نویسندگان [English]

  • Seyed Ali Safavi 1
  • Mahmood Rezaiee 2
  • Mojgan Sadatmandi 3
1 Assistant Professor of Arts and Architecture, Tarbiat Modares University, Iran
2 Associate Professor of Urban Planning, Islamic Azad Univeristy, Central Tehran, Iran
3 MA in Urban Planning, Islamic Azad Univeristy, Central Tehran, Iran
چکیده [English]

Introduction
This research is to design a self-sufficient neighborhood for Iranian cities based on the principles of modern urban planning. One of the concepts is new urbanism in designing self-reliant cities. This kind of city is able to meet the present needs of the residents. This research is to interpret these modern principles through the basics of Islamic-Iranian urban planning. Therefore, the purpose of this study is to apply the principles of modern urban planning in accordance with those of Islamic-Iranian urban planning in designing and rehabilitation of the present neighborhoods.
Methodology
In this study, we have conducted library researches and document reviews in Islamic-Iranian urban planning and modern urban planning in case study for Robat Karim City. Then, the traditional characteristics of Islamic-Iranian cities have been compared with the modernism principles. The indices of modern urbanism are including Walkability, Connectivity, Mixed Use & Diversity, Mixed Housing, Quality Architecture & Urban Design, Traditional Neighborhood Structure, Increased Density, Smart Transportation, Sustainability, and Quality Of Life. The Islamic-Iranian urban planning indices are including stability with justice, unity in diversity, confrontation in evolution, logical flexibility.
Results and discussion
Most of the Islamic-Iranian urban planning indices are similar to principles of modern urbanism. In table 1 we can see some of the comparative results in the two ideologies.
For Robat Karim city, it is recommended to use some modern elements in the neighborhoods to enable the city to meet the requirements of the citizens.
 
 
 
 
Table 1. Comparative results in the two ideologies Islamic-Iranian urban planning indices are similar to principles of modern urbanism





No


Islamic-Iranian urban planning indices


principles of modern urbanism




1
 


Stability in justice


Relationship
Diversified mixed landuse
Diversified housing
Traditional neighbor structure
stability




2


Unity in diversity


Walkability
Relationship
Increased density




3


Confrontation in evolution


Diversified mixed landuse
 




4


logical flexibility


Diversified mixed landuse
Traditional neighbor structure





 
Conclusion
The results have demonstrated that the Islamic-Iranian urban planning indices are performing beyond the physical and temporal changes. The principles are contained in the present basics of new ideologies. The neighbors of historical cities of Iran were developed based on the historical norms and rules which are contained in the statements of one of the modern ideologies, modern urbanism. Therefore, these traditional principles can be applied in designing new neighbors in the recent urban planning.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Neighborhood
  • modernism
  • walkability
  • Islamic-Iranian urban planning
  • self-reliant
1. آرندت، رندال، 1387، منشور نوشهرگرایی، ترجمۀ علیرضا دانش و رضا بصیری مژدهی، انتشارات پردازش و برنامهریزی شهری، تهران.‌ 2. بحرینی، حسین، 1391، فرایند طراحی شهری، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.‌ 3. بمانیان، محمدرضا، 1393، معنا و مفهوم شناسی شهر ایرانی – اسلامی؛ مبانی نظری و مصداقها، شهر پایدار، دورۀ اول، شمارۀ 1، صص 69-88.‌ 4. طرح هادی شهر رباطکریم، 1390، شهرداری رباطکریم.‌ 5. حبیبی، محسن، تحصیلدار، علیرضا و نوید پورمحمدرضا، 1390، شرحی بر اصول و قواعد شهرسازی بومی در ارتباط با نظریه‌های معاصر شهرسازی، مسکن محیط و روستا، دورۀ 30، شمارۀ 135، صص 3-22. 6. حسنی، علیرضا و پریسا روشنی، 1389، نوشهرگرایی رویکردی جدید در طراحی و برنامهریزی شهری، ماهنامۀ آموزشی سازمان نظاممهندسی ساختمان طاق، مهر و آبان، شمارۀ 42، صص 51-57.‌ 7. حلمی اسکویی، پیام، 1387، نحوۀ مداخله در بافتهای کهن ایران با توجه به اصول نظریه نوشهرسازی و ارزشهای بافت سنتی (نمونۀ موردی: بافت قدیم بوشهر)، پایاننامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه شهیدبهشتی تهران.‌ 8. لطیفی، غلامرضا، و ندا صفری چابک، 1392، بازآفرینی مفهوم محله در شهرهای ایرانی اسلامی بر پایۀ اصول نوشهرگرایی، فصلنامۀ مطالعات شهری، دورۀ 2، شمارۀ 8، صص 3-12.‌ 9. خلیلی، احمد، 1383، مباحث عمومی و شهرسازی ایران، تاریخ شهر و شهرسازی، نشر آزاده، تهران.‌ 10. مدنی‌پور، علی، 1387، فضاهای عمومی و خصوصی شهر، ترجمۀ فرشاد نوریان، انتشارات پردازش و برنامه‌ریزی شهری، تهران.‌ 11. نقی‌زاده، محمد، 1385، معماری و شهرسازی اسلامی (مبانی نظری)، انتشارات راهیان، تهران.‌ 12. نقرهکار، عبدالحمید، 1387، مقدمهای بر هویت اسلامی در معماری و شهرسازی، وزارت مسکن، تهران.‌ 13. پیرنیا، محمدکریم، 1371، آشنایی با معماری اسلامی ایران، دانشگاه علم و صنعت، تهران.‌ 14. رضایی، محمود، 1392، ارزشهای جاوید و جهانگستر شهرسازی اسلامی (بازنمودی از نگرش‌های فراکالبدی و فرازمانی شهر اسلامی)، ماهنامۀ پژوهشهای جغرافیای انسانی، دوره چهل‌و‌پنجم، شمارۀ 3، صص 169-190.‌ 15. سعادتمندی، مژگان، 1395، طراحی محلۀ مسکونی با رویکرد نوشهرگرایی (نمونۀ موردی: محلۀ قدیمی رباطکریم)، پایاننامۀ کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.‌ 16. سلطانزاده، حسین، 1365، مقدمهای بر تاریخ شهر و شهرنشینی در ایران، نشر آبی، تهران.‌ 17. AbuLughod, J. L., 1987, The Islamic City: History Myth, Islamic Essence, and Contemporary Relevance, International Journal of Middle East Studies, Vol. 19, No. 2, PP. 155-176. 18. Arendt, R., 1999, Charter of the New Urbanism, Translator: Danesh, A., and Basiri Mozhdehi, R., Pardazesh and Urban Planning Publications, Tehran. (In Persian) 19. American Planning Association, 2000, Policy Guide on Planning for Sustainability, NewYork, Available from World Wide Web, Http://APA.Com. 20. Bahreyni, H., 2012, Urban Design Process, Tehran University Press, Tehran. (In Persian) 21. Bemanian, M., 2014, Meaning the City of Iranian – Islamic; Theory and Examples of, Sustainable City, Vol. 1, No. 1, PP. 69-88. Tehran. (In Persian) 22. Blasingame Custer, J., 2007, New Urbanism and Euclidian Zoning Can They Co-Exist? University of Georgia. 23. Caves, R. W., 2005, Encyclopedia of the City, Routledge, NewYork. 24. CNU (The Congress for the New Urbanism) and HUD (Department of Housing and Urban), 2000, Principles for Inner City Neighborhood Design, Publisher: U.S. Department of Housing and Urban Development. 25. Deitrick, Sabina, and Cliff Ellis, 2004, New Urbanism in the Inner City, Journal of American Planning Association, Vol. 70, No. 40, PP. 426-442, Http://Planning.Org. 26. Duanny, A., and Zyberk, P., 2010, The Neighborhood, The District and the Corridor, In Peter Katz, The New Urbanism: Toward an Architecture of Community, Mc Gtaw Hill, NewYork. 27. Guide Plan in Robat Karim, 2011, Municipal Robat Karim. (In Persian) 28. Habibi, M., Tahsildar, A., and Pourmohammadreza, N., 2011, An Explanation of the Principles and Rules of Indigenous Urban Planning in Relation to Contemporary Urban Theories, Environment and Rural Housing, Vol. 30, No. 135, PP. 3-22. (In Persian) 29. Hasani, A., and Roshani, P., 2010, A New Approach in the Design of New Urbanism and Urban Planning, Monthly Training Arch Construction Engineering Organization, October and November, No. 42, PP. 51-57. (In Persian) 30. Helmi Oskooei, P., 2008, How Iranian Intervention in the Old Sites According to the Principles and Values of the Traditional Context Nvshhrsazy Theory (Case Study: Old Bushehr), ShahidBeheshti University, Tehran. (In Persian) 31. Hikichi, L., 2003, New Urbanism and Transportation, CE 790, University of Wisconsin - Milwaukee. 32. Katz, P., 1994, The New Urbanism: Toward an Architecture of Community, Mc Gtaw Hill, NewYork. 33. Khalili, A., 2004, General and Urban Planners in Iran, History of the City and Urbanism, Azadeh Publications, Tehran. (In Persian) 34. Latifi, Gh., Safari Chabok, N., 2013, Recreating Neighborhood Concept is Based on the Principles of New Urbanism in the Islamic Iranian Cities, Journal of Urban Studies, Vol. 2, No. 8, PP. 3-12. (In Persian) 35. Madanipour, A., 2008, Public and Private Spaces of the City, Translator: Noorian, F., Pardazesh And Urban Planning Publications, Tehran. (In Persian) 36. Marshall, S., 2003, New Urbanism: An Introduction, Built Environment, Vol. 29, No. 3, PP. 189-192. 37. Moughtin, C., 1999, Urban Design Method and Techniques, Publisher: Architectural Press. 38. Naghizadeh, M., 2006, Islamic Architecture and Urbanism (Theoretical Fundamentals), Rahian Publisher, Tehran. (In Persian) 39. Noghrekar, A. H., 2008, An Introduction to the Islamic Identity in Architecture and Urban Development, Minisity of Housing, Tehran. (In Persian) 40. Pirnia, M. K., 1992, Introduction to Islamic Architecture, University of Science and Industry, Tehran. (In Persian) 41. Rezaei, M., 2013, World Wide Eternal Values and Islamic Urbanism (Frakalbdy Attitudes and Timeless Representation of the Islamic City), Monthly Human Geography Research, Vol. 45, No. 3, PP. 169-190. (In Persian) 42. Saadatmandi, M., 2016, Design Residential Neighborhood of New Urbanism Approach (Case Study: The Old Neighborhood Robat Karim), Thesis,Islamic Azad University Central Tehran Branch. (In Persian) 43. Soltanzadeh, H., 1986, Introduction to the History of the City and Urbanization in Iran, Blue Publishing, Tehran. (In Persian) 44. Steuteville, R., 2004, The New Urbanism: An Alternative to Modern, Automobile Oriented Planning Development, Publisher: CNU Journal.